Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından paylaşılan son verilere göre, Türkiye ekonomisinin dış dengesindeki gelişmeler netlik kazandı. Aralık ayında cari işlemler hesabında oluşan açık, 7 milyar 253 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, yıllıklandırılmış cari açık rakamı 25,2 milyar dolar seviyesine tırmandı.
Cari Denge ve Dış Ticaret Rakamları Ne Söylüyor?
Merkez Bankası’nın raporuna göre, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı Aralık ayında 7 milyar 439 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam yıllık bazda değerlendirildiğinde ise 69,7 milyar dolarlık bir dış ticaret açığına işaret etti. Enerji ve altın kalemleri hariç tutulduğunda ise Aralık ayı cari işlemler hesabı 691 milyon dolar açık verdi.
Hizmetler dengesi ve gelir kalemlerindeki yıllık performans ise şu şekilde şekillendi:
| Ekonomik Gösterge | Yıllık Tutar / Durum |
|---|---|
| Hizmetler Dengesi | 63,5 Milyar Dolar Fazla |
| Birincil Gelir Dengesi | 18,5 Milyar Dolar Açık |
| İkincil Gelir Dengesi | 528 Milyon Dolar Açık |
Hizmet Gelirleri ve Alt Kalemler
Aralık ayında hizmetler dengesi kaynaklı net girişler cari dengeyi desteklemeye devam etti ve 2 milyar 651 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu kalemin detaylarına bakıldığında şu rakamlar öne çıktı:
- Taşımacılık Hizmetleri: 1 milyar 674 milyon dolar net gelir.
- Seyahat Gelirleri: 2 milyar 533 milyon dolar net gelir.
Finansman Kaynakları ve Rezervlerdeki Değişim
Yıllık cari açığın finansman yapısı incelendiğinde, kredilerin ağırlığı dikkat çekti. Krediler kalemi yıllık bazda 36,2 milyar dolarlık finansman sağlarken, net doğrudan yatırımların katkısı 3,3 milyar dolar seviyesinde kaldı.
Buna karşılık finansmanı negatif etkileyen kalemler şunlar oldu:
- Efektif ve Mevduatlar: 15,6 milyar dolar negatif etki.
- Ticari Krediler: 2,2 milyar dolar negatif etki.
- Net Portföy Yatırımları: 1,7 milyar dolar negatif etki.
Merkez Bankası’nın rezervlerinde ise erime gözlendi. Yıllık bazda döviz cinsinden net rezervlerde 22 milyar dolarlık bir azalış kaydedilirken, sadece Aralık ayındaki resmi rezerv kaybı 4 milyar 136 milyon dolar oldu.
Yatırım Hareketleri: Doğrudan ve Gayrimenkul Yatırımları
Aralık ayında doğrudan yatırımlar kaleminde 465 milyon dolarlık net çıkış yaşandı. Bu dönemde yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’deki doğrudan yatırımları 642 milyon dolar artış gösterirken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışına yaptıkları yatırımlar 1 milyar 107 milyon dolar yükseldi.
Gayrimenkul tarafında ise karşılıklı alımlar şu şekilde gerçekleşti:
- Yurt Dışı Yerleşikler (Türkiye’de): 287 milyon dolarlık net yatırım.
- Yurt İçi Yerleşikler (Yurt Dışında): 252 milyon dolarlık alım.
Portföy ve Borçlanma Piyasalarındaki Son Durum
Aralık ayında portföy yatırımları sınırlı da olsa pozitif bir seyir izleyerek 73 milyon dolarlık net giriş kaydetti. Yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasında 839 milyon dolar, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında ise 501 milyon dolar net alım yaptığı görüldü.
Yurt dışı tahvil ihraçlarında ise bankalar 383 milyon dolar, diğer sektörler 85 milyon dolar net alım gerçekleştirirken; genel hükümet tahvillerinde 140 milyon dolarlık net satış yapıldı.
Yurt Dışından Kredi Kullanımı Arttı
Aralık ayında yurt dışından sağlanan kredilerde tüm sektörlerde net kullanım gözlendi:
- Diğer Sektörler: 4 milyar 333 milyon dolar.
- Bankalar: 1 milyar 317 milyon dolar.
- Genel Hükümet: 567 milyon dolar.
Öte yandan, diğer yatırımlar kalemi altında yurt dışı bankaların Türkiye’deki mevduat hareketleri de raporda yer aldı. Yabancı bankaların Türk lirası mevduatları 2 milyar 49 milyon dolar azalırken, yabancı para cinsinden mevduatları 109 milyon dolar arttı. Bu hareketler sonucunda toplamda 1 milyar 940 milyon dolarlık net azalış kaydedildi.
