Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Sıfır Atık Projesi’nin ekonomik ve çevresel boyutlarına dair kritik verileri paylaştı. Projenin kararlı bir ilerleme kaydettiğini belirten Kurum, Mart 2026 itibarıyla geri dönüştürülen atıkların Türkiye ekonomisine 365 milyar lira kazandırdığını açıkladı. Bakan, 2026 yılının sonuna kadar bu tutarı 450 milyar liraya taşımayı ve ilerleyen dönemde bu getiriyi katlayarak artırmayı planladıklarını ifade etti. Bu projeksiyonla birlikte, yıl sonuna kadar ekonomiye ilave 85 milyar TL, yani aylık ortalama 10 milyar TL tutarında bir katkı sağlanmış olacak.
Geri Kazanım Oranlarında Büyük Sıçrama
Bakan Kurum, 2017 yılında sadece yüzde 13 seviyesinde olan geri kazanım oranının istikrarlı bir şekilde arttığını vurguladı. Bu oran 2023’te yüzde 34,92, 2024’te yüzde 36,08 ve 2025 yılı itibarıyla yüzde 37,53 olarak kayıtlara geçti. 2026 yılı için temel hedefin bu oranı yüzde 39‘a ulaştırmak olduğunu belirten Kurum, uzun vadeli vizyonu şu rakamlarla detaylandırdı:
| Yıl | Geri Kazanım Oranı Hedefi (%) |
|---|---|
| 2026 | %39 |
| 2035 | %60 |
| 2053 | %70 |
Kurum, “Proje başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte; toplamda 90 milyon ton geri kazanılabilir atığı ekonomiye kazandırdık. 2026 yılında hedefimiz bu rakamı 100 milyon tonun üzerine çıkartmak” dedi.
Zihinsel Dönüşümün Önemi
Bakan Kurum, ekonomik verilerin ötesinde asıl başarının toplumsal farkındalık olduğunun altını çizerek şu ifadeleri kullandı: “Ama şunu belirtmem lazım, aslında en önemli kazanım şu: Biz anlayışı değiştirmeye başladık, zihinlerde bir dönüşüm yaptık. Bakın bunlar sıradan bir istatistik değil; alışkanlıkların, zihniyet kalıplarının ve gündelik yaşam pratiklerinin yeniden düzenlenmesi demektir. Ben özellikle yeni nesillerde gençlerde, çocuklarda bu farkındalığın çok yüksek olduğunu görüyorum. Çocuklarımız daha kreşte sıfır atığı, geri dönüşümü, israf etmemeyi öğreniyor. Bu bizim en önemli kazanımımız.”
Küresel Vizyon ve COP31 Hazırlıkları
ABD temasları sırasında 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü ve Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 zirvesinin ana gündem maddeleri olduğunu söyleyen Bakan Kurum, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptıkları görüşmeye değindi. İklim krizini tüm boyutlarıyla ele aldıklarını belirten Kurum, “COP31 vizyonumuzun somut, uygulanabilir ve sonuç odaklı bir anlayışa dayandığını vurguladık ve bu noktada BM yetkilileri, Türkiye’nin alacağı tüm kararların arkasında olduklarını ifade ettiler” bilgisini paylaştı.
Kasım ayında gerçekleşecek ve 196 ülkenin ağırlanacağı COP31 zirvesine dair vizyonlarını tüm dünyaya anlattıklarını kaydeden Bakan, artık sadece taahhütlerin değil, fiili uygulamaların konuşulduğu bir noktaya gelinmesi gerektiğini savundu.
İklim Krizi ve Türkiye’nin Direnç Stratejisi
Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde başlayan Sıfır Atık Hareketi‘nin küresel bir yankı bulduğunu belirten Kurum, iklim krizinin bir olasılık değil, yaşanan bir gerçeklik olduğunu söyledi. Türkiye’nin Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle küresel ısınmadan ortalamanın üzerinde etkilendiğini hatırlatan Kurum, kentsel planlamadan tarımsal dönüşüme kadar her alanda uyum stratejilerinin hayata geçirileceğini bildirdi.
Kurum, özellikle deprem bölgesindeki konut projelerine değinerek, “Bakın deprem bölgesinde 11 ilde 2 yılda 455 bin konut yaptık, bu evleri yaparken de sadece sağlam konutlar olarak tasarlamadık, iklim değişikliğine uyumlu yapılar da inşa ettik” dedi.
Depozito Yönetim Sistemi Tüm Türkiye’ye Yayılıyor
Sistemsel dönüşümün en önemli ayağının Depozito Yönetim Sistemi olduğunu ifade eden Bakan Kurum, Kızılcahamam ve Sakarya’daki pilot uygulamaların ardından 53 ilde iade noktalarının kurulumunun tamamlandığını duyurdu. Sistemin bu yıl tüm Türkiye’de uygulanmaya başlaması hedefleniyor.
Bakan Kurum, projenin mevcut sonuçlarını şu verilerle paylaştı: “Bu sistemle bugüne kadar yaklaşık 14 milyon ambalajı geri topladık. Bu bin 200 ton atığın ekonomiye dönmesi, 3.3 milyon kWh enerji tasarrufu ve 820 ton sera gazının önlenmesi anlamına geliyor.”
Atık İthalatına Yerli Çözüm
Atık ithalatı konusundaki eleştirilere de yanıt veren Bakan Kurum, “Yurtdışından çöp ithal ediliyor diye bizi eleştiriyorlar. Biz de anlatıyoruz, onlar çöp değil atık, hepsi bir değer. İşte bu sistem tamamen oturduğunda bu ithalat da tamamen ortadan kalkacak, kendi atıklarımızı değerlendirecek, ekonomiye kazandıracağız” diyerek sözlerini noktaladı. Kurum ayrıca 10 Haziran 2019‘da başlatılan Sıfır Atık Mavi Hareketi‘ni de anımsattı.
