Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankacılık sektörünün 2026 yılının ilk çeyreğine dair değerlendirmelerini ve yılın ikinci çeyreğine yönelik öngörülerini kapsayan “Banka Kredileri Eğilim Anketi” sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Aktif büyüklüklerine göre seçilen 16 bankanın yanıtlarıyla şekillenen anket, kredi standartlarından talebe, fonlama koşullarından risk marjlarına kadar geniş bir perspektif sunuyor.
İşletme Kredilerinde Standartlar ve Beklentiler
2026 yılının ilk üç aylık döneminde, bankaların işletmelere açtığı kredilerde uygulanan standartlarda gözlenen sınırlı gevşeme eğilimi varlığını sürdürdü. Özellikle KOBİ ölçeğindeki kredilerde gevşeme devam ederken, büyük ölçekli kurumsal kredilerde daha önce görülen sıkılaşma yerini kısıtlı bir gevşemeye bıraktı. Vade yapıları bazında incelendiğinde, kısa vadeli kredilerde gevşeme hızı yavaşlarken, uzun vadeli kredilerdeki gevşeme ivme kazandı. Para birimi tarafında ise Türk Lirası (TL) cinsi kredilerde gevşeme, yabancı para (YP) cinsi kredilerde ise sıkılaşma eğilimi dikkat çekti.
Yılın ikinci çeyreği için bankaların beklentileri, işletme kredilerindeki sınırlı gevşemenin süreceği yönünde oluştu. Ancak TL kredilerdeki gevşemenin önemli ölçüde hız keseceği, YP kredilerdeki sıkılaşmanın ise kısıtlı bir şekilde devam edeceği tahmin ediliyor.
Bireysel Kredilerde Konut ve Taşıt Ayrışması
Anket verilerine göre, 2026’nın ilk çeyreğinde konut kredisi standartlarında dikkat çekici bir gevşeme yaşandı. Buna karşın taşıt kredilerinde standartlar yatay seyrederken, diğer bireysel kredi türlerinde sınırlı bir sıkılaşma kaydedildi. İkinci çeyrek projeksiyonlarında ise konut kredilerindeki gevşemenin büyük oranda zayıflayacağı, diğer bireysel kredilerdeki sıkılaşmanın ise belirgin bir şekilde artacağı öngörülüyor.
Kredi Standartları ve Talep Karşılaştırması
| Kredi Kategorisi | 2026 Q1 Standartlar | 2026 Q2 Beklentiler |
|---|---|---|
| İşletme Kredileri | Sınırlı Gevşeme | Sınırlı Gevşeme Devam |
| Konut Kredileri | Belirgin Gevşeme | Gevşeme Azalacak |
| Taşıt Kredileri | Aynı Kaldı | Mevcut Seyir Sürecek |
| Diğer Bireysel | Sınırlı Sıkılaşma | Sıkılaşma Artacak |
Kredi Talebinde Güçlü Artış Eğilimi
İşletmelerin kredi talebi 2026 yılının ilk çeyreğinde artışını güçlendirerek sürdürdü. KOBİ ve büyük işletme taleplerinin yanı sıra kısa vadeli kredi talebinde de yükseliş gözlendi. Ancak uzun vadeli kredi talebinde bir azalış yaşanırken, TL ve YP kredilere olan talep artışı zayıfladı. İşletme kredilerindeki talebi tetikleyen temel unsurlar stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacı oldu. Konut kredilerinde ise talebi yukarı çeken ana etken gayrimenkul piyasasına yönelik beklentiler olarak kaydedildi.
Anket sonuçlarına göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde işletme kredisi talebinin artmaya devam etmesi bekleniyor. Özellikle uzun vadeli kredi talebinin yeniden artışa geçeceği, TL ve YP kredilere olan ilginin ise tekrar güçleneceği öngörülüyor. Bireysel tarafta ise konut talebinde artışın yavaşlaması, taşıt talebinde sınırlı artış ve diğer bireysel kredilerde kuvvetli bir yükseliş beklentisi hakim.
Fonlama Koşullarında Sıkılaşma Sinyalleri
Bankaların fon sağlama imkanları incelendiğinde, 2026 yılının ilk çeyreğinde hem yurt içi hem de yurt dışı fonlama koşullarında belirgin bir sıkılaşma yaşandığı görüldü. Yurt dışı fonlama maliyetlerindeki artış ve değişen diğer şartlar, bu alandaki sıkılaştırıcı etkiyi pekiştirdi. Yılın ikinci çeyreğinde ise bankalar yurt içi fonlama koşullarında bir gevşeme beklerken, yurt dışı fonlama tarafındaki sıkılaşmanın daha da güçlenerek süreceğini tahmin ediyor.
Kredi koşul ve kuralları özelinde, riskli kredilerdeki kar marjlarının yükseldiği görülürken, konut kredilerinde kredi/teminat oranlarına dair koşullarda önemli bir gevşeme yaşandı. Taşıt ve diğer bireysel kredi gruplarında ise bu kurallarda kayda değer bir değişim izlenmedi.
