Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sektörünün 2026 yılının ilk çeyreğine dair verilerini ve ikinci çeyreğe yönelik öngörülerini içeren “Banka Kredileri Eğilim Anketi” raporunu kamuoyuyla paylaştı. Toplam aktif büyüklükleri baz alınarak seçilen 16 bankanın yanıtlarıyla hazırlanan anket, kredi standartlarından talep eğilimlerine kadar geniş bir perspektif sunuyor.
İşletme Kredilerinde Standartlar ve Beklentiler
Anket sonuçlarına göre, 2026 yılının ilk üç aylık döneminde bankaların işletme kredilerine uyguladığı genel standartlarda sınırlı gevşeme eğilimi sürdü. KOBİ kredilerinde standartlardaki yumuşama devam ederken, büyük işletmelerde daha önce görülen sıkılaşma yerini kısıtlı bir gevşemeye bıraktı. Vade yapısına bakıldığında, kısa vadeli kredilerde gevşeme hızı yavaşlarken, uzun vadeli kredilerdeki gevşeme eğilimi artarak devam etti.
Para birimi bazında yapılan değerlendirmede, Türk Lirası (TL) cinsinden kredilerde gevşeme, Yabancı Para (YP) cinsinden kredilerde ise sıkılaşma trendinin korunduğu görüldü. 2026’nın ikinci çeyreği için bankalar, TL kredilerdeki gevşemenin önemli ölçüde azalacağını, YP kredilerdeki sıkılaşmanın ise kısıtlı şekilde süreceğini öngörüyor.
Kredi Türlerine Göre Standart Değişimleri (2026 Q1)
| Kredi Türü | Standart Durumu (2026 1. Çeyrek) |
|---|---|
| KOBİ Kredileri | Gevşeme devam etti |
| Büyük İşletme Kredileri | Sıkılaşma yerini sınırlı gevşemeye bıraktı |
| Konut Kredileri | Belirgin gevşeme |
| Taşıt Kredileri | Aynı kaldı |
| Diğer Bireysel Krediler | Sınırlı sıkılaşma |
Bireysel Kredilerde Konut ve Taşıt Ayrışması
2026 yılının ilk çeyreğinde konut kredisi standartlarında belirgin bir gevşeme izlenirken, taşıt kredileri istikrarlı seyrini korudu. Diğer bireysel kredi türlerinde ise sınırlı bir sıkılaşma yaşandı. İkinci çeyrek beklentilerine bakıldığında; konut kredilerindeki gevşemenin büyük ölçüde hız keseceği, taşıt kredilerinde mevcut durumun süreceği ve diğer bireysel kredilerde sıkılaşmanın şiddetleneceği tahmin ediliyor.
Kredi Talebinde Güçlü Artış Eğilimi
İşletmelerin kredi talebi 2026’nın ilk çeyreğinde kuvvetlenerek artmaya devam etti. KOBİ ve büyük ölçekli firmaların yanı sıra kısa vadeli kredi talebinde de güçlü yükseliş kaydedildi. Buna karşın, uzun vadeli kredi talebindeki artış yerini düşüşe bıraktı. Konut kredisi talebi güçlenirken, taşıt kredisi talebi yatay seyretti, diğer bireysel kredilerde ise talep artışı ivme kaybetti.
İşletme kredisi talebini tetikleyen en temel unsurlar stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı olurken, konut kredilerinde piyasa beklentileri talebi yönlendirdi. 2026’nın ikinci çeyreğinde, uzun vadeli kredi talebinin tekrar yükselişe geçmesi ve TL/YP kredilerine olan ilginin güçlenerek sürmesi bekleniyor.
Koşullar ve Fonlama Olanakları
Bankaların kredi kullandırım süreçlerindeki koşul ve kuralları incelendiğinde, riskli kredilerdeki kar marjlarında bir artış yapıldığı görüldü. Konut kredilerinde kredi/teminat oranlarında ciddi bir gevşeme rapor edilirken, taşıt ve bireysel kredilerde belirgin bir değişim yaşanmadı.
Fonlama tarafında ise 2026’nın ilk çeyreğinde hem yurt içi hem de yurt dışı imkanlarda belirgin bir sıkılaşma yaşandı. Özellikle yurt dışı fonlama maliyetlerindeki artış, bu alandaki koşulları zorlaştırdı. Gelecek dönemde yurt içi fonlama koşullarının rahatlaması, yurt dışı fonlamadaki sıkı duruşun ise artarak devam etmesi öngörülüyor.
