İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın Yardımcısı Ali Nikzad, katılım sağladığı bir televizyon yayınında Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen müzakerelere ve üzerinde anlaşılan 2 haftalık geçici ateşkese dair kritik açıklamalarda bulundu. Tahran yönetiminin masadaki duruşunu netleştiren Nikzad, sürecin işleyişine ve şartlarına dair önemli detaylar paylaştı.
Trump’ın 15 Maddelik Teklifine Karşı Tahran’ın 10 Şartı
ABD Başkanı Donald Trump tarafından sunulan taslağa değinen Nikzad, Trump’ın kendisini “kazanan” olarak göstermek amacıyla 15 maddelik bir metin hazırladığını ifade etti. Nikzad, söz konusu teklifin içeriğinde nükleer çalışmalar, füze programları, bölgesel direniş hareketleri ve insan hakları gibi başlıkların yer aldığını, ayrıca 450 kilo uranyumun teslim edilmesinin talep edildiğini belirtti. Ancak İran’ın bu taleplere karşılık kendi 10 maddelik şartlarını masaya koyduğunu vurguladı.
Müzakere sürecinin bu 10 madde üzerinden şekilleneceğini kaydeden Nikzad, “İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, hazırlanan 10 şart için Dini Lider Mücteba Hamaney‘den gerekli izni almıştır. Anayasal sınırlar içinde ve liderliğin tasdikiyle yürüttüğümüz bu süreçte taviz vermedik; ABD hedeflerine ulaşamadı” şeklinde konuştu. Ayrıca, bu şartların kabul görmemesi durumunda dini liderin nihai anlaşma için imza yetkisi vermeyeceğini de sözlerine ekledi.
Müzakere Masasındaki Temel Farklılıklar
| Kapsam | ABD’nin (Trump) 15 Maddelik Teklifi | İran’ın 10 Maddelik Şartları |
|---|---|---|
| Nükleer ve Askeri | 450 kg uranyum iadesi, füze programı kısıtlaması | Nükleer silah üretmeme taahhüdü |
| Bölgesel Durum | Direniş hareketlerinin sınırlandırılması | ABD güçlerinin bölgeden tamamen çekilmesi |
| Ekonomi ve Güvenlik | İnsan hakları ve siyasi talepler | Yaptırımların kaldırılması ve zararların tazmini |
Hürmüz Boğazı İçin Yeni Dönem ve Yasal Düzenleme
Çatışma sonrası süreçte Hürmüz Boğazı ile ilgili stratejik bir değişikliğe gidileceğini müjdeleyen Nikzad, bu bölge için yeni bir planın devreye alınacağını duyurdu. Haklarını savunmak adına konuyu hükümet ve Dışişleri Bakanlığı ile koordineli bir şekilde Meclis gündemine taşıyacaklarını belirten Nikzad, “Hürmüz Boğazı artık eski haline dönmeyecek. Bu meseleyi yasalaştıracağız” dedi ve bugün Meclis’te bu hususta bir oturum yapıldığını bildirdi.
Tahran’ın Kırmızı Çizgileri ve Talepleri
Ali Nikzad, İran’ın masaya koyduğu 10 temel şartın detaylarını şu şekilde sıraladı:
Nikzad ayrıca, İran’ın nükleer silah imal etmeme konusundaki taahhüdünü yinelediklerini belirtti.
Savaş Sonrası Bütçe ve Direniş Vurgusu
Gelecek döneme dair planlamalarda bölgesel direnişi göz ardı etmediklerini ifade eden Nikzad, Meclis’in savaş sonrası senaryolara hazırlandığını söyledi. Meclis Başkanı’nın direktifleri doğrultusunda devlet bütçesinde gerekli revizyonların yapılacağını belirten Nikzad, “Allah’ın izniyle ülkemizi eskisinden çok daha güçlü bir noktaya taşıyacağız” diyerek açıklamalarını noktaladı.
