SPK Yatırım Fonları İçin Tasfiye Sürecini Detaylandırdı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 18 Eylül 2026 tarihli ve 2026/61 sayılı bülteninde, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının tasfiye süreçlerine ilişkin önemli düzenlemeler yayımladı. Bu düzenlemelerle, fonların tasfiyesi için izlenecek usul ve esaslar belirlenirken, yatırımcıların haklarının korunması ve süreçlerin şeffaf yürütülmesi hedefleniyor. Tera Portföy Yönetimi AŞ, A1 Capital Portföy Yönetimi AŞ, Atlas Portföy Yönetimi AŞ, Bulls Portföy Yönetimi AŞ, Hedef Portföy Yönetimi AŞ, Pardus Portföy Yönetimi AŞ ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ gibi portföy yönetim şirketlerine ait fonların tasfiye işlemleri, belirlenen tasfiye usul ve esasları çerçevesinde T. İş Bankası AŞ ve TC Ziraat Bankası AŞ tarafından yürütülecek.
SPK’nın aldığı kararlar, yatırım fonlarının tasfiyesi sürecini daha düzenli ve öngörülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda, tasfiyesine karar verilen fonların portföy saklayıcısı olarak T. İş Bankası AŞ ve TC Ziraat Bankası AŞ görevlendirildi. Bu bankalar, fonların tasfiye süreçlerinde yetkili olacak ve fon kurucusu tarafından mevzuatla yüklenmiş olan iş ve işlemleri yerine getirecekler. Fonların portföy saklama kuruluşu görev ve sorumlulukları da bu bankalara devredilmiş olacak.
Tasfiye sürecinin ilk adımı olarak, tasfiye konusu fonların tedavüldeki toplam katılma payı adedi ve yatırımcıların sicil bazındaki bireysel saklama hesap detayları, Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ ve görevlendirilen bankalar arasında mutabakat altına alınacak. Bu mutabakat sürecinde, varsa rehin, haciz, tedbir gibi takyidatlar ve gerçekleşmemiş emirlere ilişkin bilgiler de dikkate alınacak.
Fonların portföyündeki finansal varlıklar, İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ (Takasbank) nezdindeki ilgili banka hesapları altında saklanacak. Fonların her türlü işleminden (repo, ters repo, borsa para piyasası işlemleri, pay repo işlemleri, menkul kıymet tercihli ters repo işlemleri, taahhütlü işlemler, vadeli işlemler, vadeli/vadesiz mevduat ve katılma hesapları, kullanılan krediler ve katılım finansmanı işlemleri vb.) doğan borç ve alacakların mutabakatı, önceki saklama kuruluşu, banka ve Takasbank arasında gerçekleştirilecek. Fon izahnamesinde belirtilen ve fondan karşılanabilecek giderlerin mutabakatı ise fon hizmet birimi, önceki saklama kuruluşu ve banka arasında yapılacak. Bu işlemlerin, Kurul kararını takip eden en geç 10 iş günü içinde tamamlanması öngörülüyor.
Fonların saklama hesabının bankalara devriyle birlikte, mevcut fon yönetim ücreti tasfiyeyi gerçekleştiren banka adına, banka tarafından belirlenecek dönemlerde fona tahakkuk ettirilecek. Fona ilişkin diğer gider kalemleri de fon izahnamesine uygun olarak tahakkuk ettirilmeye devam edecek.
Finansal Varlıkların Nakde Dönüştürülmesi
Fon portföyünde yer alan finansal varlıklar, yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları göz önünde bulundurularak, bankanın belirleyeceği sıklıkta fon hesabına verilecek satış talimatları ile nakde dönüştürülecek. Banka, varlığın türüne göre doğrudan satış talimatı vermeye veya bir yatırım kuruluşu aracılığıyla talimat iletmeye yetkili olacak. Fon portföyünde yer alan ve belirli bir vadesi olan para piyasası araçları ve işlemleri (ters repo, borsa para piyasası, vadeli mevduat, katılma hesabı, taahhütlü işlemler, borsa dışı türev araç işlemleri vb.) vade sonunda fona aktarılan nakit ile diğer finansal varlıkların satışından elde edilen nakdin, banka tarafından belirlenen ödeme planı dahilinde para piyasası araç ve işlemlerinde değerlendirilmesi mümkün olacak. Bu yöntemlerle elde edilen nakit, fon yatırımcılarının mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına fon katılma payı sahipliği oranında aktarılacak.
