TÜRKİYE’DE İHRACAT DESTEĞİ UZADI, MERSİN’DE BEKLENTİ YÜKSELDİ
Merkez Bankası’nın döviz dönüşüm desteğini 2026’ya uzatması, ihracatçılara nefes aldırdı ancak sektör temsilcileri daha fazlasını istiyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracatçı firmalara yönelik döviz dönüşüm desteği uygulamasının süresini 31 Temmuz 2026‘ya kadar uzattı. Bu karar, üretim ve dış ticaret kesimlerinde olumlu karşılanırken, ihracat, lojistik ve üretim merkezi konumundaki Mersin’deki sektör temsilcileri, mevcut adımın önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. İş dünyası, ihracatçıların daha fazla öngörülebilirliğe ihtiyaç duyduğunun altını çizdi.
Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Sefa Çakır, uygulamanın uzatılmasını üretici ve ihracatçı adına “olumlu bir nefes alma payı” olarak değerlendirdi. Çakır, finansmana erişimin daraldığı, enflasyonist baskıların sürdüğü ve küresel rekabetin arttığı bu zorlu dönemde, sürenin çok daha ileri bir tarihe kadar uzatılması gerektiğine inandıklarını vurguladı. Döviz dönüşüm desteğinin, firmaların geleceğini görebilmeleri, maliyet hesabı yapabilmeleri ve dış pazarlara rekabetçi fiyat sunabilmeleri açısından “adeta bir kalkan görevi gördüğünü” ifade eden Çakır, M. Rifat Hisarcıklıoğlu‘nun da belirttiği gibi, mevcut küresel şartlarda beklentilerinin uygulamanın en uzun süreye uzatılması ve kur destek oranlarının rekabet gücünü artıracak şekilde yukarı yönlü revize edilmesi olduğunu söyledi.
Çakır, Türkiye’nin dünyaya açılan kapısı ve üretim/lojistik üssü Mersin’de, hammadde tedarikinden navlun bedellerine kadar tüm operasyonların döviz hareketleriyle entegre çalıştığını belirtti. Desteklerin kısa vadeli periyotlarla sınırlandırılmasının veya kesilmesinin yaratacağı belirsizlik ve likidite sıkışıklığının, Mersin’in ve Türkiye’nin ihracat çarklarını yavaşlatacağını ve uluslararası pazarlarda kayıplara yol açacağını aktardı. Ekonomi yönetiminden beklentilerinin, dış pazarlardaki zorlu rekabet ortamında ihracatçıyı yalnız bırakmamak adına, 31 Temmuz 2026‘ya kadar uzatılan bu desteğin mümkün olan en uzun vadeye yayılması ve kur destek oranlarının reel sektörün ihtiyacına cevap verecek seviyelere çıkarılması olduğunu sözlerine ekledi.
Mersin Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ö. Abdullah Özdemir de Döviz Dönüşüm Desteği’nin, üretim ve ihracat odaklı büyüme stratejisi izleyen Türkiye açısından sadece ihracatçı ve sanayici firmalar için değil, piyasaların sağlıklı ve istikrarlı işleyişi bakımından da büyük önem taşıdığını kaydetti. Üretim maliyetlerinin yükseldiği ve özellikle sanayi ihracatçılarının rekabet gücünün risk altında olduğu bu dönemde, beklentilerinin döviz dönüşüm destek oranının en az %5‘e çıkarılması olduğunu belirten Özdemir, küresel belirsizlik ortamının devam ettiği dikkate alındığında, uygulama süresinin en az 1 yıl olmasını umduklarını ifade etti. Ticaret Bakanlığı’nın bu konudaki çalışmalarının devam ettiğini ve özellikle tarım ve gıda sektöründe döviz dönüşüm destek oranının artırılması ve uygulama şartlarının iyileştirilmesi yönündeki adımların sektöre ve ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayacağını belirtti.
Tarsus Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Teke ise döviz dönüşüm desteğinin devam etmesi yönündeki çağrılarını ve üyelerden gelen talepleri ısrarla gündemde tuttuklarını söyledi. M. Rifat Hisarcıklıoğlu‘nun güçlü temsil ve lobi faaliyetleri neticesinde TCMB tarafından alınan uzatma kararının iş dünyası adına “son derece önemli ve yerinde bir adım” olduğunu ifade eden Teke, daha önceki açıklamalarında mevcut %3‘lük döviz dönüşüm desteğinin hem oran itibarıyla yetersiz kaldığını hem de uygulama şartlarının reel sektör açısından ağır işlediğini yineleyerek, uzatma kararının yanı sıra destek mekanizmasının daha etkin hale getirilmesinin önemine dikkat çekti.
Sektör temsilcilerinin temel beklentileri şu şekilde sıralandı:
- Uygulama süresinin mümkün olan en uzun vadeye yayılması.
- Döviz dönüşüm destek oranlarının rekabet gücünü artıracak şekilde yükseltilmesi.
- Özellikle tarım ve gıda gibi stratejik sektörlerde destek oranlarının artırılması ve şartların iyileştirilmesi.
Finans Hattı Yorum:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın ihracatçı firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğini 31 Temmuz 2026‘ya kadar uzatma kararı, reel sektör için önemli bir iyileşme olarak görülse de, sahadaki sesler beklentilerin henüz tam olarak karşılanmadığını gösteriyor. Mersin gibi ihracat odaklı şehirlerdeki oda ve borsa başkanlarının açıklamaları, mevcut desteğin bir “nefes alma payı” olmaktan öteye geçerek, firmaların öngörülebilirliğini artıracak ve maliyet avantajı sağlayacak şekilde yapılandırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Özellikle döviz kurundaki dalgalanmalar ve küresel enflasyonist baskılar göz önüne alındığında, %3‘lük mevcut destek oranının yetersiz kaldığı ve en az %5‘e çıkarılması gerektiği yönündeki talep oldukça güçlü.
Bu durum, yatırımcılar ve iş dünyası nezdinde karma bir duygu yaratıyor. Bir yandan, devamlılık arz eden bir destek mekanizmasının varlığı belirsizliği azaltarak olumlu bir sinyal verirken, diğer yandan destek oranının yetersizliği ve sürenin daha da uzatılması gerektiği yönündeki beklentiler, piyasalarda temkinli bir iyimserliğe neden oluyor. Sektörün, sadece desteğin devam etmesiyle değil, aynı zamanda içeriğinin ve oranlarının güçlendirilmesiyle daha motive olacağı aşikar. Bu nedenle, Merkez Bankası ve Ticaret Bakanlığı’nın atacağı ek adımlar, piyasa üzerinde daha belirgin ve pozitif bir etki yaratabilir.
Önümüzdeki dönemde, ihracatçıların gözü TCMB ve Ticaret Bakanlığı’ndan gelecek ek düzenlemelerde olacak. Özellikle tarım ve gıda sektörüne yönelik iyileştirmelerin ne zaman ve nasıl hayata geçirileceği yakından takip edilmeli. Ayrıca, destek oranının artırılması ve uygulama şartlarının esnetilmesine yönelik taleplerin ne kadar karşılık bulacağı, ihracatın ivme kazanması açısından kritik önem taşıyor. Teknik olarak, döviz kurlarındaki istikrarın korunması ve küresel talepteki değişimler de ihracat performansı üzerinde belirleyici rol oynayacaktır.
