Londra Metal Borsası’nda (LME) işlem gören alüminyum fiyatları, Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin küresel arz zincirinde yarattığı aksaklıklar nedeniyle %10,4 oranında değer kazandı. ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin tedarik süreçlerini bozmasıyla birlikte emtia piyasasında yaklaşık 2 yılın en hızlı aylık artış performansı sergilenmiş oldu.
Orta Doğu’daki Savaş Riski Fiyatları Tetikliyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının başlamasının ardından petrol fiyatlarında görülen sert tırmanış, enflasyonist baskıların artacağına dair endişeleri körüklerken emtia piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açtı. Nakliye süreçlerinde yaşanan aksamalar ve üretim kapasitesine dair korkular, geçtiğimiz ay alüminyum fiyatlarındaki yükselişi ön plana çıkardı.
Dünya genelindeki alüminyum üretiminin yaklaşık 10’da 1’i Basra Körfezi bölgesinde kümelenirken, Hürmüz Boğazı’nın ulaşıma kapanma riski ihracat olanaklarını kısıtlıyor. İran tarafından gerçekleştirilen füze ve insansız hava aracı saldırıları, bölgedeki sanayi tesisleri üzerinde uzun vadeli bir tehdit oluşturuyor.
Üretim Tesislerinde Kesintiler ve Arz Açığı Beklentisi
Katar ve Bahreyn’deki üreticilerin üretimlerini kısıtlaması, Orta Doğu’nun küresel üretimdeki payı nedeniyle bu yıl dünya genelinde alüminyum açığının artacağı tahminlerini güçlendiriyor. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli Emirates Global Aluminium (EGA) şirketine ait Et-Tavila tesisi, İran’ın Halife Ekonomik Bölgesi’ne yönelik saldırılarında zarar gördü. 1,6 milyon ton kapasiteli bu tesisin uzun süre devre dışı kalma ihtimali, piyasanın 200 bin tonluk arz fazlasından gelecek yıl 1,3 milyon tonluk bir açığa düşmesine neden olabilir.
Bölgedeki diğer önemli tesislerde de benzer daralmalar yaşanıyor. Katar’daki Qatalum tesisi, 3 Mart’tan bu yana kapasitesini kontrollü bir şekilde %60 seviyesine indirdi ve bu durumun haziran ayına kadar sürmesi bekleniyor. Bahreyn’deki Alba fabrikası ise daha radikal bir hamleyle, 14 Mart’ta toplam üretim kapasitesinin %19’unu temsil eden 1-3 numaralı hatlarını kapattı. Bu hatların en erken haziran ayında yeniden faaliyete geçebileceği öngörülüyor.
Fiyatlardaki tırmanışta sadece Orta Doğu değil, Mozambik’teki 560 bin ton kapasiteli Mozal izabe tesisinin bakıma alınması gibi diğer arz kısıtlayıcı faktörler de etkili oldu. Bunun yanı sıra Çin’in alüminyum talebinde de bir artış gözlemleniyor.
Fiyatlar Mart Ayında 4 Yılın Zirvesine Yaklaştı
Londra Metal Borsası verilerine göre, şubat ayında ton başına 3 bin 140 dolar olan alüminyum fiyatı mart ayında 3 bin 467 dolara yükseldi. Geçen ay 3 bin 546 dolarla Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesini test eden metal, yılbaşına oranla %15,7 değer kazandı. Daha önce Nisan 2024 döneminde de alüminyumun ton fiyatında %10,9’luk bir artış kaydedilmişti.
