New York borsası, Orta Doğu’dan gelen diplomatik yumuşama haberlerinin ardından günü güçlü bir yükselişle tamamladı. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında varılan 14 günlük ateşkes mutabakatı, küresel piyasalarda risk iştahını artırırken endekslerin zirveye taşınmasını sağladı. S&P 500 endeksi yüzde 2,51 değer kazanarak 6.782,81 puana ulaşırken, Nasdaq endeksi yüzde 2,8’lik artışla 22.635,00 puan seviyesine çıktı.
Diplomatik Çözümde Pakistan’ın Rolü
Piyasalardaki bu pozitif seyrin ana kaynağı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a tanıdığı mühletin bitimine kısa bir süre kala yaptığı açıklama oldu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in ara buluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerin meyve verdiğini duyuran Trump, bölgedeki askeri hareketliliğin dondurulduğunu belirtti.
Başkan Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari trafiğe açılmasını ve olası saldırıların durdurulmasını içeren öneriyi onayladığını ifade ederek şu ifadeleri kullandı: “İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları 2 haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır.”
İran Cephesinden Gelen Açıklamalar
İran yönetimi tarafından yapılan duyuruda ise ABD ve İsrail ile olan çatışma sürecini sonlandırmak amacıyla Pakistan’da düzenlenecek müzakerelerin, 15 günlük ateşkes periyodunda karara bağlanmasının hedeflendiği aktarıldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu geçiş sürecinde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilecek güvenli geçişlerin İran ordusu ile eş güdümlü bir biçimde sağlanabileceğini vurguladı.
Petrol Fiyatlarında Sert Düşüş ve Sektörel Yansımalar
Ateşkes kararı, arz endişelerini hafifleterek petrol fiyatlarında sert geri çekilmeleri beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı TSİ 23.10 sularında yüzde 12 gerileyerek 96,14 dolara inerken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 15 kayıpla 96 dolardan işlem gördü. Analistler, bölgedeki belirsizliklerin devam ettiğini, özellikle İsrail’in Lübnan operasyonları sonrası Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin haberlerin yakından izlendiğini belirtiyor.
Sektörel bazda bakıldığında, petrol fiyatlarındaki düşüş enerji şirketlerini olumsuz etkilerken hava yolu şirketlerine yaradı:
| Şirket/Varlık | Değişim Oranı | Durum |
|---|---|---|
| United Airlines | +%8,0 | Yükseliş |
| American Airlines | +%5,5 | Yükseliş |
| Delta Air Lines | ~+%4,0 | Yükseliş |
| ExxonMobil | -%4,7 | Düşüş |
| Chevron | -%4,3 | Düşüş |
Fed Tutanaklarında Orta Doğu Vurgusu
Öte yandan piyasalar, ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 17-18 Mart tarihli toplantısına ait tutanakları da mercek altına aldı. Tutanaklar, Fed yetkililerinin büyük bir bölümünün Orta Doğu’daki istikrarsızlığın enflasyon üzerinde yukarı, istihdam üzerinde ise aşağı yönlü riskleri körüklediği görüşünde birleştiğini ortaya koydu.
FOMC tutanaklarında ayrıca, jeopolitik gelişmelerin seyrine bağlı olarak gelecekte hem faiz artırımı hem de faiz indirimi olasılıklarının değerlendirme aşamasında tutulduğu bilgisi yer aldı.
