YABAN MERSİNİ ÜRETİMİYLE KÜTAHYA’YA 50 MİLYON EURO GELİR HEDEFİ
Kütahya’da Atıl Araziler Yaban Mersini İle Değerlenecek: Hollanda İle Kritik İş Birliği
Kütahya Ticaret Borsası (KÜTBO) öncülüğünde, ekim yapılmayan atıl tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması amacıyla yaban mersini (blueberry) üretimine odaklanıldı. KÜTBO Onursal Başkanı Nafi Güral ve KÜTBO Başkanı Necati Gültekin‘in Hollanda Büyükelçiliği ile yürüttüğü temaslar sonucunda, Hollanda Ticaret Müşteşarı Niels Veenis ve Hollanda Büyükelçiliği Tarım Müşaviri Yardımcısı Uğur Işın‘ın da katılımıyla “Yaban Mersini (Blueberry) Yetiştiriciliği” üzerine iş birliği kararı alındı. Bu kapsamda, Hollandalı uzmanlarla Kütahyalı üreticileri bir araya getiren bir eğitim ve iş birliği buluşması gerçekleştirildi.
KÜTBO Başkanı Necati Gültekin, Kütahya’nın mevcut tarım profilinin ağırlıklı olarak hububat ve kiraz üretimine dayandığını belirtti. Şehirde yaklaşık 3 milyon dönümlük tarıma elverişli arazinin 2,4 milyon dönümünün atıl durumda olduğunu vurgulayan Gültekin, bu alanların değerlendirilmesi için blueberry üretimine geçişin stratejik önem taşıdığını ifade etti. Hesaplamalara göre, 1 dönüm araziye saklı yetiştiricilikle blueberry fidanları dikilebileceğini ve 12 yıl ömrü olan bu fidelerden, ilk yıl ürün alınmasa da ikinci yıl sonunda dönüm başına ortalama 550 kilo ürün elde edilebileceğini aktardı. Hollandalı yetkililerin, üretim yapacak çiftçilere alım garantisi sunduğu da hatırlatıldı. Mevcut durumda blueberry’nin kilogram fiyatının 4 euro olduğunu belirten Gültekin, 1 dönümden elde edilecek 550 kilo ürünle yaklaşık 2.200 euro gelir sağlanabileceğini hesapladı. Atıl durumdaki 2,4 milyon dönüm arazinin sadece %1‘inde, yani 24 bin dönümde blueberry üretimi yapılması halinde, üreticinin yıllık kazancının 50 milyon euroya ulaşacağını öngörüyor. Kısa vadeli hedef, üretim yapılmayan arazilerin %1‘inde blueberry üretimi gerçekleştirmekken, 10 yıl içinde ise atıl arazilerin %10‘unda bu ürünün yetiştirilmesi hedefleniyor ki bu da yaklaşık 500 milyon euroluk bir gelir potansiyeli anlamına geliyor.
Gültekin, mevcut hububat üretiminde 1 dönümden ortalama 300 kilo ürün alındığını ve çiftçinin cebine yaklaşık 4.500 TL girdiğini dile getirdi. Blueberry üretimiyle dönüm başına 100 bin TL‘ye kadar kazanç elde edilebileceğini belirten Gültekin, blueberry’nin hububata göre yaklaşık 20 kat daha fazla gelir potansiyeli sunduğunu vurguladı. Blueberry’nin kiraz üretimini tamamen ortadan kaldırmayacağını, Kütahya’nın kiraz üretimine devam edeceğini ancak üreticilerin alternatif gelir kaynakları geliştirmesinin mümkün olacağını da ekledi. Özellikle kadın kooperatiflerinin blueberry üretimi konusunda öncülük edebileceği önerisinde bulundu.
KÜTBO Onursal Başkanı Nafi Güral ise blueberry üretimi için Yeni Zelanda’daki örnekleri incelediklerini ve ardından Hollanda Büyükelçiliği ile iletişime geçtiklerini ifade etti. Hollanda’nın projeye ve bölgenin potansiyeline olumlu yaklaştığını belirten Güral, üreticiye yüksek katma değer sağlayacak yeni modeller geliştirmeyi hedeflediklerini ve blueberry’nin bölge ekonomisi için önemli bir dönüm noktası olacağına inandıklarını söyledi. Güral, “Bazen mal var ama pazar yok, bazen de pazar var ama mal yok. Blueberry’nin ise pazarı var,” sözleriyle ürünün talep gördüğüne dikkat çekti.
