Güne Başlarken : Sabah Bülteni

Dünya’dan Gelişmeler

• İngiltere de ABD’nin ardından Rusya’ya yönelik olarak yeni yaptırım kararı aldığını açıkladı. BBC Türkçe’nin haberine göre, G7 ülkeleri ile koordineli olarak alındığı açıklanan yaptırımlar, Rusya’nın finansal sistemini ve askeri üretimini hedefliyor. İngiltere de Rusya’nın Ukrayna’da yürüttüğü savaş yüzünden Moskova borsasının içinde olduğu 50 hedefe yönelik yaptırım uygulayacak. İngiltere’nin yaptırımlarının hedefleri arasında Rusya’nın petrol ihracatı için kullandığı iddia edilen araçlar var.
  Ayrıca mühimmat, makine gereçleri, mikroelektronikler ve lojistik tedarikçileri de yaptırım hedeflerinin arasında. Bu tedarikçilerin bazıları Türkiye, Çin, İsrail, Kırgızistan’da yer alıyor; Kuzey Kore’den Rusya’ya askeri gereç taşıyan gemiler de yaptırımların hedefinde.
• Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, petrol piyasasında daha önceki dönemlere hiç benzemeyen bir döneme girileceğini açıkladı. Birol, hem arz hem de talep tarafındaki gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatlarının aşağı doğru baskılanabileceğini söyledi.
• ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, büyük Çin bankalarının ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarının farkında olduklarına ve bunları ihlal etmek istemediklerine inandığını söyledi. Ancak Yellen, ABD’nin gerekli görmesi halinde harekete geçmekten kaçınmayacağını da sözlerine ekledi.
• ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, ABD’nin özel sermayeyi çeken kamu yatırımlarının uzun vadede sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeyi teşvik etmek için çok önemli olduğunu söyledi. Bununla birlikte Yellen Çin’in devasa devlet sanayi sübvansiyonları modelinin dünya için kabul edilemez olduğu konusunda uyardı
• Fitch Ratings, büyük faiz dışı açıklar ve daha yüksek faiz maliyetlerinin, Kasım ayındaki seçimlerden sonra, kim kazanırsa kazansın, ABD’nin borç yükünü artırmaya devam edeceğini söyledi.
• ABD ve Ukrayna, İtalya’da gerçekleştirilen G7 Zirvesi sırasında on yıllık güvenlik anlaşması imzaladı
• Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rus petrolüne tavan fiyat uygulamasına katılanlara petrol ve petrol ürünü satışına yönelik yasağın süresini uzattı. Putin’in imzaladığı kararnameyle, Batılı ülkelerin Rus petrolüne varil başına 60 dolar tavan fiyat uygulamasına karşı yaptırım kararının süresi 31 Aralık 2024’e uzatıldı.
• Çin, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Çinli üreticiler hakkında yürüttüğü sübvansiyon soruşturmasının ardından ülkeden ithal elektrikli araçlara getirdiği ek gümrük vergileri nedeniyle Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) dava açabileceği uyarısında bulundu.
• Çin, Avrupa Komisyonu’nun Çin’in elektrikli araç endüstrisine yaptığı devlet yardımlarına ilişkin soruşturma kapsamında Çinli elektrikli araç üreticilerinden ek tarife talep etmesine yanıt üzerinde çalışıyor. Global Times gazetesinde yer alan makaleye göre domuz eti ve süt ürünleri ilk sırada yer alıyor. Son iki hafta içinde Çin hükümetinin, 2023 yılında AB’nin Asya devine tarımsal gıda ihracatının dörtte birini ve toplam ihracatın yüzde 2’sini oluşturan yaklaşık 5 milyar euro’luk her iki gıdanın ithalatına yönelik anti-damping soruşturmalarını değerlendirdiğini bildirdi.
• Bu sabah BOJ, beklendiği gibi oybirliğiyle kısa vadeli politika faizi hedefini %0-0,1 aralığında tuttu, ancak büyük parasal teşvikten yavaş ama istikrarlı bir geri çekilme ile büyük tahvil alımlarını azaltmaya başlamaya karar verdi.
• Emtialarda, petrol fiyatları bu sabah geriledi ancak piyasaların bu yıl ham petrol ve yakıt talebine ilişkin sağlam görünümlere rağmen ABD faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalmasının etkisini değerlendirmesiyle dört haftadan bu yana ilk haftalık yükselişini gerçekleştirme yolunda ilerliyor. Brent ham vadeli işlemleri %0,62 düşüşle varil başına 82,26 dolara, West Texas Intermediate (WTI) ABD ham vadeli işlemleri %0,69 düşüşle 78,08 dolardan işlem gördü.

Yurt İçi Gelişmeler

• Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek açıklamasında, ilgili taraflardan gelen geri bildirimler doğrultusunda borsaya yönelik taslak vergi çalışmasını bir süreliğine ertelediklerini duyurdu.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-İspanya İş Forumu’nda yapmış olduğu konuşmasında, 2002 yılı öncesinde 2 milyar dolar civarında seyreden iki ülkenin ticaret hacminin, 2023 yılında yaklaşık 10 kat artışla 19,2 milyar dolara ulaştığını belirtti. Böylelikle 20 milyar dolar hedeflerine neredeyse yaklaşmış olduklarını söyledi.
• TCMB verilerine göre 07 Haziran ile biten haftada brüt rezervler 143,6 milyar dolardan 146,2 milyar dolara, net rezervler 45,46 milyar dolardan 47,52 milyar dolara ve swap hariç net rezervler ise 1,5 milyar dolar seviyesinden 5,9 milyar dolara yükseldi. Rezervler sonrasında Hazine ve Maliye Bakanı
  Mehmet Şimşek konuşmasında, brüt rezervlerde tarihi yüksek seviye olduğunu, swap hariç net rezervlerde nisan ayı başından bu yana artışın 71,5 milyar dolara ulaştığını, rezervlerdeki artışa dış
  kaynak girişinin yanı sıra ters dolarizasyonun da katkı verdiğini belirtti.
• Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Lopez konuşmasında, Türkiye’ye 3 yılda 18 milyar dolarlık finansman geleceğini, 18 milyar doların 12 milyar dolarının özel sektöre, 6 milyar dolarının da kamu sektörüne verileceğini, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve ekibinin enflasyonla gerçekten
  mücadele ettiğini de söyledi.
• Bugün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, G-7 Liderler Zirvesi’nde bulunacağı ve ikili görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.