Nisan’da Bütçe Açığı Endişe Verici Boyutta Artış Gösterdi
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, merkezi yönetim bütçe açığı Nisan ayında 338,7 milyar TL‘ye ulaşarak önemli bir artış kaydetti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine kıyasla bütçe dengesinde belirgin bir bozulmaya işaret ediyor.
Nisan ayı sonuçlarına göre, merkezi yönetim bütçe giderleri geçen yılın aynı ayına göre %34,7 artarak 1 trilyon 524 milyar 4891 milyon TL‘ye yükseldi. Bu durum, yılın tamamı için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon TL‘lik ödeneğin %8‘inin sadece bir ayda kullanıldığını gösteriyor. Faiz dışı denge, geçen yıl 85 milyar 945 milyon TL fazla verirken, bu yıl 81 milyar 95 milyon TL açık verdi. Faiz hariç bütçe giderleri ise %45,4 artışla 1 trilyon 267 milyar 259 milyon TL‘ye ulaştı.
- Personel giderleri %44,9 artışla 397 milyar 654 milyon TL‘ye çıktı.
- Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri %51,9 artışla 50 milyar 750 milyon TL‘ye ulaştı.
- Mal ve hizmet alım giderleri %60,9 artarak 105 milyar 905 milyon TL olarak gerçekleşti.
- Cari transferler %27,1 artışla 521 milyar 514 milyon TL‘ye yükseldi.
- Faiz giderleri ise geçen yıla göre %1,2 azalarak 257 milyar 632 milyon TL oldu.
Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise aynı dönemde %23,9 artışla 1 trilyon 186 milyar 164 milyon TL‘ye çıktı. Vergi gelirleri tahsilatı %28,5 artışla 1 trilyon 12 milyar 190 milyon TL‘ye ulaştı. Vergi türleri arasında gelir vergisi %36,6, kurumlar vergisi %12,4, KDV %28,5 artarken, özel tüketim vergisi %11,7 azaldı.
Ocak-Nisan 2026 döneminde ise merkezi yönetim bütçe açığı toplamda 5 trilyon 950 milyar 322 milyon TL‘ye ulaştı. Faiz dışı giderler bu dönemde %36,6 artışla 4 trilyon 816 milyar 619 milyon TL‘ye çıktı. Faiz giderleri ise %56,5 artarak 1 trilyon 133 milyar 703 milyon TL‘ye yükseldi. Buna karşılık, merkezi yönetim bütçe gelirleri aynı dönemde %54,3 artışla 5 trilyon 191 milyar 546 milyon TL‘ye yükselerek açığın kapanmasında kısmen etkili oldu.
Finans Hattı Yorum:
Nisan ayında açıklanan bütçe uygulama sonuçları, kamu harcamalarındaki hızlı artışın bütçe açığını derinleştirdiğini açıkça ortaya koyuyor. Özellikle faiz dışı harcamalardaki kayda değer yükseliş, yapısal mali disiplinin sağlanması konusundaki endişeleri artırıyor. Personel, cari transferler ve mal/hizmet alım giderlerindeki artışlar, genel kamu giderlerinin kontrol altında tutulması gerekliliğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Faiz giderlerindeki kısmi düşüş olumlu bir gelişme olsa da, toplam harcama artışının baskınlığı dikkat çekiyor.
Piyasalar ve yatırımcılar açısından bu durum, enflasyonla mücadele çabaları sürerken mali alanın ne kadar daraldığına dair önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Artan bütçe açığı, ilerleyen dönemlerde borçlanma ihtiyacının artmasına ve potansiyel olarak faiz oranları üzerinde ek baskı oluşturmasına neden olabilir. Ayrıca, kamu harcamalarındaki bu eğilimin devam etmesi, para politikasının etkinliğini sınırlayabilir ve ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkileri törpüleyebilir. Genel yatırımcı hissiyatı, mali durumun sürdürülebilirliği konusunda temkinli bir yaklaşımı destekleyebilir.
Önümüzdeki dönemde gözler, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kamu harcamalarını kontrol altına almak için atacağı adımlarda olacak. Özellikle bütçe disiplinini sağlamaya yönelik somut politikaların açıklanması ve uygulanması büyük önem taşıyor. Yatırımcıların, yılın geri kalanında açıklanacak aylık bütçe sonuçlarını ve bu sonuçların enflasyon ve faiz beklentileri üzerindeki etkisini yakından takip etmeleri gerekmektedir. Teknik olarak, artan kamu borçlanma ihtiyacının tahvil faizleri üzerinde yaratabileceği baskı, hisse senedi piyasaları için de dolaylı bir risk faktörü oluşturabilir.
