YENİ DÖNEM: Havalimanı Yer Hizmetleri Yönetmeliği Güncellendi
Yer Hizmetleri Ruhsat ve Yetki Kuralları Yeniden Belirlendi: Detaylar Resmi Gazete’de
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete‘de yayımlanan yeni düzenleme ile havalimanı yer hizmetlerine ilişkin yetki, ruhsat ve hizmet kapsamını düzenleyen mevzuatta önemli değişiklikler hayata geçirildi. Yap-işlet-devret modeliyle özel sektöre bırakılan havalimanlarında işletmecinin sorumluluğundaki işlemler artık Devlet Hava Meydanları İşletmesi tarafından yürütülecek.
Yap-işlet-devret modeliyle inşa edilip işletmesi özel sektöre devredilen havalimanlarında, işletmecinin sorumluluğunda bulunan ön izin, çalışma ruhsatı ve sözleşme gibi işlemler artık Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından yürütülecek. Bu değişiklik, söz konusu havalimanlarındaki yer hizmetleri süreçlerinde merkezi bir koordinasyon sağlamayı amaçlıyor.
Yapılan düzenleme, bazı terminal grupları için yer hizmeti sunumunda kısıtlamalar getiriyor. Buna göre, kargo terminalleri ile A ve B grubu işletme ruhsatına sahip terminalleri kullanan hava taşıyıcılarına, D grubu çalışma ruhsatı ile yer hizmeti verilmeyecek. Ancak, D grubu çalışma ruhsatına sahip bir yer hizmeti kuruluşu, aynı havalimanında birden fazla C grubu terminal işletme ruhsatına sahipse, bu terminalleri kullanan hava taşıyıcılarına tek bir ruhsatla hizmet verebilecek ve bu durum için ek bir D grubu çalışma ruhsatı talep edilmeyecek.
Yer hizmetleri için ön izin veya çalışma ruhsatı başvuru süreçlerinde yeni kriterler devreye giriyor. Bu süreçlerde, terminal ofisleri ve iş yerlerinin durumu göz önünde bulundurularak havalimanı işletmecisinden ön izin görüş yazısı alınması zorunlu hale getirildi. Mevcut uygulamada, aynı havalimanında aynı yer hizmeti için birden fazla kuruluşla anlaşma yapılmasına izin verilmezken, yeni düzenleme ile uçak özel güvenlik hizmeti ve denetimi alanlarında, yerli hava taşıyıcıları için bu çoklu anlaşma zorunluluğu kaldırıldı.
Yer hizmetleri süreçlerinde şeffaflık ve etkinliği artırmayı hedefleyen düzenlemeler;
- Yap-işlet-devret modelindeki havalimanlarında ruhsat ve sözleşme işlemlerinin DHMİ tarafından yürütülmesini sağlayacak.
- Kargo ve A-B grubu terminallerde D grubu ruhsatla hizmet sunumunu kısıtlayacak.
- Tek bir D grubu ruhsat ile birden fazla C grubu terminale hizmet verme imkanı tanıyacak.
- Ön izin süreçlerinde havalimanı işletmecisinin görüşünü zorunlu kılacak.
- Yerli hava taşıyıcıları için özel güvenlik hizmetlerinde çoklu anlaşma zorunluluğunu kaldıracak.
Finans Hattı Yorum:
Bu yeni yönetmelik, havalimanı yer hizmetleri sektöründe operasyonel verimliliği ve rekabeti yeniden şekillendirecek nitelikte. Özellikle DHMİ’nin yap-işlet-devret projelerindeki rolünün artması, sektörel standartların güçlendirilmesi ve potansiyel denetim mekanizmalarının iyileştirilmesi açısından önem taşıyor. Terminal gruplarına yönelik kısıtlamalar, belirli ruhsat tiplerine sahip kuruluşlar için pazar payı değişimlerine yol açabilirken, C grubu terminallerdeki esneklik, hizmet sağlayıcılar için yeni fırsatlar yaratabilir.
Yatırımcılar ve sektör oyuncuları açısından, bu değişikliklerin mevcut yer hizmeti şirketlerinin karlılıkları ve operasyonel maliyetleri üzerindeki etkileri yakından takip edilecektir. Kargo terminalleri ve A-B grubu terminallerdeki kısıtlamalar, bu segmentlerde faaliyet gösteren firmaların stratejilerini gözden geçirmesine neden olabilir. Öte yandan, yerli hava taşıyıcıları için özel güvenlik hizmetlerinde esneklik getirilmesi, bu alandaki maliyet optimizasyonunu destekleyebilir.
Önümüzdeki dönemde, yönetmeliğin uygulamaya geçiş süreci ve olası ek düzenlemeler yakından izlenmelidir. Özellikle havalimanı işletmecilerinden alınacak ön izin görüş yazısı şartının pratikte nasıl işleyeceği ve ruhsat verme süreçlerindeki hızlanma veya yavaşlama yatırımcılar için önemli göstergeler olacaktır. Ayrıca, D grubu ruhsatlı firmaların C grubu terminallerdeki faaliyet alanlarının genişlemesi, sektördeki hizmet kalitesi ve rekabet dinamikleri üzerinde belirleyici olabilir.
