Londra merkezli veri ve analiz kuruluşu Benchmark Mineral Intelligence tarafından açıklanan son rapor, elektrikli araç piyasasının yıla durgun bir başlangıç yaptığını ortaya koydu. Ocak ayı verilerine göre, küresel bazda toplam 1,2 milyon adet elektrikli araç satışı gerçekleşirken, bu rakam bir önceki aya kıyasla yüzde 44, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 3 oranında bir gerilemeye işaret etti.
Çin Pazarındaki Daralma ve Vergi Düzenlemeleri
Küresel satışlardaki düşüşün ana kaynağı, dünyanın en büyük pazarı olan Çin’deki sert daralma oldu. Çin’de Ocak ayında yaklaşık 600 bin elektrikli araç satışı gerçekleştirildi. Bu hacim, aylık bazda yüzde 55, yıllık bazda ise yüzde 20‘lik bir düşüşe tekabül ediyor.
Satışlardaki bu gerilemenin arkasında yatan temel nedenler ise değişen mali politikalar olarak gösteriliyor:
- Çin’de elektrikli araçlar, 2014 yılından bu yana ilk kez satın alma vergisi kapsamına alındı.
- Ülke genelinde uygulanan sübvansiyon seviyeleri geçen yıla kıyasla düşürüldü.
- Özellikle küçük segmentteki araçlarda yapılan fiyat indirimleri, önceki cazibesini kısmen yitirdi.
Kuzey Amerika ve ABD’de Zorlu Süreç
Kuzey Amerika bölgesi, Ocak ayında yıllık bazda yüzde 33‘lük bir düşüşle toplam 90 bin satış adedinde kaldı. Bu gerilemenin merkezinde, 2022 yılının başından beri en düşük aylık satış seviyesini gören ABD pazarı yer aldı.
ABD pazarındaki zorluklar, korumacı politikalar ve teşvik sistemindeki değişikliklerle ilişkilendiriliyor. Ülkede tedarik zincirlerini ve üretimi yerelleştirme çabalarının yanı sıra, 30 Eylül 2025 tarihinde federal teşviklerin ve yakıt standardı cezalarının kaldırılması sektörü baskılamaya devam ediyor.
Avrupa ve Dünyanın Geri Kalanındaki Tablo
Küresel genel tablonun aksine, dünyanın geri kalan bölgelerinde elektrikli araç satışları yıllık bazda yüzde 92 artarak 190 bin adede ulaştı. Özellikle Güney Kore, Brezilya ve Tayland pazarlarındaki büyüme dikkat çekti.
Avrupa cephesinde ise karışık bir seyir izlendi. Kıta genelinde satışlar bir önceki aya göre yüzde 33 düşse de, yıllık bazda yüzde 24 artışla 320 bin seviyesine ulaştı. 2025 yılındaki büyüme ivmesini koruyan Avrupa’da, ülkelerin sübvansiyon politikaları satış rakamlarını doğrudan etkiledi.
Avrupa Ülkelerinde Yıllık Satış Değişimleri
Teşvik programlarını yeniden başlatan ülkeler pozitif ayrışırken, bazı pazarlarda sert düşüşler görüldü:
| Ülke | Durum | Yıllık Değişim Oranı |
|---|---|---|
| Fransa | Artış | %41 |
| Almanya | Artış | %25 |
| İngiltere | Artış | %14 |
| Hollanda | Düşüş | %28 |
| Norveç | Düşüş | %71 |
Sektör Uzmanından “Tanınmaz Başlangıç” Yorumu
Benchmark Mineral Intelligence bünyesindeki Rho Motion’ın Veri Müdürü Charles Lester, mevcut verileri değerlendirirken pazarın 2025’e kıyasla “tanınmaz bir başlangıç” yaptığını vurguladı. Lester, Avrupa’daki büyümenin Kuzey Amerika ile tezat oluşturduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Kuzey Amerika’da elektrikli araç pazarı bir yeniden düzenleme döneminden geçiyor. ABD’de, Başkan Donald Trump’ın tüketiciler ve üreticiler açısından elektrikli araç teşviklerini geri çekmesinin ardından araç üreticileri yatırım ve üretim planlarını yeniden düzenliyor. Ford, GM ve Stellantis, Kuzey Amerika stratejilerini elektrikli araçlardan uzaklaştırırken milyarlarca dolarlık önemli değer düşüklükleri kaydetti.”
Kanada’nın Çin ile Anlaşması
Lester ayrıca Kanada pazarındaki gelişmelere de değindi. Kanada hükümetinin, 2025 yılında sona eren sübvansiyon programının ardından piyasayı canlandırmak istediğini belirten Lester, 1 Ekim 2024 tarihinden itibaren geçerli olan bir anlaşmayı hatırlattı. Buna göre Kanada, Çin’de üretilen 49 bin adede kadar elektrikli aracın ülkeye girişine, yüzde 100’ün altında bir gümrük vergisi oranıyla izin vermek üzere Çin ile mutabakata vardı.
