Küba’da Kriz Derinleşiyor: Ulaşım, Su ve Sağlık Hizmetleri Sınırlı
ABD ile İran arasındaki ateşkes görüşmelerinin sürdüğü bir dönemde, Washington yönetiminin Küba’ya yönelik yaptırımlarda sınırlı bir esnemeye giderek Rusya’ya ait bir petrol tankerinin geçişine izin vermesi, ülkedeki derin enerji ihtiyacını karşılama konusunda yetersiz kalıyor. Yılın başında Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşinin ABD tarafından alıkonulmasının ardından Küba üzerindeki baskılar artırıldı. Bu süreçte ada ülkesine akaryakıt akışı büyük ölçüde kesilirken, ortaya çıkan durum geniş çaplı bir enerji krizine dönüştü.
Trump’tan Küba’ya Yönelik Baskı Sinyalleri
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz ay Miami‘de katıldığı bir etkinlikte İran’la ilgili gelişmeleri değerlendirirken “Sırada Küba var.” diyerek Havana‘ya yönelik baskının süreceğine işaret etti. Trump, Beyaz Saray‘da basın mensuplarına yaptığı açıklamada ise “Küba’yı alabilirim.” ifadelerini kullanarak bu yöndeki mesajlarını sürdürdü. Bu hafta Beyaz Saray‘da yaptığı bir başka değerlendirmede ise İran gündeminin ardından Küba konusuna da odaklanacaklarını belirterek “Küba farklı bir hikaye. Orası yıllardır korkunç şekilde yönetiliyor. İran’dan sonra oraya bakabiliriz.” dedi.
Derinleşen Enerji Krizi ve Etkileri
1959‘daki devrimden bu yana ABD yaptırımlarıyla karşı karşıya olan Küba, son dönemde daha ağır bir tabloyla karşı karşıya kaldı. Venezuela‘dan gelen petrol akışının kesilmesi, yakıt krizini derinleştirirken elektrik üretiminin büyük ölçüde termik santrallere dayanması nedeniyle ülke genelinde uzun süreli kesintiler yaşanıyor. Bazı bölgelerde 32 saate kadar uzayan elektrik kesintileri, özellikle sağlık sistemini olumsuz etkiliyor. Elektrik kesintileri sırasında su pompaları ve arıtma tesislerinin devre dışı kalması hijyen sorunlarını da beraberinde getiriyor.
Ticari Faaliyetler ve Ulaşım Durumu
Fırınlar ve küçük üretim tesisleri faaliyetlerini sürdürmekte zorlanırken, toplu taşıma araçları yakıt yetersizliği nedeniyle sınırlı sayıda sefer yapabiliyor ve birçok hat tamamen durdurulmuş durumda.
Yüzer Elektrik Santrallerinin Rolü
Küba‘da 2019‘dan bu yana faaliyet gösteren Karadeniz Holding‘e bağlı yüzer elektrik santralleri, ülkenin enerji üretimine katkı sağlamaya devam ediyor. “Küba halkının temel ihtiyaçlarına doğrudan katkı sağlayan insani projeler” kapsamında değerlendirilen bu uygulama, yenilenemeyen altyapıya alternatif bir çözüm sunuyor. Küba Enerji ve Madenler Bakanı Vicente de la O Levy, yaptığı açıklamada ülkede toplam 124 megavat kurulu güce sahip “Belgin Sultan” ve “Erol Bey” adlı iki yüzer santralin 2019‘dan bu yana hizmet verdiğini doğruladı.
Üretim Artırma Hedefleri
Bununla birlikte, yakıt teminindeki sıkıntılar bu santrallerin tam kapasiteyle çalışmasını da engelliyor. Rusya‘dan sağlanan ham petrolün işlenmesinin ardından elde edilecek dizel yakıtın devreye girmesiyle üretimin artırılması hedefleniyor.
Finans Hattı Yorum:
Küba‘daki mevcut durum, uluslararası yaptırımların bir ülkenin ekonomik ve sosyal altyapısı üzerindeki derin etkilerini gözler önüne seriyor. ABD‘nin uyguladığı yaptırımların ve Venezuela‘dan gelen petrol akışının kesilmesinin yarattığı enerji krizi, temel hizmetlerin aksamasına ve halkın yaşam kalitesinin düşmesine neden oluyor. Karadeniz Holding‘in yüzer elektrik santralleri gibi çözümler, mevcut altyapı sorunlarına geçici bir çare sunsa da, kalıcı bir çözüm için uluslararası ilişkilerin normalleşmesi ve enerji bağımsızlığının sağlanması kritik önem taşıyor. Donald Trump‘ın “Sırada Küba var.” açıklamaları, gelecekte de Havana üzerindeki baskının devam edebileceği sinyalini veriyor. Bu durum, Küba ekonomisi için belirsizliği artırırken, uluslararası finans kuruluşları ve bölgedeki diğer ülkeler için de dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.