Hollanda Büyükelçiliği Tarım Müşaviri Yardımcısı Uğur Işın, Kütahya’nın blueberry üretimi açısından ciddi bir potansiyele sahip olduğunu belirtti. Avrupa’da bu tür ürünlere yüksek talep olduğunu ve Hollandalı firmaların “Hasat döneminde her gün 10 TIR ürün yükleyin, biz alırız” şeklinde mesajlar verdiğini aktardı. Işın, Bursa ve Antalya’da önemli blueberry üretimleri yapıldığını ve Hollandalı firmaların Kütahya’da da alım garantili ürün almaya hazır olduğunu vurguladı. Türkiye’nin önümüzdeki 3-5 yıl içinde dünya blueberry pazarında ilk 10 üretici ülke arasına girebileceğini öngören Işın, Türkiye’nin özellikle Kuzey Afrika ülkeleriyle rekabet edebilecek bir üretim kapasitesine ulaşabileceğini ifade etti.
Öte yandan, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu‘nun görevine devam etmesi yönündeki görüşlerini dile getiren Nafi Güral, Hisarcıklıoğlu‘nun iyi çalıştığını ve uluslararası görevlerinin de bulunduğunu belirtti. Güral, TOBB’da delege olması durumunda Hisarcıklıoğlu‘nun görevden ayrılmasını istemeyeceğini sözlerine ekledi.
Anahtar Veriler:
- Kütahya’da 2,4 milyon dönüm atıl tarım arazisi bulunuyor.
- 1 dönüm blueberry üretiminden yıllık ortalama 550 kg ürün alınabiliyor.
- Blueberry kilogram fiyatı şu an 4 euro seviyesinde.
- 24 bin dönüm alanda blueberry üretimi ile yıllık 50 milyon euro gelir hedefleniyor.
- 10 yıl içinde atıl arazilerin %10’unda blueberry üretimi ile 500 milyon euro gelir potansiyeli öngörülüyor.
- Blueberry üretimi, hububat üretimine göre dönüm başına 20 kat daha fazla gelir sağlıyor.
- Hollandalı firmalar, Kütahya’dan günde 10 TIR ürün alımına hazır.
Finans Hattı Yorum:
Kütahya’nın atıl tarım arazilerini yüksek katma değerli ürünlere yönlendirme stratejisi, bölgesel ekonomi için önemli bir fırsat sunuyor. Yaban mersini (blueberry) üretimi, hem üreticilere ciddi bir gelir artışı vaat ediyor hem de uluslararası pazarda önemli bir pay kapma potansiyeli taşıyor. Hollanda ile kurulan iş birliği, sadece teknik bilgi aktarımını değil, aynı zamanda alım garantisi gibi kritik ticari destekleri de beraberinde getirerek projenin başarısı için sağlam bir zemin oluşturuyor. Bu modelin, Türkiye’nin diğer bölgelerinde de atıl arazilerin değerlendirilmesi için örnek teşkil etmesi muhtemeldir.
Piyasa sentimendi açısından, blueberry’ye olan küresel talep ve Hollandalı alıcıların gösterdiği ilgi, yatırımcılar için olumlu bir sinyaldir. Bu durum, Türk tarım ürünlerinin uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırırken, aynı zamanda Kütahya’nın tarımsal ihracatını da çeşitlendirecektir. Özellikle kadın kooperatiflerinin bu sürece dahil edilmesi, sosyal etki yaratma potansiyeli taşıyan bir unsur olarak öne çıkıyor.
Yatırımcıların önümüzdeki dönemde dikkat etmesi gereken temel unsurlar arasında, projenin ölçeklendirilme hızı, çiftçilerin adaptasyon süreci ve uluslararası alıcılardan gelen talebin sürekliliği yer alıyor. Ayrıca, olası iklim koşulları ve hastalıklarla mücadele için alınacak önlemler de blueberry üretiminin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olacaktır. 2027’deki TOBB başkanlık seçimine dair yapılan yorumlar ise, sektörün önde gelen isimlerinin kurumsal yapı ve liderlik konusundaki görüşlerini yansıtması açısından dikkat çekicidir.
