Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayına dair üretici ve market fiyatlarındaki değişimleri kamuoyuyla paylaştı. Bayraktar’ın açıklamalarına göre, market raflarında takip edilen 41 temel gıda ürününün 33’ünde fiyatlar yukarı yönlü hareket ederken, 8 üründe ise düşüş yaşandığı tespit edildi.
Market Fiyatlarında Karnabahar Zirvede
Mart ayında marketlerde en dikkat çekici fiyat artışı yüzde 119,1 oranıyla karnabaharda görüldü. Karnabaharı sırasıyla yüzde 91,3 ile sivri biber, yüzde 75,2 ile domates, yüzde 61,2 ile patlıcan ve yüzde 48,7 ile marul takip etti. Öte yandan, markette fiyatı en çok gerileyen ürün yüzde 50,4 düşüşle kabak oldu.
Marketlerde En Çok Artan Ürünler
| Ürün Adı | Fiyat Artış Oranı (%) |
|---|---|
| Karnabahar | 119,1 |
| Sivri Biber | 91,3 |
| Domates | 75,2 |
| Patlıcan | 61,2 |
| Marul | 48,7 |
Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Açılıyor
Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki makasın en fazla yüzde 275,8 ile yine karnabaharda açıldığını vurguladı. Bu ürünü yüzde 265 ile portakal, yüzde 239,6 ile pırasa, yüzde 205,1 ile limon ve yüzde 187,2 ile maydanoz izledi. Bu verilere göre tüketici; karnabaharı üretici fiyatının 3,8 katına, portakalı 3,6 katına, pırasayı 3,4 katına ve limonu 3,1 katına satın almak zorunda kaldı.
Üretici Fiyatlarında Son Durum
Üretici tarafında incelenen 32 ürünün 14’ünde fiyat artışı yaşanırken, 9 üründe azalma görüldü, 9 üründe ise fiyatlar sabit kaldı. Üreticide fiyatı en çok artan ürün yüzde 93,1 ile sivri biber olurken; karnabahar yüzde 92,2, marul yüzde 70,9, domates yüzde 64,3 ve kuru soğan yüzde 45 artış kaydetti. En keskin düşüş ise yüzde 55,1 ile kabakta yaşandı. Kabağı yüzde 49 ile salatalık, yüzde 29,2 ile limon, yüzde 23 ile portakal ve yüzde 14,5 ile elma takip etti.
Fiyat Değişimlerinin Nedenleri
Bayraktar, domates, sivri biber ve marulda yaşanan yükselişi sel ve su baskınlarının arzı kısıtlamasına bağladı. Karnabaharda ise arzdaki daralmanın fiyatları tetiklediğini belirtti. “Hava koşullarının düzelmesiyle salatalık ve kabakta arzın artması fiyatları aşağı çekerken, portakal ve elmada talep zayıflığı, limonda ise ithalat rejimi kararı etkili oldu” ifadelerini kullandı.
Girdi Maliyetlerindeki Sert Yükseliş
Tarımsal üretim maliyetlerindeki artışın sürdüğünü belirten TZOB Başkanı, Mart ayında bir önceki aya göre gübre fiyatlarında ciddi yükselişler yaşandığını açıkladı:
- Amonyum nitrat gübresi: %26,5
- Amonyum sülfat gübresi: %23,3
- Üre gübresi: %19,5
- DAP gübresi: %9,6
Yıllık bazda bakıldığında üre gübresi yüzde 62,1, amonyum sülfat yüzde 62 ve amonyum nitrat yüzde 57,7 oranında zamlandı. Aynı dönemde besi yemi yüzde 37,3, süt yemi yüzde 34,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 ve elektrik fiyatları yüzde 12,8 artış gösterdi.
Mazot fiyatlarının aylık yüzde 22,3, yıllık ise yüzde 57,9 arttığını hatırlatan Bayraktar, çiftçinin üzerindeki maliyet yükünün devam ettiğinin altını çizdi.
