İran’da yeni cumhurbaşkanını seçmek için bugün 61 milyon İranlı seçmen, yerel saatle 08.00’de oy kullanmaya başladı.
Mayıs ayında eski Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, bir helikopter kazasında hayatını kaybetmişti. Bu nedenle 2025 yılında yapılması gereken cumhurbaşkanlığı seçimleri erkene alınmıştı.
Başlangıçta altı adayın adaylığı Muhafız Konseyi tarafından onaylanmıştı ancak bunlardan ikisi daha sonra adaylıklarını geri çekti. Dolayısıyla seçim, üçü muhafazakar, biri reform yanlısı olmak üzere dört aday arasında geçecek.
Türk aday reformcu Pezeşkiyan son anketlere göre en güçlü aday olarak önde görünüyor.
İran’da seçimler özgür ve rekabetçi mi?
İran’da demokratik bir seçim sistemi olmadığından bahseden İran uzmanı Uzun, sistemin seçimlere dayalı otoriter bir sistem olduğunu vurguladı. Dolayısıyla seçimlerin özgür olmadığını ancak belli bir oranda rekabetçi olduğunun altını çizen Uzun, sözlerine şöyle devam etti:
“Belli zamanlarda, belli koşullar altında bazen rekabetçi olabiliyor. Öncelikle adaylar bir başvuru yaparlar ve daha sonra bu adayların onaylanması gerekir. Bu adayların başvurusunun onaylanması sırasında tabi belli kriterler var. Bunlara göre bir eleme sürecinden geçer ve aslında adayların çok büyük bir kısmı da elenir ve geriye bir avuç insan kalır ve o adayların seçimlere katılmasına izin verilir. Yani aslında şöyle bir baktığımızda doğrudan ve dolaylı olarak devrim
rehberinin hangi adayların seçimlerine girileceğini belirlediğini görüyoruz.”
Sistemin belirli dönemlerde adaylar arasındaki farklı hiziplere yer verip bazılarına yer vermediğini gördüğümüzü söyleyen Uzun, “Böyle olunca da hem rekabetçilik hem de özgür seçim noktasında tabii ki tartışmalar yaratılıyor” dedi.
İran’daki kurumsal yapının bütün seçimlerde aktif rol aldığını vurgulayan Uzun, sistemin belirli dönemlerde İran halkının ve rejimin ihtiyaçlarına göre aday belirlediğini belirtti. Uzun, İran’daki seçim sistemi şu sözlerle anlattı:
“Bunların hepsi de böyle ya da böyle bizim için bu dönem uygun olacak adaylardır ve siz bunlardan seçeceksiniz diyor.”
