Küresel kimya endüstrisinde sermaye getirisinin son 25 yılın en düşük düzeylerine gerilediğine dikkat çeken Vefa İbrahim Aracı, sektörde yaşanan sert kâr kayıplarının ardından ılımlı bir toparlanma sürecine girildiğini belirtti. Küresel dinamiklerin değiştiği bu dönemde, sadece fiyat odaklı stratejilerin yeterli olmayacağına vurgu yapıldı.
Küresel Pazarlarda Baskı Unsurları: ABD, AB ve Çin
Sektörün karşı karşıya olduğu zorlukları bölgesel dinamikler üzerinden analiz eden Aracı, Avrupa Birliği’ndeki (AB) talep daralması ve yüksek enerji maliyetlerinin rekabet gücünü zayıflattığını ifade etti. Küresel ticaret dengelerini değiştiren faktörleri sıralayan Aracı, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Avrupa Birliği’nde düşük talep ve artan enerji maliyetleri, kimyevi maddeler ve mamullerinde rekabetçiliği zayıflatıyor. Buna eş zamanlı olarak, Çin’deki kapasite fazlası küresel pazarlarda fiyat baskısını artırıyor. Ticaret tarafında, ABD Başkanı Donald Trump ile tetiklenen korumacı tarifeler, ticaret akışlarını bozarken, kârlılığı da baskılıyor. Bu gelişmeler, sektörümüzün küresel rekabet koşullarını daha dikkatli ve daha bütüncül okumayı zorunlu kılıyor.”
Bölgesel Risk Haritası
| Bölge | Temel Sorunlar ve Etkiler |
|---|---|
| Avrupa Birliği | Düşük talep, artan enerji maliyetleri, zayıflayan rekabetçilik. |
| Çin | Kapasite fazlası, küresel pazarlarda fiyat baskısı. |
| ABD | Korumacı tarifeler (Trump etkisi), ticaret akışında bozulma. |
Türkiye İçin Stratejik Fırsat Penceresi
Aracı, Avrupa’da yaşanan kapasite daralmaları ve maliyet baskılarının, alıcıları daha yakın ve güvenilir tedarikçilere yönlendirdiğini belirterek, bu durumun Türkiye için önemli bir fırsat penceresi açtığını söyledi. Türkiye’nin öne çıkan avantajları ise şöyle sıralandı:
- Coğrafi yakınlık
- Kısa transit süreleri
- Esnek üretim ve tedarik kabiliyeti
Buna karşın Uzak Doğu’dan artan taşıma imkanları sayesinde teslimat sürelerinin kısalması, Türkiye’nin sahip olduğu bu avantajı daha stratejik yönetmesini zorunlu kılıyor.
“Ürün ve Değer Karmasında Dönüşüm Şart”
Fırsatların otomatik olarak kazanıma dönüşmeyeceği uyarısında bulunan Vefa İbrahim Aracı, regülasyonlara uyum, izlenebilirlik ve veri kalitesinin artık pazara girişin ön şartı olduğunu vurguladı. Aracı, rekabet stratejilerinin değişmesi gerektiğini şu sözlerle anlattı:
“Ancak bu fırsat, kendiliğinden bir kazanıma dönüşmüyor. Regülasyonlar, izlenebilirlik ve veri kalitesi, pazar erişiminin ön koşulu haline geliyor. Bu nedenle rekabetçiliğin, fiyat indirimi üzerinden sürdürülmesi giderek daha zorlaşıyor, ürün ve değer karmasında dönüşüm stratejik bir gereklilik olarak karşımıza çıkıyor.”
Çözüm: Kümelenme ve Ekosistem
Kimya sektörünün birbirini besleyen yapılarla büyüyebileceğinin altını çizen Aracı, çözümün kümelenme modelinde yattığını belirtti. İhracatta maliyetleri düşürmek için ortak hareket etmenin önemine değinen Aracı, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kuracağımız ekosistemle, ihracatta maliyetlerimizi düşürmeyi, yeni kümelenmeler oluşturabilmeyi, mevcut kümelenme yapılarımızı daha etkin hale getirmeyi hedefliyoruz.”
