Novorossiysk terminalinden sevkiyatın yeniden başlaması arz endişelerini hafifletirken, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik devam eden saldırıları piyasayı diken üstünde tutuyor.
Petrol fiyatları, Ukrayna saldırısı nedeniyle operasyonları aksayan Rusya’nın Karadeniz’deki kilit petrol ihracat terminali Novorossiysk’ten sevkiyatların yeniden başlamasıyla haftaya düşüşle başladı. Arz kesintisi endişelerinin kısa vadede ortadan kalkması, Cuma günü yaşanan sert yükselişin ardından kâr satışlarını tetikledi.
Brent ham petrolü yüzde 0,89 düşüşle varil başına 63,82 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas (WTI) ham petrolü yüzde 0,98 düşüşle 59,50 dolardan işlem gördü. Her iki gösterge de Cuma günü, saldırı haberlerinin ardından %2’nin üzerinde değer kazanmıştı.
Kaynaklara göre, Novorossiysk limanı Pazar günü petrol yüklemelerini yeniden başlattı. Ancak piyasalardaki rahatlama, Ukrayna’nın Rusya’nın petrol altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırması nedeniyle sınırlı kaldı. Ukrayna ordusu, Cumartesi günü Rusya’nın Ryazan petrol rafinerisini vurduğunu, Pazar günü ise Samara bölgesindeki Novokuibyshevsk petrol rafinerisine saldırdığını duyurdu. Bu devam eden saldırılar, gelecekte yeni arz kesintileri yaşanabileceği riskini canlı tutuyor.
Fujitomi Securities analisti Toshitaka Tazawa, “Yatırımcılar bir yandan Ukrayna’nın saldırılarının Rusya’nın ham petrol ihracatını uzun vadede nasıl etkileyeceğini ölçmeye çalışırken, diğer yandan Cuma günkü rallinin ardından kâr realizasyonu yapıyor,” dedi. Tazawa, OPEC+ üretim artışlarından kaynaklanan genel arz fazlası algısının devam ettiğini de ekledi.
Yatırımcılar ayrıca, ABD’den gelebilecek yeni yaptırımları da yakından izliyor. ABD Başkanı Donald Trump Pazar günü yaptığı açıklamada, Cumhuriyetçilerin Rusya ile iş yapan herhangi bir ülkeye yaptırım uygulayacak yasalar üzerinde çalıştığını ve İran’ın da bu listeye eklenebileceğini söyledi.
Finans Hattı Yorumu:
Petrol piyasası, tam bir “jeopolitik satranç” oyununa sahne oluyor ve fiyatlar iki zıt gücün arasında sıkışmış durumda. Bir yanda, Novorossiysk limanının yeniden açılması gibi “arzı rahatlatan” kısa vadeli ve somut bir gelişme var. Bu, piyasaya anında bir “rahatlama” getiriyor ve Cuma günü panikle alım yapanların kâr satışı yapmasına neden oluyor.
Diğer yanda ise, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik sistematik ve giderek derinleşen saldırıları gibi “arz riskini artıran” orta ve uzun vadeli bir tehdit bulunuyor. Bu saldırılar, sadece ham petrol sevkiyatını değil, aynı zamanda Rusya’nın işlenmiş ürün (dizel, benzin vb.) üretim kapasitesini de hedef alıyor. Bu durum, küresel ürün piyasalarında bir daralmaya yol açma potansiyeli taşıyor ki bu da ham petrolden daha etkili bir fiyat artış dinamiği yaratabilir.
Bu denkleme bir de ABD’nin potansiyel “ikincil yaptırım” tehdidi ekleniyor. Eğer Rusya ile iş yapan ülkelere yaptırım uygulanırsa, bu durum Rus petrolünün alıcı bulmasını zorlaştırarak küresel arzı daha da sıkıştırabilir. ING’nin “2026’ya kadar büyük bir fazlalık” öngörüsü gibi temel arz-talep analizleri doğru olsa da, piyasa şu anda bu temel dinamiklerden çok, bir sonraki insansız hava aracı saldırısının nereyi vuracağına veya Washington’dan gelecek bir sonraki yaptırım açıklamasına odaklanmış durumda. Bu nedenle, Novorossiysk’in açılmasıyla gelen düşüş bir “ara nefeslenme” olarak görülmeli; altta yatan jeopolitik gerilim devam ettiği sürece petrolde yüksek volatilite ve ani fiyat sıçramaları görme ihtimalimiz oldukça yüksek.
