SOMON ÜRETİMİ HEDEFİ: 200 BİN TON, İHRACAT 1 MİLYAR DOLAR
Türk Somonu İç Pazarda Büyüyor, İhracatta Yeni Rekorlar Hedefleniyor
Türkiye’nin somon üretiminde önemli bir büyüme ivmesi yakaladığı ve 2030 yılına kadar üretimini ikiye katlayarak 200 bin tona çıkarmayı, ihracatını ise 1 milyar dolara ulaştırmayı hedeflediği bildirildi. Samsun ve Sinop illerinde yoğunlaşan bu büyüme, iç pazar tüketimini artırma çabalarıyla da destekleniyor.
Samsun’un Yakakent ilçesinde düzenlenen 1. Türk Somonu Hasat Şenliği’nde konuşan Samsun ve Sinop İlleri Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Birliği Başkanı Osman Parlak, Türk somonunun son yıllarda yıldızı parlayan bir ürün olduğunu belirtti. 2025 yılında 115 bin ton somon üretimiyle 100 bin tonunun 520 milyon dolar gelire ihraç edildiğini ve 15 bin tonunun iç piyasada tüketildiğini hatırlatan Parlak, 2030 yılı için 200 bin ton üretim ve 1 milyar dolar ihracat hedefiyle bir dünya markası oluşturmayı amaçladıklarını vurguladı. İç tüketimin ise 50 bin tona çıkarılması hedefleniyor. Mevcut durumda 300 bin ton proje kapasitesi bulunduğunu ve tesislerin faaliyete geçmesiyle üretimin daha da artacağını dile getirdi. Tanıtım faaliyetleri kapsamında halka ve çocuklara somonun sevdirmesi için çalışmalar yapıldığını, 400 çocuka somon burger ikram edildiğini sözlerine ekledi.
Parlak, yaklaşık 10 yıl önce 65 milyon dolarlık somon ithalatı yapıldığını, Türkiye’de üretimin olmaması durumunda şu anda yaklaşık 400 milyon dolar ithalat yapılması gerekeceğini belirtti. Karadeniz’in endemik yapısı ve tuzluluk oranının Türk somonunu daha lezzetli kıldığını, denizlerde en fazla 7 ay kalınarak dinlenmeye bırakıldığını aktardı. Yakakent Belediye Başkanı Dr. Şeraffettin Aydoğdu, bölgede Türkiye’nin ilk su ürünleri ihtisas OSB’sinin açılacağını duyurdu.
Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, 2025‘te 32 ülkeye 500 milyon dolarlık somon ihracatı yapıldığını bildirdi. SUYMERBİR Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sarmed, Norveç, Peru ve Şili gibi ülkelerde de kafes sisteminde üretim yapıldığını belirtti. Japonya Büyükelçiliği Misyon Şefi Yardımcısı Tahara Koji ise Türk somonunun Japonya ile gıda ve yemek üzerinden güçlü bir bağ kurduğunu ifade etti.
Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Hülya Turan, yapılan araştırmalarda Türk somonunda insan sağlığı için faydalı olan Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri EPA ve DHA oranlarının Norveç somonundan daha yüksek çıktığını açıkladı. Prof. Dr. Demet Koçatepe ise Türk somonunun yüksek protein ve sağlıklı yağ asitleri içeriğine dikkat çekerek, iç pazar tüketimini artırmak için ileri işleme tekniklerine geçiş çalışmalarının sürdüğünü belirtti.
- Türk somonunun besin değerleri Norveç somonundan daha yüksek.
- Türkiye’nin ilk su ürünleri ihtisas OSB’si Yakakent’te kuruluyor.
- Somon ihracatı 32 ülkeye yapılıyor.
Finans Hattı Yorum:
Türk somon sektöründeki bu iddialı büyüme hedefleri, Türkiye’nin su ürünleri ihracatında önemli bir oyuncu haline gelme potansiyelini gözler önüne seriyor. Üretim kapasitesinin artması, hem döviz girdisini yükseltecek hem de istihdam olanakları yaratacaktır. Özellikle 2030 yılına kadar belirlenen 200 bin ton üretim ve 1 milyar dolar ihracat hedefleri, stratejik planlamanın ne kadar önem taşıdığını gösteriyor. Yakakent’te kurulacak su ürünleri ihtisas OSB, bu büyümeyi destekleyecek altyapısal bir dönüşüm vaat ediyor.
Piyasalarda Türk somonuna yönelik genel eğilim, artan farkındalık ve sağlık faydalarının vurgulanmasıyla olumlu bir seyir izliyor. Norveç somonuna kıyasla daha yüksek besin değerlerine sahip olduğunun bilimsel olarak kanıtlanması, iç ve dış pazarda rekabet avantajı sağlıyor. Bu durum, yatırımcıların ilgisini çekecek ve sektördeki şirketlerin değerlemeleri üzerinde olumlu bir baskı oluşturabilecektir. Tüketimin artırılmasına yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetleri de bu olumlu algıyı pekiştirecektir.
Yatırımcıların önümüzdeki dönemde dikkat etmesi gereken temel unsurlar arasında, hedeflenen üretim ve ihracat rakamlarına ulaşılıp ulaşılmadığı, yeni tesislerin ne zaman tam kapasiteyle faaliyete geçeceği ve uluslararası pazarlardaki talep dinamikleri yer alıyor. Ayrıca, küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve olası yeni pazar açılımları da sektörün geleceğini şekillendirecektir. İleri işleme tekniklerinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi, katma değeri artırarak sektörün sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacaktır.
