Trump’tan İran’a Nükleer Tehdit: ‘Akıllanmaları Gerekecek!’
ABD Başkanı Donald Trump, İran‘a yönelik uygulanan yaptırımların ve ekonomik baskının sertleştiğini duyururken, sosyal medya hesabından paylaştığı ve elinde silah tuttuğu görselle Tahran yönetimine nükleer silahsızlanma anlaşması üzerinden sert mesajlar verdi. Wall Street Journal (WSJ)‘nin ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre, Trump, İran‘ın nükleer programından geri adım atmasını sağlamak amacıyla petrol gelirlerini ve ekonomik kaynaklarını hedef alan baskıyı sürdürme kararı aldı. Bu kapsamda danışmanlarına, İran‘a yönelik uzun süreli bir abluka için hazırlık yapma talimatı verdiği belirtildi.
İran’daki Gelişmeler ve Ekonomik Baskı
ABD–İran arasındaki gerilim, 28 Aralık 2025‘te İran‘daki ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan esnaf grevinin siyasi taleplere dönüşmesiyle tırmanışa geçmişti. 28 Şubat‘ta ABD–İsrail ortaklığıyla başlatılan operasyonun temel gerekçeleri arasında, İran‘daki mevcut yönetim yapısını değiştirerek bölgedeki Amerikan çıkarlarına uygun bir düzen tesis etmek ve İran‘ın nükleer silah elde etmesini engellemek yer alıyordu.
Mevcut tabloya bakıldığında, dünya bir enerji kriziyle karşı karşıya kalırken, Donald Trump‘ın yapay zekâ ile hazırlanmış eli silahlı Tahran yönetimi hedefli fotoğrafı dikkat çekti. Ateşkes adı altında bir süreçten geçen Tahran ve Washington arasındaki Hürmüz kilidine nükleer düğümü de bağlanmış durumda. Hürmüz‘ün ablukası, İran ekonomisinin geleceğine dair endişeleri artırıyor.
Trump’ın Nükleer Anlaşma Eleştirisi ve Abluka Hazırlığı
Trump, sosyal medya paylaşımında, “İran bir türlü işleri yoluna koyamıyor. Nükleer silahsızlanma anlaşmasını imzalamayı bilmiyorlar. Yakında akıllanmaları gerekecek” ifadelerini kullandı. WSJ’nin haberine göre, Trump, İran yönetimini nükleer programından geri adım atmaya zorlamak amacıyla ülkenin petrol gelirlerini ve ekonomik kaynaklarını hedef alan baskıyı sürdürme kararı aldı. Yetkililer, Trump‘ın, Tahran‘ı uzun süredir reddettiği nükleer tavizleri kabul etmeye zorlamak amacıyla danışmanlarına İran‘a yönelik uzun süreli bir abluka için hazırlık yapma talimatı verdiğini belirtti.
Yetkililer, Trump‘ın yeniden hava saldırılarına başlama ya da çatışmadan tamamen çekilme seçeneklerini, mevcut ablukayı sürdürmeye kıyasla daha riskli bulduğuna işaret ederek, Trump‘ın son görüşmelerde İran‘a ait limanlara yönelik deniz trafiğini kısıtlayarak petrol ihracatını baskı altında tutmayı tercih ettiğini aktardı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin “maksimum baskı” kampanyası kapsamında İran‘da enflasyonun iki katına çıktığını ve para biriminin hızla değer kaybettiğini belirterek, yaptırımların Tahran‘ın petrol gelirleri ile finansal ağları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi.
İran’da İç Baskı ve Olası Protestolar
İran‘da 2 ayı bulan savaşın yarattığı ekonomik yıkım, Tahran yönetimi üzerindeki iç baskıyı tırmandırıyor. ABD ve İsrail‘in İran fabrikalarında yarattığı tahribat ve bu nedenle artan işsizlik oranları, halkı yeniden sokağa dökebilecek bir unsur olarak görülüyor. Muhalif İran diasporasına yakın Iran International‘ın haberine göre, bazı grupların İşçi Bayramı’nda protesto gösterileri düzenlenmesi çağrıları yapması nedeniyle gözler 1 Mayıs‘a çevrilmiş durumda. Halktan söz konusu çağrıya yanıt geldiği takdirde “protestolara dönüş” yaşanacağı yorumları yapılıyor.
Küresel Enerji Piyasalarındaki Etkiler
ABD‘de hızla yükselen yakıt fiyatları, yönetimi harekete geçirdi. Başkan Donald Trump‘ın, artan maliyetlerin yarattığı baskı üzerine enerji sektörünün önde gelen temsilcilerini Beyaz Saray’da bir araya getirdiği öne sürüldü. Axios‘un aktardığına göre, yönetim ve Cumhuriyetçi üyeler fiyat artışlarının siyasi etkilerine karşı hazırlık yapıyor. Görüşmede, ABD ve İsrail‘in İran‘a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın enerji piyasalarına etkileri ele alınırken, Hürmüz Boğazı‘nda artan gerilimin petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı yönlü baskıladığı değerlendiriliyor.
