Çip Savaşları Kızışıyor: Çin’den ABD Tasarısına Sert Tepki
Çin, ABD Kongresi’nin çip üretimiyle ilgili yasa tasarısına sert tepki göstererek, küresel tedarik zincirlerinin istikrarını bozacağı uyarısında bulundu. Pekin yönetimi, tasarının yasalaşması halinde meşru haklarını korumak için kararlı adımlar atacağını belirtti.
ABD’nin Yeni Çip Düzenlemesine Çin’den Yanıt
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi tarafından onaylanan ve “Donanımlara Yönelik Teknoloji Kontrollerinin Çok Taraflı Uyumlaştırılması (MATCH)” adı verilen yasa tasarısına yönelik eleştirilerini dile getirdi. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, ABD‘nin ulusal güvenlik kavramını aşırı genelleştirdiği ve ihracat kontrollerini kötüye kullandığı iddia edildi. Tasarının yasalaşması durumunda, uluslararası ekonomi ve ticaret düzenine ciddi zararlar vereceği ve küresel yarı iletken sektöründeki sanayi ve tedarik zincirlerinin istikrarını olumsuz etkileyeceği vurgulandı.
Çin’den Yasal Süreç ve Karşı Tedbir Uyarısı
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’deki yasal süreci yakından takip edeceğini, ülkenin çıkarlarına olası etkilerini dikkatle değerlendireceğini ve Çin şirketlerinin meşru haklarını ve çıkarlarını korumak amacıyla kararlı karşı tedbirler alacağını ifade etti. Komite tarafından oylanarak meclise sevk edilmesi kararlaştırılan tasarı, çip üretiminde kullanılan donanımların Çin‘e satışını düzenleyen mevcut boşlukları kapatmayı hedefliyor. Ayrıca, Çin‘deki üretim tesislerine donanım tedarik eden yabancı şirketlerin de bu kısıtlamalara uymasını sağlamaya yönelik hükümler içeriyor.
Geçmiş Kısıtlamalar ve Hedefteki Şirketler
Daha önce, ABD Ticaret Bakanlığı‘na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 7 Ekim 2022‘de ileri çip teknolojilerine erişim konusunda Çinli üreticilere yönelik kısıtlamalar içeren bir düzenleme duyurmuştu. Bu düzenleme ile Amerikan şirketlerinin, çip üretimi için gerekli malzeme, makine ve donanımı Çin‘e ihraç etmeleri için lisans şartı getirilmişti. Söz konusu ihracat kontrol listesine, Çin‘in en büyük hafıza çipi üreticisi Yangtze Memory Technologies (YMTC) ve en büyük yarı iletken donanım üreticisi Naura Technology Group gibi 31 şirket ve kurum dahil edilmişti.
Bakanlık, 12 Aralık 2022‘de ise yapay zeka çip endüstrisinde faaliyet gösteren YMTC gibi şirketlerin de bulunduğu toplam 36 Çin şirketini ihracat yasağı listesine aldığını açıklamıştı.
Finans Hattı Yorum:
Çin‘in ABD‘nin çip yasa tasarısına verdiği sert tepki, küresel teknoloji piyasalarında tansiyonu artırıyor. Bu durum, yarı iletken tedarik zincirlerinde potansiyel aksamalara ve küresel ekonomik istikrar üzerinde belirsizliklere yol açabilir. ABD‘nin hedefi, ulusal güvenlik endişeleri ve teknolojik üstünlüğünü korumak olsa da, Çin‘in vereceği karşı hamleler, özellikle ileri teknoloji ürünlerinin tedarikinde önemli etkilere neden olabilir. Bu gelişme, sektördeki şirketlerin tedarik zinciri stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine ve alternatif pazarlara yönelmelerine neden olabilir. Yatırımcılar ve şirketler, bu iki süper gücün teknoloji alanındaki rekabetinin getireceği jeopolitik riskleri yakından takip etmelidir.
