Yumurta Fiyatlarında Piyasa Çıkmazı: Üretici Maliyeti Karşılayamıyor
Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUM-BİR) Başkanı İbrahim Afyon, Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) ağustos ayı verilerine göre market ve üretici arasındaki fiyat farkına dikkat çekerek, yumurta fiyatlarındaki artışın üreticiyi zarara uğrattığını belirtti. Üreticiden çıkan fiyat ile marketteki satış fiyatı arasındaki makasın açıldığını ve üreticinin maliyetini dahi karşılayamadığı bir ortamın oluştuğunu vurguladı.
Mayıs ayında tüketimin azalması ve tavuk sürülerinin gençleştirilmesiyle yaşanan mevsimsel düşüşün ardından, haziran ayında yaşanan hayvan kesimleri nedeniyle bir arz boşluğu oluştuğu ancak bu durumun kısa sürede telafi edildiği ifade edildi. Şu anda yumurta üretiminde bir fazlalık söz konusu olsa da, düşen fiyatlar karşısında üreticinin maliyetini kurtaramadığına dikkat çekildi. Afyon, açıklanan TZOB verilerindeki artışın haziran-temmuz dönemini yansıttığını ve mevcut durumda hava koşullarının serinlemesiyle arz-talep dengesinin yeniden kurulduğunu belirtti.
Başkan Afyon, bazı marketlerde farklı isimler altında yüksek ve kontrolsüz fiyatlarla satılan yumurtalara karşı tüketicileri uyararak, en bilinçli denetçinin tüketici olduğunu dile getirdi. Yüzde 50’ye varan zarar eden üreticinin, fiyat artışları yaşandığında dahi maliyetini karşılayamadığını belirten Afyon, devlet tarafından korunmaları gerektiğini ve yem maliyetleri başta olmak üzere girdi maliyetlerinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Yem Maliyetleri Üretimin Bel Kemiği
Rusya-Ukrayna arasındaki savaşın da etkisiyle artış gösteren yem fiyatlarının, yumurta maliyetinin yaklaşık %80’ini oluşturduğuna dikkat çekildi. Afyon, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya ile yapacağı görüşmeler sonucunda yeni bir tahıl koridorunun oluşturulmasının yem maliyetlerindeki artışı durduracağı ve mümkünse düşüreceği yönündeki umudunu dile getirdi. Mevcut durumda üreticiden 3 TL’ye çıkan yumurtanın, 4,5 TL’nin altında satılması durumunda üreticinin zarar edeceğini belirtti. İdeal bir senaryoda, üreticiden 4,5 TL’ye çıkan yumurtanın markette 6 TL’ye satılması gerektiğini, bunun da 30’lu yumurta kolisi için 180 TL seviyelerine denk geldiğini ifade etti. Kilogram fiyatı 80-90 TL arasındaki yumurtaların hem tüketiciyi hem de üreticiyi mağdur etmeyecek seviyeler olduğunu sözlerine ekledi.
Sürdürülebilir Üretim ve Fiyat Beklentileri
Yumurta üreticileri olarak zarardan çıkıp makul seviyelerde kar ederek sürdürülebilir bir üretim yapmak istediklerini belirten Afyon, gelecekteki fiyat beklentileri hakkında da konuştu. Arz-talep dengesinin oluşmasıyla birlikte olağanüstü bir fiyat artışı beklemediklerini ifade etti. Üreticinin zarardan çıktığı sürece afaki fiyat artışlarının yaşanmayacağını savunan Afyon, kolisinin 160-180 TL bandındaki yumurtanın normal fiyat olduğunu vurguladı. Bu seviyelerin üzerindeki fiyatların ise alternatif üretim modelleri olan köy yumurtası, gezen tavuk gibi sertifikalı ve gerçek üretimlere ait olabileceğini belirtti. Her yumurtanın değerinin aynı olmadığını ancak tüm yumurtaların değerli olduğunu da sözlerine ekledi. Bu noktada, gıda sektörü ve genel olarak şirket haberlerini takip etmek, hem üretici hem de tüketici açısından piyasa dinamiklerini anlamak açısından önem taşımaktadır.
