Küresel Sermayenin Çin Akışı Yavaşlıyor mu?
Çin Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılının Ocak-Nisan döneminde ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) bir önceki yılın aynı dönemine göre %10,3 azalarak 287,7 milyar yuan (42,3 milyar dolar) seviyesine geriledi. Bu düşüş, ilk çeyrekteki %7,3’lük azalmanın ardından hızlanarak, son 3 yıldır devam eden düşüş eğiliminin sürmesine işaret ediyor.
Söz konusu dönemde, imalat sektörüne yapılan yatırımlar 78,9 milyar yuan (11,6 milyar dolar) olarak kaydedilirken, hizmetler sektörüne yapılan yatırımlar 204,2 milyar yuan (30 milyar dolar) seviyesinde gerçekleşti. Bu rakamlar, toplam yabancı sermaye girişlerinin genel bir yavaşlama gösterdiğini ortaya koyuyor.
Buna karşın, yüksek teknoloji sektörlerine yönelik yatırımlarda dikkat çekici bir artış gözlemlendi. Bu alanlara yapılan yatırımlar %20,3 artışla 116,3 milyar yuan’a (17,1 milyar dolar) ulaşarak toplam DYY’nin %40,4’ünü oluşturdu. Özellikle AR-GE ve tasarım hizmetlerinde %108,4, bilgisayar ve ofis donanımları imalatında %22,9 ve elektronik ile iletişim donanımları imalatında %20,2’lik artışlar dikkat çekiyor. Ülke bazında ise Lüksemburg, İsviçre, Fransa ve ABD’den gelen yatırımlarda artışlar kaydedildi.
Bu dönemde Çin’de yabancı yatırımla kurulan şirket sayısı %6,8 artarak 20.113’e ulaştı. Bu durum, mevcut ekonomik ve jeopolitik koşullara rağmen belirli sektörlere olan ilginin devam ettiğini gösteriyor.
Doğrudan yabancı yatırımlardaki düşüş eğilimi, 2023’te %8’lik bir gerileme ile 1998’den bu yana ilk yıllık düşüşü yaşamasının ardından, 2024’te %27,1 ile rekor bir sert düşüşe ve 2025’te de %9,5’lik bir azalışa sahne olmuştu. Bu durum, ABD ile yaşanan jeopolitik rekabet, teknoloji yaptırımları ve tarife politikalarının yarattığı ekonomik belirsizliklerin Çin’e yönelik yabancı sermaye akışını olumsuz etkilemeye devam ettiğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Finans Hattı Yorum:
Çin’in ekonomik büyüme modelinde yaşanan bu değişim, küresel sermayenin gelişmekte olan piyasalara yönelik stratejilerinde önemli bir gösterge niteliği taşıyor. ABD ile artan jeopolitik gerilimlerin ve teknoloji odaklı kısıtlamaların, uzun vadede Çin’in çekiciliğini nasıl etkileyeceği kritik bir soru işareti. Yüksek teknoloji ve AR-GE’ye yapılan yatırımlardaki artış, Çin’in mevcut stratejisinin, nitelikli ve katma değeri yüksek alanlara odaklanarak küresel rekabette konumunu güçlendirme yönünde olduğunu gösteriyor. Ancak genel DYY rakamlarındaki düşüş, küresel ekonomik yavaşlama ve jeopolitik risklerin birleşimiyle, Çin’in geçmişteki “küresel üretim üssü” imajının sorgulanmasına neden oluyor.
Yatırımcı duyarlılığı açısından, bu veriler Çin’e yönelik risk iştahının azaldığına işaret ediyor. Düşüş eğilimi sürmesi halinde, küresel piyasalarda Çin ile bağlantılı şirketlerin ve emtia fiyatlarının baskı altında kalması beklenebilir. Teknik olarak, Çin ile ilgili haber akışları, küresel piyasalarda bir miktar belirsizlik yaratabilirken, özellikle gelişmekte olan piyasalar endekslerinde ve ilgili sektörlerdeki hisse senetlerinde kısa vadeli dalgalanmalara yol açabilir. Fundamental olarak ise, Çin’in yabancı sermaye çekme kabiliyetindeki düşüş, uzun vadeli ekonomik büyüme potansiyeli üzerinde soru işaretleri yaratmaktadır.
Yatırımcıların bu gelişmeleri yakından takip etmesi önem taşıyor. En büyük risklerden biri, jeopolitik tansiyonun daha da tırmanması ve bunun küresel tedarik zincirleri üzerindeki potansiyel etkisidir. Ayrıca, Çin hükümetinin ekonomik büyümeyi desteklemek için alacağı tedbirlerin etkinliği de yakından izlenmelidir. Yatırımcılar, Çin’e yönelik yatırımlarda, söz konusu riskleri göz önünde bulundurarak daha seçici bir yaklaşım benimsemelidir. Uluslararası Gelişmeler sekmemizdeki güncel analizleri takip etmek, bu dinamikleri daha iyi anlamak adına faydalı olacaktır.
