Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk Lirası kredi hacmindeki genişlemeyi kontrol altına almak amacıyla önemli bir adım attı. Banka, ticari krediler ve deprem bölgesine yönelik sağlanan zorunlu karşılık istisnalarını büyük ölçüde sonlandırdı.
Zorunlu Karşılık Kurallarında Yeni Dönem
Bloomberg tarafından paylaşılan bilgilere göre, TCMB 27 Mart tarihinde bankalara resmi bir yazı ileterek kredi türlerine uygulanan çeşitli muafiyetleri iptal etti. Alınan bu karar neticesinde, deprem bölgesindeki illere sağlanan krediler de artık standart kredi prosedürleri gibi zorunlu karşılığa tabi tutulacak.
Yapılan düzenleme ile muafiyetlerin çerçevesi KOBİ‘lerle sınırlandırılırken, esnaf kredilerine yönelik tanınan istisnaların kapsamı da daraltıldı. Söz konusu değişikliklerin, 28 Mart tarihinden itibaren kullandırılan tüm krediler için bağlayıcı olacağı belirtildi.
Destekli Kredilerde İstisna Genişletildi
Öte yandan, 27 Mart tarihli farklı bir resmi bildirimle, Hazine gibi kredi garanti kuruluşları tarafından desteklenen nitelikli kredilerdeki muafiyetler ise genişletildi. Bu kapsamda Merkez Bankası, Katılım Finans Kefalet Destek Programı üzerinden kullandırılan krediler için muafiyet alanını büyüttü.
Ekonomik Arka Plan ve Uzman Görüşleri
Merkez Bankası, deprem felaketinin ardından ortaya çıkan acil ihtiyaçlar sebebiyle zorunlu karşılık kurallarında esnekliğe gitmişti. Bu esnekleşme dönemi, bankaların kredi arzını artırmasına ve toplam kredi hacminin süratle büyümesine yol açmıştı.
Mart ayının başlarında bir rapor yayımlayan Goldman Sachs analistleri, mevcut muafiyetlerin kredi büyümesini normal seviyelerin üzerine çıkardığına dikkat çekmişti. Analistler, bankaların kredi hacmindeki artışı dizginlemek amacıyla sıkılaştırma adımları atılması gerektiğini vurgulamıştı. 28 Mart itibarıyla bu kurallar resmi olarak değişmiş oldu.
Kredi Uygulamalarındaki Değişim Tablosu
| Kredi Türü / Durum | Eski Uygulama | Yeni Uygulama (28 Mart Sonrası) |
|---|---|---|
| Deprem Bölgesi Kredileri | Zorunlu Karşılık Muafiyeti | Zorunlu Karşılığa Tabi |
| Esnaf Kredileri | Geniş İstisna Kapsamı | Daraltılmış İstisna Kapsamı |
| Katılım Finans Kefalet Destek | Standart Muafiyet | Genişletilmiş Muafiyet |
