Avrupa doğal gaz piyasaları, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimlerin gölgesinde haftaya sert bir başlangıç yaptı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği ortak askeri operasyonların ardından, küresel enerji ticaretinin can damarlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin fiilen durma noktasına gelmesi, piyasalarda şok etkisi yarattı. Bu gelişme üzerine Avrupa’da gaz fiyatları açılış seansında yüzde 20’nin üzerinde değer kazandı.
Stratejik Geçiş Noktasında Ticaret Durdu
Basra Körfezi’nin girişinde bulunan ve enerji transferi açısından hayati öneme sahip olan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu kaynaklı petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) Umman Denizi ve Hint Okyanusu rotasıyla dünyaya açılmasını sağlıyor. ABD ve İsrail saldırıları sonrası bölgedeki ticari geçişlerin kesintiye uğraması, tedarik zincirinde büyük bir kırılmaya işaret ediyor.
Bölgenin küresel enerji piyasasındaki kritik rolü şu verilerle öne çıkıyor:
- Dünya genelindeki toplam LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si bu boğazdan geçiyor.
- Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar, ihracatının neredeyse tamamını bu güzergah üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırıyor.
- Buradan geçen LNG ticaretinin büyük bir bölümünü başta Çin olmak üzere Asyalı alıcılar oluşturuyor.
Avrupa’nın Depo Sorunu ve Fiyat Baskısı
Küresel gaz piyasalarında yaşanabilecek olası tedarik aksaklıkları, özellikle Avrupa piyasaları üzerinde yukarı yönlü ciddi bir fiyat baskısı oluşturuyor. Asya pazarındaki alıcıların ağırlığına rağmen, arz güvenliğindeki tehditler Avrupa’daki fiyatlamaları doğrudan etkiliyor.
Fiyatlardaki bu ani sıçramayı tetikleyen bir diğer önemli faktör ise kıta genelindeki stok seviyeleri oldu. Avrupa’nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 30’un altına düşmesi, endişeleri artırıyor. Düşük doluluk oranları, Avrupa’nın uluslararası piyasalardan daha fazla LNG temin etme zorunluluğunu doğururken, bu durum fiyatların daha da yükselmesine zemin hazırlıyor.
Ağustos 2023’ten Bu Yana En Büyük Artış
Yaşanan gelişmeler neticesinde Avrupa gaz fiyatlarında görülen yükseliş, Ağustos 2023 tarihinden bu yana kaydedilen en büyük artış olarak kayıtlara geçti. Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de işlem gören vadeli kontratlar, krizin boyutunu rakamlarla gözler önüne seriyor.
TSİ 10.41 itibarıyla piyasalardaki son durum ve fiyat değişimleri aşağıdaki gibidir:
| Dönem / Durum | Fiyat (Megavatsaat Başı) |
|---|---|
| Saldırı Öncesi (27 Şubat Kapanış) | 31,95 Euro |
| Önceki Zirve (18 Şubat 2025) | 38,7 Euro |
| Güncel İşlem (Nisan Vadeli) | 39,2 Euro |
Piyasa verilerine göre, nisan vadeli kontratlarda gaz fiyatı 39,2 euro seviyesinden işlem görüyor. Bu rakam, saldırıların hemen öncesinde 27 Şubat tarihinde gerçekleşen 31,95 euro kapanış fiyatına kıyasla dramatik bir yükselişi ifade ediyor. Ayrıca fiyatlar, daha önce 38,7 euro ile zirve yaptığı 18 Şubat 2025 tarihinden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşmış durumda.
