Oto Ekspertiz Sektöründe Yeni Dijital Dönüşüm Sistemi
Yeni Yönetmelik Taslağı ile Oto Ekspertiz Raporları Dijitalleşiyor, Güven Artıyor
Ticaret Bakanlığı, oto ekspertiz sektöründe standartları yükseltmek ve mevcut dağınık yapıyı ortadan kaldırmak amacıyla kapsamlı bir düzenleme hazırladı. Görüşe açılan yeni yönetmelik taslağı, tüm ekspertiz raporlarının merkezi bir dijital sistem üzerinden hazırlanmasını, kaydedilmesini ve doğrulanmasını zorunlu kılıyor. Sisteme girilmeyen raporlar geçersiz sayılacak.
Taslağa göre, oto ekspertiz hizmeti sunan işletmeler için yetki belgesi zorunlu hale getiriliyor. Bu belgeye sahip olmayan işletmelerin ekspertiz hizmeti vermesi veya rapor düzenlemesi yasaklanacak. Her şube için ayrı yetki belgesi gerekecek ve bu belgeler devredilemeyecek. En dikkat çeken yeniliklerden biri olan Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile tüm ekspertiz raporları bu merkezi sistemde hazırlanacak, kaydedilecek ve doğrulanacak. Sistem dışında hazırlanan raporlar geçersiz kabul edilecek. Bu sayede her rapor, tekil bir numaraya sahip olacak, QR kod ile doğrulanabilecek ve sonradan değiştirilemeyecek.
Bu düzenleme, özellikle ikinci el araç satışlarında yaşanan güven sorunlarını gidermeyi hedefliyor. Ekspertiz firmalarının rolü de net çizgilerle belirleniyor; işletmeler artık raporlarında yalnızca teknik verilere yer verebilecek. Alıcı veya satıcının kararını etkileyebilecek yorum, tavsiye veya yönlendirmeler yasaklanarak ekspertiz hizmetinin tamamen tarafsız bir teknik denetim haline gelmesi amaçlanıyor.
Taslakta öne çıkan bir diğer madde ise işletmelere yüklenen sorumluluklar. Ekspertiz firmaları, hazırladıkları raporlardaki hata veya eksiklikler nedeniyle oluşan değer kaybı veya onarım maliyetlerinden sorumlu tutulacak. Bu zararların öncelikle mesleki sorumluluk sigortası kapsamında karşılanması öngörülüyor.
Yeni düzenleme ile birlikte ek olarak:
- TSE hizmet yeterlilik belgesi zorunlu olacak.
- Personelin mesleki yeterlilik belgesi bulunacak.
- Fiyatlar açık şekilde ilan edilecek.
- Raporlar en az 5 yıl saklanacak.
- Bakanlık sektörü doğrudan denetleyecek.
Taslak yönetmeliğin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Mevcut işletmelerin ise 1 Haziran 2027‘ye kadar yetki belgesi alması zorunlu olacak. Bu yeni düzenleme, oto ekspertiz sektöründe dijital, kayıtlı ve sıkı kontrol edilen bir sisteme geçişi sağlayacak.
Finans Hattı Yorum:
Ticaret Bakanlığı’nın oto ekspertiz sektörüne yönelik hazırladığı bu kapsamlı dijital dönüşüm hamlesi, ikinci el araç piyasasında şeffaflığı ve güveni artırma potansiyeli taşıyor. Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi gibi merkezi bir platformun kurulması, raporların doğrulanabilirliğini ve değiştirilemezliğini sağlayarak, tüketicinin yanlış bilgiyle araç alıp satmasının önüne geçecektir. Bu durum, sektördeki gri alanları ortadan kaldırarak, hem alıcı hem de satıcı açısından daha adil bir ticaret ortamı yaratacaktır.
Sektör oyuncuları, bu yeni düzenlemeyi genel olarak olumlu karşılarken, dijitalleşme ve kurumsallaşma adımlarının sektörün itibarını ve hizmet kalitesini yükselteceğine inanıyorlar. Özellikle mesleki sorumluluk sigortası zorunluluğu ve hatalı raporlardan doğan zararlardan işletmelerin sorumlu tutulması, firmaları daha dikkatli ve özenli çalışmaya teşvik edecektir. Bu durum, uzun vadede sektöre olan güveni pekiştirecektir.
Yatırımcılar ve sektör paydaşları, önümüzdeki dönemde yetki belgesi başvuru süreçlerini, TSE standartlarının uygulamaya alınmasını ve Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi’nin tam kapasiteyle faaliyete geçmesini yakından takip etmelidir. Ayrıca, ilk etapta yaşanabilecek geçiş süreci zorlukları ve sektörel uyum süreçleri de yakından izlenmelidir. 2027 ve 2028 yılları, sektörde belirgin bir yapısal değişikliğin yaşanacağı ve dijital altyapının tam olarak oturacağı yıllar olacaktır.
