Uşak Seramik’te yaşananlar borsa ve iş dünyasına bomba gibi düştü.
2004 yılında Tanışlar Grup bünyesine katılan Uşak Seramik’te sermayenin yüzde 18.63’ü Tanışlar Yapı’nın. Geri kalan hisseler borsada işlem görüyor ve şirkette yönetimi belirleyebilen imtiyazlı hisse yok. Yani en fazla hisseye sahip olan yönetime de sahip oluyor.
Peki Uşak Seramik’te olaylar nasıl gelişti?
Çiğdem Meto ve onunla hareket eden yatırımcılar, borsadan topladıkları hisselerin sermayeye oranının çoğunluğa eriştiğini şirketin olağan genel kurulunda açıklıyor. Bunun ardında genel kurul karışıyor ve tehir ediliyor. Uşak Seramik hisseleri geçen hafta her gün tavan oldu ve 1 haftada yüzde 70 değer kazandı. Hisselerde son 1 yılda yaşanan yükseliş ise yüzde 400’ü aştı. Uşak Seramik hisselerinde yaşananlar finans dünyasında takeover olarak geçiyor. Yani bir şirkette hisse alımlarıyla şirket yönetimini devralma ya da Uşak Seramikte olduğu gibi ele geçirme.
Geçmişte yaşanmış benzer örnekler
Borsada ilk takeover operasyonuna ünlü borsacı Nasrullah Ayan imza atmıştı. Nasrullah Ayan, borsadan topladığı hisseler ile Çelik Halat’ın yönetimini ele geçirmişti.
Yine Metro Turizm’in sahibi Galip Öztürk de borsada yaptığı hisse alımlarıyla Van Et, Atlas ve Avrasya Yatırım Ortaklığı’nda çoğunluğa sahip olmuştu.
Geçmişte en büyük takeover operasyonlarından biri de Deva Holding hisselerinde yaşanmıştı. Bahama merkezli yatırım fonu Global Equities Management (GEM) borsada topladığı hisseler sonrasında büyük bir mücadeleye girişmişti. Şirketin eski sahipleri GEM’in yönetimi ele geçirmemesi için başka bir yabancı fon ile anlaşmış ancak o fon hisseler için gerekli finansman için bankalarla anlaşamayınca şirketin yönetimi GEM’e geçmişti.
Hepsinin ortak özelliği
Tüm bu hisselerin ortak özelliği, şirket sermayesinin büyük bölümünün halka açık olması, imtiyazlı hissenin bulunmaması ve şirket yönetiminin sermayenin yüzde 50+1’inden fazlasına sahip olmaması. Böyle bir sermaye yapısına sahip halka açık her şirket, takeover riski ile karşı karşıya kalabilir. Yani Uşak Seramik’te yaşanan takeover kavgası borsa tarihinde ne ilk ne de son olacak.
İmtiyazlı Hisse Senedinin Özellikleri Nedir?
İmtiyazlı hisse senedi özelliklerinin başında ayrıcalığın ortağa değil, payın bizzat kendisine bağlanması gelir. Bu sayede pay ile birlikte imtiyazlı hak da el değiştirmiş olur. İmtiyaz hakları ana sözleşmede öngörülerek ayrıcalıkların geçerlilik şartları hükme bağlanmıştır. Senedin ihraç edilebilmesi için ana sözleşmede bu minvalde bir hükmün yer alması gerekir. Eğer yoksa ana sözleşmede bu yönde bir değişiklik yapılması suretiyle bu senet ihraç edilebilir. Ana sözleşmede hüküm bulunmadıkça pay sahiplerinin oy birliği ile dahi imtiyazlı hisse senedi ihracı mümkün olmaz.
İmtiyazlı Hisse Senedinin Avantajları Nelerdir?
İmtiyazlı hisse senedi, adi sermaye payına göre daha önceliklidir. Söz konusu hisse senedinin şartları, bu payları ihraç eden kişilerin esas ya da kuruluş sözleşmelerinde açıklanır. Bu hisse senedinin sahipleri, rüçhan hakkı kullanabilir. Bu sayede mevcut ortaklara bedelli sermaye artırımlarına öncelikli olarak katılma hakkı doğar. İmtiyazlı hisse senedi sahiplerinin oy hakkı da bulunur. Değerli paylara eşit oy hakkı tanınarak senet ihracının önlenmesi amaçlanır.
Şirket hissedarlarına ortaklık payları oranında kâr dağıtılması durumuna temettü adı verilir. İmtiyazlı hissedarlar, şirket kârından belli oranlarda temettü alabilir. Söz konusu ödeme, yıllık bilançoya göre belirlenen ana kârdan ya da temettü için ayrılan paydan yapılabilir. İmtiyazlı hisse senedi sahiplerine tanınan bir diğer ayrıcalık ise aday gösterebilme yetkisidir. Şirket yönetim kuruluna aday gösterilebilmesi için imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun toplantı ve karar hususlarına uygun şekilde bir araya gelerek karar vermesi gerekir.
