Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ülke tarihinde bir ilke imza atarak görev başındayken bir Yüksek Mahkeme duruşmasına bizzat katılan ilk başkan sıfatını kazandı. Mahkeme, Trump’ın ABD topraklarında dünyaya gelen her bireyin vatandaş sayılmasını öngören Anayasa’nın 14. Değişikliği’ne dair nesillerdir süregelen uygulamayı yeniden tanımlayan Başkanlık Kararnamesini mercek altına aldı.
Duruşma Salonunda Tarihi Temsiliyet
ABD topraklarında doğarak vatandaşlık kazanılması geleneğine son vermeyi hedefleyen kararnamenin görüşüldüğü kritik oturumda Trump, salondaki yerini aldı. Sözlü savunmaların başlamasından hemen önce mahkemeye gelen Trump, halka açık kısmın ilk sırasında oturarak süreci takip etti. Kendisine bu tarihi anlarda Adalet Bakanı Pam Bondi ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick eşlik etti.
Duruşma boyunca sessizliğini koruyan Başkan Trump, hükümetin hukuk danışmanlığını yürüten Yüksek Mahkeme Avukatı John Sauer’in sözlü beyanlarının tamamlanmasının ardından salondan tek başına ayrıldı. Yaklaşık bir saati aşkın süre mahkemede kalan Trump, daha sonra sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, “Dünyada doğumla vatandaşlığa izin verecek kadar aptal olan tek ülkeyiz” ifadelerini kullandı.
Hukuki Tartışmaların Odağındaki Kararname
İki saati aşkın süren oturumda, alt mahkemenin anayasaya aykırı bulduğu kararnameye ilişkin taraflar argümanlarını sundu. Davacı tarafın avukatı Cecillia Wang, vatandaşlık kanunlarının halk arasındaki algısına vurgu yaparak, “İstediğiniz Amerikalıya vatandaşlık kanununun nasıl yorumlandığını sorun. Herkes size, burada doğan herkesin vatandaş olduğunu söyleyecektir” şeklinde konuştu.
Hükümet adına savunma yapan John Sauer ise ilgili anayasa değişikliğinin yapıldığı dönemde, bugünkü gibi düzensiz göç veya geçici ziyaretçilerin oluşturduğu bir sorunun mevcut olmadığını dile getirdi. Trump yönetimi, 14. Değişiklik’in asıl amacının serbest kalan kölelerin çocuklarına hak tanımak olduğunu, günümüzde ise bu maddenin düzensiz göçmenler ve vatandaşlık için gelen turistler tarafından suistimal edildiğini savunuyor.
Doğumla Vatandaşlık Hakkı Üzerine Görüş Ayrılıkları
| Taraf | Temel Savunma ve Argüman |
|---|---|
| Trump Yönetimi | Anayasal hakkın istismar edildiğini ve ebeveynlerin yasal statüsünün şart koşulması gerektiğini savunuyor. |
| Göçmen Yanlısı Gruplar | ABD’nin bir göçmen ülkesi olduğunu ve doğuştan gelen vatandaşlık kurallarının değiştirilemeyeceğini belirtiyor. |
| Alt Mahkeme Kararı | Başkanlık kararnamesinin mevcut ABD Anayasası’na aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmeyi durdurdu. |
Sürecin Geçmişi ve Beklenen Karar
Söz konusu tartışmalı süreç, Donald Trump’ın yeniden seçilmesinin ardından göreve geldiği ilk gün olan 20 Ocak 2025 tarihinde imzaladığı kararname ile başladı. Bu düzenleme, ABD’de kaçak veya geçici statüde bulunan kişilerin çocuklarına tanınan doğumla vatandaşlık hakkını engellemeyi ve ebeveynlerin yasal durumlarını kanıtlamalarını zorunlu kılmayı amaçlıyor.
Mahkeme binasının dışında ise hareketli saatler yaşandı. Doğumla vatandaşlık hakkını destekleyen protestocular, Trump aleyhine sloganlar atarak gösteri düzenledi. Yüksek Mahkeme’nin, alt mahkemenin kararını temyize taşıyan hükümetin itirazına ilişkin nihai kararını haziran sonu veya temmuz başında açıklaması bekleniyor.
