Sanayinin Zirvesinde Dengeler: Tüpraş Yine Lider, Savunma Sanayii Yükselişte
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan “İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025” sonuçlarına göre, toplam üretimden satışlar nominal bazda %28’lik bir artış kaydederken, listenin zirvesindeki Tüpraş liderliğini korudu. Araştırma, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarının finansal performansını ve sektördeki değişimleri gözler önüne seriyor.
2025 yılı verilerine göre, Tüpraş 698,8 milyar lira üretimden satışla Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu unvanını sürdürdü. Ford Otomotiv 538,3 milyar lira ile ikinci, Star Rafineri ise 327,9 milyar lira ile üçüncü sırada yer alarak ilk üçteki yerlerini muhafaza etti. Bu sıralama, geçen yıla kıyasla ilk üçte önemli bir değişim olmadığını gösteriyor.
İSO 500’ün toplam üretimden satışları 2025 yılında nominal olarak %28 artarak 11,1 trilyon liraya ulaştı. Bu büyümenin reel karşılığı ise %2,1 olarak gerçekleşti. Listede yer alan 500 şirketten 348’i kar elde ederken, 152’si zarar etti. Toplam faaliyet karı ise %57,1 artışla 1 trilyon liraya yükseldi.
| Sıra | Şirket | Üretimden Satışlar (Milyar TL) |
| 1 | Tüpraş | 698,8 |
| 2 | Ford Otomotiv | 538,3 |
| 3 | Star Rafineri | 327,9 |
| 4 | Oyak-Renault | 235,5 |
| 5 | Toyota Otomotiv | 206,3 |
| 6 | Arçelik | 165,7 |
| 7 | TUSAŞ | 140,9 |
| 8 | Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı | 138,8 |
| 9 | Aselsan | 130,2 |
| 10 | Mercedes-Benz | 127,0 |
- İSO 500 listesinin ilk üç sırasında geçen yıla göre bir değişim yaşanmadı.
- Listeye bu yıl iki savunma sanayii şirketi (TUSAŞ ve Aselsan) ilk 10’da yer alarak dikkat çekti.
- 500 şirketin toplam üretimden satışları nominalda %28 artış gösterdi.
Finans Hattı Yorum:
İSO 500 listesinin açıklanması, Türkiye’nin sanayi üretim gücüne ve ekonomik dinamiklerine dair önemli bir gösterge sunmaktadır. Tüpraş’ın liderliğini sürdürmesi, enerji sektörünün ülke ekonomisindeki kritik rolünü vurgularken, Ford Otomotiv ve Star Rafineri gibi devlerin de istikrarlı performansları dikkat çekicidir. Bu yılın en çarpıcı gelişmesi ise TUSAŞ ve Aselsan gibi savunma sanayii şirketlerinin ilk 10’a girerek önemli bir ivme yakalamasıdır. Bu durum, savunma sanayimizin artan ihracat potansiyeli ve teknolojik gelişiminin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, %28’lik nominal satış artışı, enflasyonist ortamın etkilerini de barındırmakla birlikte, reel büyümenin %2,1 seviyesinde kalması, üretken kapasitenin sağlıklı bir şekilde arttığını göstermektedir.
Yatırımcılar açısından bakıldığında, bu tür listeler şirketlerin finansal sağlığı ve sektördeki konumları hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. İSO 500 listesindeki şirketlerin karlılık oranları ve faaliyet karındaki artış, genel olarak sektörde olumlu bir finansal tablo çizmektedir. Özellikle ilk 10’a giren savunma sanayii şirketlerinin yükselişi, bu sektörlere yönelik yatırımcı ilgisini artırabilir. Temel analizde, bu şirketlerin gelecek dönem karları, ihracat potansiyelleri ve teknolojik yatırımları yakından takip edilmelidir. Finansal veriler, şirketlerin güncel finansal analizleri ile birlikte değerlendirilmelidir.
Ancak, yüksek enflasyonist ortamın reel büyümeye olan etkisi, önümüzdeki dönemde dikkat edilmesi gereken ana unsurlardan biridir. Nominal büyümelerin reel büyümeye dönüşümündeki potansiyel yavaşlama, bazı şirketlerin karlılık marjları üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, küresel ekonomik dalgalanmalar ve jeopolitik gelişmelerin, özellikle ihracata dayalı sanayi kuruluşları üzerindeki etkileri yakından izlenmelidir. Yatırımcıların, şirketlerin bilanço sağlığı ve nakit akışlarını analiz ederek, volatil piyasa koşullarına karşı güçlü durabilecek varlıkları tercih etmeleri stratejik bir yaklaşım olacaktır.
