Orta Doğu’daki çatışma ortamı emtia dünyasını sarsarken, alüminyum fiyatları tedarik zincirindeki aksaklıklar nedeniyle yüzde 10,4 değer kazanarak son 2 senenin rekor seviyelerine ulaştı. Küresel ölçekte hammadde arzına yönelik endişeler, piyasalarda sert dalgalanmaları beraberinde getiriyor.
Basra Körfezi’nde Üretim ve Lojistik Krizi
Dünya genelindeki alüminyum imalatının yaklaşık 10’da 1’inin gerçekleştirildiği Basra Körfezi’nde, Hürmüz Boğazı’nın trafiğe kapanması ve stratejik noktaların hedef alınması ihracat kanallarını tıkadı. Katar ve Bahreyn gibi kritik bölgelerde üretimin sekteye uğraması, küresel alüminyum açığının büyüyeceğine dair beklentileri kuvvetlendiriyor.
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium (EGA) bünyesindeki 1,6 milyon ton kapasiteli fabrikanın zarar görmesi dengeleri bozdu. Tesisin 200 bin tonluk arz fazlası pozisyonundan, gelecek sene yaklaşık 1,3 milyon tonluk devasa bir açığa düşebileceği öngörülüyor. Dünya arzının yüzde 1’ini sağlayan Katar’daki Qatalum tesisinde ise kapasite yüzde 60 seviyesine kadar geriledi.
Kritik Tesislerdeki Kapasite Değişimleri
Küresel arzın yüzde 2’lik kısmını sırtlayan Bahreyn’deki Alba fabrikası, 14 Mart tarihinde toplam kapasitesinin yüzde 19’unu temsil eden 1-3 numaralı hatlarını devre dışı bıraktı. Bunun yanı sıra, Mozambik’teki yaklaşık 560 bin ton kapasiteli Mozal izabe tesisinin bakıma alınması da piyasadaki daralma endişelerini besleyen bir diğer unsur oldu.
| Tesis / Bölge | Kapasite / Pay | Durum |
|---|---|---|
| EGA (BAE) | 1,6 Milyon Ton | Tesis zarar gördü, 1,3 milyon ton açık bekleniyor |
| Qatalum (Katar) | Küresel arzın %1’i | Kapasite %60’a düştü |
| Alba (Bahreyn) | Küresel arzın %2’si | 1-3 numaralı hatlar kapandı (%19 kapasite) |
| Mozal (Mozambik) | 560 Bin Ton | Bakım çalışmaları nedeniyle arz kısıtlı |
LME Verileri: Fiyatlarda Keskin Yükseliş
Londra Metal Borsası (LME) verilerine göre, ABD/İsrail-İran gerilimiyle bozulan arz dengesi alüminyumun ton fiyatını yüzde 10,4 yukarı taşıdı. Bu hareketle birlikte, son 2 yılın en hızlı aylık yükselişi kaydedildi. Şubat ayında 3 bin 140 dolar olan fiyatlar, Mart ayında 3 bin 467 dolara fırladı.
Çin başta olmak üzere küresel talebin canlılığını korumasıyla birlikte, alüminyum fiyatları sene başından bu yana yüzde 15,7 oranında prim yaptı. LME’de alüminyumun ton başına fiyatı Nisan 2024 döneminde de yüzde 10,9’luk bir artış göstermişti. Geçtiğimiz ay 3 bin 546 doları test eden metal, böylece Mart 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek zirveyi görmüş oldu. Alüminyum piyasası, bu gelişmelerle birlikte son 4 yılın en yüksek seviyelerini zorlamaya devam ediyor.
