Küresel petrol devleri, ikinci çeyrekte toplamda 48 milyar dolarlık kâr elde ederek finansal bir sıçrama yaşadı. ExxonMobil, Chevron, BP, Shell ve TotalEnergies gibi beş büyük enerji şirketi, ABD-İran geriliminin tetiklediği yükselen fosil yakıt fiyatlarından önemli ölçüde faydalandı. Bu dönemde elde edilen yaklaşık 90 milyar dolarlık nakit akışı, şirketlerin tüm zamanların en yüksek gelirine ulaşmasını sağladı. Ancak bu tarihi kazançlar, şirketin bu fonları nasıl değerlendireceği ve artan siyasi baskılar gibi önemli soruları da beraberinde getirdi.
Siyasi ve Çevresel Baskılar Artıyor
Yüksek kâr rakamları, hem çevreci aktivistlerin hem de siyasetçilerin dikkatini çekti. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilim sürecinde petrol fiyatlarındaki artıştan Amerikan enerji şirketlerinin haksız kazanç sağladığı eleştirisinde bulunarak benzin fiyatlarının düşürülmesi çağrısı yaptı. Çevreci gruplar ve bazı hükümetler ise bu olağanüstü kârlara yönelik ek vergi (ekstra kazanç vergisi) uygulanması talebini yükseltti. Örneğin, Portekiz hükümeti 2026 yılındaki olağanüstü petrol ve rafineri kârlarına vergi uygulanmasını onayladı.
Rekor Nakit Akışı Nereye Yönlendiriliyor?
Enerji Finansmanı Analisti Clark Williams-Derry (IEEFA), büyük enerji şirketlerinin çeyrek bazında benzeri görülmemiş bir nakit bolluğu elde ettiğini ancak bu paranın daha fazla sondaj faaliyeti için kullanılmadığını belirtti. Williams-Derry’e göre, sermaye harcamaları, temettüler ve hisse geri alımları nispeten istikrarlı seyrederken, şirketler nakit fazlasını öncelikli olarak nakit rezervlerini artırmak ve borçlarını azaltmak için kullanıyor. Beş büyük şirketin toplam nakit rezervi, çeyrek bazında 17 milyar doların üzerinde bir artış gösterdi.
| Şirket | 2. Çeyrek Kârı (Milyar $) | Nakit Akışı (Milyar $) | Nakit Rezervi Artışı (Çeyrek Bazında Milyar $) |
| ExxonMobil | Veri Yok | Veri Yok | Veri Yok |
| Chevron | Veri Yok | Veri Yok | Veri Yok |
| BP | Veri Yok | Veri Yok | Veri Yok |
| Shell | Veri Yok | Veri Yok | Veri Yok |
| TotalEnergies | Veri Yok | Veri Yok | Veri Yok |
Şirket Yöneticilerinden “Operasyonel Güvenilirlik” Vurgusu
Petrol ve doğal gaz devlerinin üst düzey yöneticileri, kriz dönemlerinde kontrol edebildikleri alanlara odaklandıklarını belirtiyor:
- BP CEO’su Meg O’Neill, Orta Doğu’daki çatışmalar sırasında güvenilirliğe öncelik verdiklerini ve tüketicilerin en çok ihtiyaç duyduğu dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerin bulunabilirliğini en üst düzeye çıkarmak için rafineri operasyonlarında ayarlamalar yaptıklarını ifade etti.
- Shell CEO’su Wael Sawan, piyasalardaki yüksek oynaklığın artık “yeni normal” haline geldiğini ve emtia fiyatlarındaki artışın finansal sonuçlar üzerinde güçlü bir etken olduğunu vurguladı.
Yüksek Kârın Sürdürülebilirliği Sorgulanıyor
Yatırım Direktörü Russ Mould (AJ Bell), büyük şirketlerin nakitlerini birleşme ve devralmalardan (M&A) borç azaltmaya, bakım harcamalarından temettülere kadar geniş bir yelpazede kullandıklarını gözlemledi. Mould, şirketlerin stratejilerinin farklılaştığını belirterek, BP’nin borç azaltmaya odaklandığını, Shell’in ise Kanada merkezli ARC Resources’ı 16,4 milyar dolarlık anlaşmayla bünyesine katmak gibi satın alma hamleleri yaptığını kaydetti. Mould, genel sermaye harcaması bütçelerinin sıkı tutulduğuna ve şirketlerin yeni petrol ve doğal gaz sahalarına yatırım yapma konusunda temkinli davrandığına dikkat çekti. Muhtemel bir barış anlaşması, yeni vergilendirme riskleri ve kamuoyu baskısı göz önüne alındığında, bu yüksek kâr seviyelerinin uzun vadede sürdürülebilir olmayabileceği değerlendiriliyor. Bu durum, yatırımcıların genel güncel şirket haberleri takibinde dikkatli olmalarını gerektirebilir.
