Şeker Pancarı Üreticileri Maliyet Endişesiyle Fiyat Artışı İstiyor
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. (TÜRKŞEKER) tarafından 2026-2027 üretim yılı için açıklanan şeker pancarı alım fiyatının üretici beklentilerini karşılamadığını ve maliyetlerin altında kaldığını belirterek acil revizyon çağrısında bulundu. Bu durumun, artan girdi maliyetleri karşısında çiftçinin üretimden soğumasına ve ekim alanlarının daralmasına neden olabileceği endişesi dile getirildi.
Maliyet Analizi ve Güncel Fiyat Tepkisi
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, TÜRKŞEKER’in açıkladığı 3.720 lira (kota tamamlama primi dâhil ton başına) olarak belirlenen şeker pancarı alım fiyatının, sahada yapılan incelemeler ve ziraat odalarından alınan geri bildirimler neticesinde yetersiz kaldığını vurguladı. Bayraktar, son bir yıl içerisinde mazot, gübre, tohum, sulama elektriği, işçilik ve zirai ilaç gibi temel üretim girdilerindeki fahiş artışların çiftçinin maliyet yükünü önemli ölçüde artırdığını belirtti. Mevcut alım fiyatının bu artan maliyetleri karşılamaktan uzak olduğunu ve tarımsal üretimdeki sürdürülebilirliği tehdit ettiğini ifade etti.
Üreticilerin, olumsuz iklim koşulları ve hava şartları nedeniyle bu sezon tarlalarını birden fazla kez ekmek zorunda kaldıklarını hatırlatan Bayraktar, bu durumun ek maliyet kalemleri oluşturduğunu ve belirlenen alım fiyatının bu ek yükleri telafi etmediğini dile getirdi. Fiyatın çiftçiyi tarladan uzaklaştıracağı uyarısında bulunan TZOB Başkanı, bunun ilerleyen dönemlerde şeker pancarı ekim alanlarının daralmasına yol açabileceği riskine dikkat çekti.
Ekim Alanlarının Daralması ve Gıda Güvenliği Riski
Şeker pancarı üretiminde yaşanabilecek olası bir daralma, hem ülke ekonomisi hem de gıda güvenliği açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Pancar, sadece şeker üretimi için değil, aynı zamanda hayvan yemi ve biyoenerji gibi alanlarda da girdi sağlayan stratejik bir üründür. Ekim alanlarının daralması, bu kaynaklara erişimi kısıtlayarak ilgili sektörlerde de olumsuz etkilere yol açabilir. Ayrıca, iç pazarda şeker arzının azalması, fiyat artışlarına ve dışa bağımlılığın artmasına neden olabilir.
Çiftçinin Desteklenmesi ve Fiyatlandırma Stratejisi
Şemsi Bayraktar, gıda güvenliği ve arzın devamlılığı açısından tarımsal üretimin desteklenmesinin bir zorunluluk olduğunu belirtti. Bu bağlamda, şeker pancarı alım fiyatının, üreticiye kârlılık sağlayacak makul bir seviyeye çekilmesi gerektiğini savundu. Bayraktar, üreticinin toprağa küstürülmesi halinde, gelecekte gıda arzını karşılamada ciddi zorluklar yaşanacağı uyarısında bulundu ve fiyatların acilen yeniden değerlendirilerek güncellenmesinin altını çizdi. Sektördeki bu hassas dengeyi korumak ve üretimi teşvik etmek adına, alım fiyatlarının belirlenmesinde maliyet analizlerinin şeffaf bir şekilde yapılması ve çiftçinin gelir güvencesinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Bu konuda, sektörel analizler ve üreticiye yönelik destek mekanizmalarının gözden geçirilmesi faydalı olacaktır.
Finans Hattı Yorum:
Şeker pancarı alım fiyatına yönelik TZOB’un yaptığı revizyon çağrısı, tarım sektöründeki maliyet baskısının güncel bir yansımasıdır. Girdi maliyetlerindeki artışların, çiftçinin kârlılığını düşürerek üretim motivasyonunu olumsuz etkilemesi, makroekonomik açıdan arz güvenliği ve fiyat istikrarı üzerinde potansiyel riskler barındırmaktadır. Özellikle gıda ürünlerine gelen zamlar ve enflasyonist baskının yoğun olduğu bir dönemde, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak, stratejik önceliklerden biri olmalıdır.
Belirlenen taban fiyatın üreticinin beklentilerini karşılamaması ve maliyetlerin altında kalması, piyasa dinamiklerinde bir bozulmaya işaret ediyor. Bu durum, çiftçilerin alternatif ürünlere yönelmesine veya üretimi tamamen bırakmasına yol açarak gelecekte şeker pancarı arzında ciddi daralmalar yaratabilir. Söz konusu daralma, sadece şeker piyasasını değil, aynı zamanda ilgili yan sanayileri ve gıda ürünlerinin genel fiyat seyrini de etkileyebilecektir.
Bu noktada, devletin sübvansiyon mekanizmalarını gözden geçirmesi, girdi maliyetlerini düşürücü politikalar uygulaması ve alım fiyatlarını belirlenirken daha gerçekçi ve kapsayıcı bir maliyet analizi yapması büyük önem taşımaktadır. Üreticinin toprağına küstürülmemesi, uzun vadede gıda egemenliği ve ekonomik istikrar için elzemdir. Gelecekte yaşanabilecek arz sıkıntılarının önüne geçilmesi ve çiftçinin refah seviyesinin korunması adına, politika yapıcıların bu çağrıya duyarlılık göstermesi kritik görünmektedir.