Dolar Kurundaki Tarihi Rekor ve Brent Petrol Fiyatı
İran‘da serbest piyasada işlem gören dolar kuru tarihi zirvesini yenileyerek satış fiyatı 176 bin tümen seviyesine ulaştı. Kurdaki yükselişle birlikte İran‘ın ulusal para birimi serbest piyasada en düşük seviyelerine geriledi. ABD–İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat öncesinde doların yaklaşık 160 bin tümen seviyesinde işlem gördüğü hatırlandığında, yaklaşık yüzde 10‘luk bir artış kaydedildi.
Hürmüz Boğazı‘nın süresiz kapalı olabileceği durumu Brent petrolün varil fiyatını 111 doların üzerine çıkardı. Savaşın küresel yansımaları sürerken, Birleşik Arap Emirlikleri‘nin (BAE) OPEC‘ten ayrıldığını duyurması piyasalarda yeni bir sarsıntı yarattı.
İsrail’den İran’ın Nükleer Programı Hakkında Açıklamalar
Yedioth Ahronoth gazetesi, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar‘ın, İsrail‘de iktidardaki Likud partisinin ABD‘li destekçileriyle yaptığı toplantıda, Haziran 2025‘teki 12 gün savaşından sonra Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirme faaliyetlerine tekrar başlamadığını söylediğini aktardı. Saar, İran‘a nükleer programını yer altına taşıma niyetinden dolayı saldırdıklarını savunarak, İran‘ın savaşın yeniden başlamasını istemediğini belirtti. Saar, yeni saldırılar konusunda ABD Başkanı Trump ile anlaşmazlıklar yaşadıklarını itiraf etse de, ‘büyük resimde’ aynı görüşte olduklarını iddia etti.
Trump’ın Uluslararası Tepkileri ve Diplomatik Hamleleri
Almanya Başbakanı Merz‘i eleştiren Trump, Merz‘in, İran‘ın nükleer silaha sahip olmasını sorun olarak görmediğini savundu. Trump, “Ne konuştuğunu bilmiyor. Almanya‘nın hem ekonomik hem de diğer açılardan bu kadar kötü durumda olmasına şaşmamalı” dedi. Merz ise daha önceki açıklamalarında, “ABD, İran yönetimi tarafından aşağılanıyor, küçük düşürülüyor” ve ABD ve İsrail‘i İran konusundaki tutumları nedeniyle hayal kırıklığına uğradığını belirtmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere Kralı 3. Charles ile İran‘ın nükleer silah edinmesini engelleme konusunda aynı görüşü paylaştıklarını ifade etti. Trump, iki ülke arasında “ebedi ve olağanüstü” bağ olduğunu belirtti. Kral Charles, Trump‘a, 1944 yılında denize indirilen ve ABD Başkanı ile aynı ismi taşıyan ‘HMS Trump‘ denizaltısının çanını takdim etti.
Comey’e Yönelik İddianame ve İşaret Dili
ABD‘de eski FBI Direktörü James Comey hakkında, sosyal medyada paylaştığı “86 47” şeklinde dizilmiş deniz kabuğu fotoğrafı üzerinden ABD Başkanı Donald Trump‘ı tehdit ettiği gerekçesiyle ABD Adalet Bakanlığı‘na bağlı federal savcılar tarafından iddianame hazırlandı. “86 47” şeklinde dizilmiş deniz kabuğu fotoğraflı paylaşım, “86“nın “bir şeyi ya da birini…” şeklinde yorumlandı.
Finans Hattı Yorum:
ABD ve İran arasındaki tırmanan gerilim, küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden olmaya devam ediyor. Başkan Trump‘ın “maksimum baskı” politikası, İran ekonomisini hedef alırken, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Hürmüz Boğazı‘ndaki artan tansiyon, küresel ekonominin kırılganlığını gözler önüne seriyor. İran‘ın nükleer programına yönelik baskıların artması, bölgesel istikrarı tehdit ederken, olası bir nükleer silahlanma yarışı, dünya için daha büyük bir krizin habercisi olabilir. İçeride ekonomik zorluklar yaşayan İran halkının olası protestoları da rejimin üzerindeki baskıyı artıracaktır. Bu durum, küresel piyasalarda belirsizliği körüklemekte ve yatırımcılar için risk iştahını azaltmaktadır. ABD‘nin kendi iç dinamiklerindeki enerji maliyetleri ve siyasi etkileri de bu denklemde önemli bir rol oynamaktadır.