İade Talimatları ve Tasfiye Süreci
İhbarlı fonlar için 17 Eylül 2026 tarihinde saat 13.30’dan sonra iletilen katılma payı iade talimatları ile para piyasası fonları için izahnamede yer alan gün sonu valör atama saatinden sonra iletilen iade talimatları, bu tasfiye esasları kapsamına girecek. Tasfiye kararı verilen fonlardan, Takasbank TEFAS Platformu üzerinden fon satım emri verilen ve gerçekleştirilmeyen iade talimatları karşılığında oluşan tutar, fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilecek ve banka tarafından elde edilen nakit ile öncelikli olarak bu borçlar ödenecek.
Tasfiye usul ve esaslarının Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ tarafından ilgili fonların Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) sayfasında yayımlanmasıyla duyuru yapılmış kabul edilecek. İlgili fonların mal varlığının tasfiyesi, tasfiye duyuru tarihinden itibaren en fazla 3 aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde sona erecek. SPK’nın uygun görmesi halinde bu süre uzatılabilecek. Tasfiyenin sona ermesini takip eden ilk iş günü ise fon izahnamesinin nerede yayımlandığı hususu ticaret sicilinden teyit edilecek.
TEFAS’ta alım ve satım yönünde işleme kapatılan fonlar için, TEFAS dışı işlemler kapsamında kurucu ve diğer dağıtıcı kuruluşlar aracılığıyla katılma payı iade talimatları gerçekleştirilmeyecek. Aynı karar uyarınca tasfiyesine karar verilen fonlar için de 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden herhangi bir katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemeyecek. 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde fon portföyüne ilişkin verilen ve takası gerçekleşmemiş olan varlık ve işlem talimatları ise olağan süreci dahilinde tamamlanacak.
SPK’nın bu yeni düzenlemeleri, yatırım fonları piyasasında şeffaflığı artırmayı ve yatırımcıların fon tasfiyeleri sırasındaki haklarını daha güvenceli bir zemine oturtmayı hedefliyor. Fonların tasfiye süreçlerinin daha etkin yönetilmesi ve yatırımcı mağduriyetlerinin önlenmesi açısından kritik önem taşıyor. Bu süreçlerin hızlı ve sorunsuz tamamlanması, piyasa güveni açısından da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Finans Hattı Yorum:
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarının tasfiye süreçlerine ilişkin getirdiği detaylı düzenlemeler, fon piyasasında şeffaflığı ve yatırımcı korumasını güçlendiren önemli bir adım olarak görülüyor. Belirlenen portföy saklayıcı bankaların (T. İş Bankası AŞ ve TC Ziraat Bankası AŞ) görevlendirilmesi ve izlenecek prosedürlerin netleştirilmesi, tasfiye süreçlerinin daha düzenli ve öngörülebilir bir şekilde yürütülmesine olanak tanıyacak. Özellikle, fon varlıklarının nakde dönüştürülmesi ve yatırımcıların alacaklarının tahsisi konularında getirilen düzenlemeler, belirsizlikleri azaltarak yatırımcıların haklarını daha güvenceli hale getirecek.
Bu düzenlemeler, yatırımcı duyarlılığını olumlu etkileme potansiyeli taşımaktadır. Tasfiye süreçlerinin uzun sürmesi veya belirsizlikler içermesi, yatırımcıların fonlara olan güvenini sarsabilmektedir. SPK’nın belirlediği 3 aylık azami tasfiye süresi ve bu süreçlerin etkin yönetilmesi, piyasada likiditenin ve işlem süreçlerinin daha sağlıklı işlemesine katkı sağlayacaktır. TEFAS platformu dışındaki işlemlerin de sınırlandırılması, merkezi bir kontrol mekanizması oluşturarak sürecin bütünlüğünü koruyacaktır.
Geleceğe yönelik olarak, bu tür düzenlemelerin fon yönetim şirketlerinin operasyonel süreçlerini daha dikkatli yürütmelerine teşvik edeceği öngörülebilir. Tasfiye süreçlerinin başarılı bir şekilde tamamlanması, SPK’nın piyasa denetleyici ve düzenleyici rolünü pekiştirecek, aynı zamanda yatırımcıların sermaye piyasalarına olan güvenini artıracaktır. Bu süreçteki en önemli unsur, belirlenen prosedürlerin tam olarak uygulanması ve yatırımcıların bilgilendirilmesinde şeffaflığın korunması olacaktır.
