Güne Başlarken: Ekonomi ve Siyaset Bülteni

Dünya’dan Gelişmeler

• Asya borsaları bu sabah yükselirken, ABD istihdam piyasasındaki yumuşamanın Fed’in bu hafta açıklayacağı önemli istihdam raporu öncesinde Eylül ayında faiz indirimi yapacağı yönündeki bahisleri güçlendirmesiyle dolar sakin.
• MSCI’nın Japonya dışındaki Asya-Pasifik hisselerini içeren en geniş endeksi %0,24 yükselirken Nikkei Japon yeninin iki haftanın en yüksek seviyeleriyle kalmasıyla %1 düştü.
• Çin CSI300 endeksi karışık yatay bir seyir izledi, Hong Kong’un Hang Seng endeksi ise %1 arttı.
• Çin’in hizmet faaliyetinin mayıs ayında son 10 ayın en hızlı temposunda hızlandığını, personel seviyelerinin ise Ocak ayından bu yana ilk kez arttığını gösterdi ve ikinci çeyrekte sürdürülebilir toparlanmaya işaret etti.
• Caixin/S&P Küresel hizmet satın alma yöneticileri endeksi (PMI) Nisan ayında 52,5’ten 54,0’a yükseldi ve art arda 17. ayda genişleyerek Temmuz 2023’ten bu yana en hızlı büyümeyi kaydetti. Hem hizmet hem de imalat sektörlerini takip eden Caixin/S&P bileşik PMI’ı, Nisan ayındaki 52,8 seviyesinden geçen ay 54,1’e yükseldi.
• ABD’de iş açılışlarının Nisan ayında beklenenden fazla düşerek üç yıldan fazla bir sürenin en düşük seviyesine gerilediğini gösterdi; bu, işgücü piyasası koşullarının yumuşadığına dair bir işaret. Bunu gören yatırımcılar, piyasaların 45 baz puanlık gevşemeyi fiyatlamasıyla bu yıl faiz indirimi beklentilerini cesaretlendirdi.
• CME FedWatch aracı, yatırımcıların Eylül ayında faiz indirimi ihtimalini bir hafta önceki
  %46’ya kıyasla %65 olarak fiyatladığını gösterdi. Gösterge 10 yıllık tahvil getirileri %4,3376 seviyesinde, dolar endeksi ise dün neredeyse iki ayın en düşük seviyesi olan 103,99’a dokunduktan sonra yeniden 104,14 seviyesinde.
• Petrol fiyatları, ABD ham petrol ve yakıt stoklarında artış olduğunu göstermesinin ardından taleple ilgili artan endişeler nedeniyle kayıplarını hafif artırdı. Brent ham vadeli işlemleri %0,1 düşüşle varil başına 77,47 dolara, ABD Batı Teksas Orta vadeli ham petrol vadeli işlemleri varil başına 0,12 düşüşle 73,16 dolara geriledi.
• ABD Enerji Bakanı Jennifer Granholm Reuters’e verdiği demeçte, ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi’ni yenileme hızını, stoktaki bakımın yılsonuna kadar tamamlanmasıyla hızlandırabileceğini söyledi. Granholm, küresel petrol piyasasında stok seviyesinin iyi olduğuna inandığını ve “önümüzdeki kısa süre içinde” petrol ve gaz fiyatlarında büyük bir artış beklemediğini söyledi.
• ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Biden yönetiminin Çin’e, Rusya’ya askeri üretimine yardımcı olan “çift kullanımlı” malların artan ihracatını tolere etmeyeceğini ve bunu durdurmak için yaptırımlarla karşılık vereceğini açıkça belirttiğini söyledi.
• Reuters’te yer alan habere göre konuşan BBVA’ya yakın bir kaynak, BBVA’nın Salı günü ECB’den Sabadell için yaptığı 12 milyar euroyu aşan teklife izin vermesini istediğini söyledi.
• Avustralya ekonomisi, yüksek faiz oranlarının etkisi ve enflasyon baskıları nedeniyle artan maliyetlerin ekonomik aktiviteyi yavaşlatması nedeniyle, çeyrekten çeyreğe neredeyse durma noktasına geldi. Avustralya İstatistik Bürosu’nun açıkladığı verilere göre reel gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH) ilk çeyrekte %0,1 artarak %0,2 olan piyasa tahminlerinin altında kaldı.Yıllık büyüme bir önceki çeyrekteki %1,5’ten %1,1’e düştü ve pandemi dışında son otuz yılın en yavaş hızına ulaştı. GSYH’nin yarısını oluşturan hane halkı harcamalarındaki büyüme %1,3 ile çok az bir artış gösterdi.
• Japonya’da enflasyona göre düzeltilmiş reel ücretler Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre geriledi ancak Japonya Merkez Bankası faiz oranlarını yükseltmesine olanak tanıyacak pozitif bir ücret ve enflasyon döngüsüne ulaşmanın erken işaretlerini ararken düşüş hızını yavaşlattı. Çalışma Bakanlığı verilerine göre reel ücretler Nisan ayında yıllık bazda %0,7 düşerek, artan yaşam maliyetlerinin ücret artışlarına ağır basması nedeniyle üst üste 25 aylık
  düşüş serisini sürdürdü. Ancak bu düşüş hızı bir önceki ay yaşanan %2,1’lik düşüşten daha yavaş oldu. Bu kez reel ücretlerdeki düşüşün sorumlusu, %2,9’luk tüketici enflasyonunun nominal ücretleri geride bırakmasıyla dirençli enflasyon oldu.
• Bild gazetesinin hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Almanya Maliye Bakanı Christian Lindner 2026 yılına kadar 13 milyar euro değerinde kişisel gelir vergisi indirimi hazırlıyor.
• Stellantis (otomotiv endüstrisi zinciri), İtalya’daki tesislerinin 2030’da tam kapasite çalışacağını öngörüyor.
• Hindistan’da yapılan seçimlerden gelen ilk sinyaller iktidarda bulunan Mondi’nin tek başına yönetime gelemeyeceğini gösteriyor. Bu gelişmekte olan piyasalarda Türkiye dahil olumsuz bir hava estirdi.

Yurt İçi Gelişmeler

• Hindistan haberleri sonrası oluşan tablo istikrarsızlık içerince gelişen ülke piyasalarına ve Türkiye’ye de etki etti. İlk işaret döviz kurlarından geldi ve bir süredir gevşeme gösteren dolar/TL kuru yükseldi. Sonraki aşamada Borsa İstanbul’a satışlar geldi.
• Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), Anayasa Mahkemesinin (AYM), Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Merkez Bankası başkanı ve rektör atama yetkilerini iptal ettiğine dair iddianın doğru olmadığını bildirdi.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Son 1 yılda Merkez Bankamızın brüt rezervleri yaklaşık 44 milyar dolar artışla, 142 milyar doların üzerine çıktı. Swap hariç net rezervlerdeki artış son 1 yılda 67 milyar dolara ulaştı.” dedi. Üretim, istihdam, ihracat ve kaliteli büyümeden taviz vermeden tek haneli enflasyon oranlarını mutlaka yakalayacağız dedi.
• Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, hâlihazırda yürütülen tüm fonlara ek olarak Türkiye’ye 18 milyar dolarlık finansman geleceğini bildirdi.