Otomobil üretimi ve ihracatı adet bazında gerilerken, ticari araçlardaki güçlü performans sektörü ayakta tuttu. İç pazar ise ilk 10 ayda 1 milyon adedi devirdi.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), sektörün 2025 yılının Ocak-Ekim dönemine ait üretim, ihracat ve pazar verilerini açıkladı. Rapor, Türk otomotiv sanayisinin “iki vitesli” bir performans sergilediğini ortaya koydu. Ticari araç üretimi ve ihracatındaki güçlü artışlar sektörü sırtlarken, otomobil üretim ve ihracatında adet bazında düşüş yaşandı. İç pazar ise güçlü seyrini korudu.
Üretimde Ticari Araçlar Fark Yarattı
Yılın ilk 10 aylık döneminde toplam otomotiv üretimi bir önceki yıla göre yüzde 4 artarak 1 milyon 163 bin 425 adede ulaştı. Ancak bu artışın arkasındaki ana güç ticari araçlar oldu. Ticari araç üretimi bu dönemde yüzde 17 gibi dikkat çekici bir oranda arttı. Buna karşılık, otomobil üretimi ise yüzde 3 azalarak 717 bin 321 adette kaldı. Sanayinin genel kapasite kullanım oranı ise %66 olarak gerçekleşti.
İhracatın Lideri Yine Otomotiv Oldu
Türk ekonomisinin lokomotif sektörlerinden olan otomotiv, ihracattaki liderliğini bu dönemde de sürdürdü.
Değer Bazında İhracat: Yılın ilk 10 ayında toplam otomotiv ihracatı 33,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre sektör, toplam ihracattan %17,5 pay alarak liderliğini korudu.
Adet Bazında İhracat: Toplam ihracat adet bazında %5 artarak 864 bin 809 adet oldu. Bu artışın tamamı %29 oranında artan ticari araç ihracatından kaynaklandı. Otomobil ihracatı ise adet bazında %9 oranında düşüş kaydetti.
Otomobil İhracat Değeri: Adet bazındaki düşüşe rağmen, otomobil ihracatı değer bazında %6 artışla 9,6 milyar dolar seviyesine ulaştı.
İç Pazar 1 Milyon Adedi Devirdi
Yurt içi pazarda talep güçlü kalmaya devam etti.
Toplam Pazar: Yılın ilk 10 ayında toplam pazar, geçen yıla göre %10 artarak 1 milyon 78 bin 527 adet düzeyine ulaştı.
Otomobil Pazarı: Otomobil pazarı da %11’lik artışla 833 bin 382 adet oldu.
Yerli Araç Payı: Bu dönemde satılan otomobillerdeki yerli araç payı %30, hafif ticari araç pazarındaki yerli araç payı ise %21 olarak gerçekleşti.
Finans Hattı Yorumu:
OSD’nin 10 aylık raporu, Türk otomotiv sanayisinin ne kadar dirençli ve aynı zamanda ne kadar ayrışmış bir yapıya sahip olduğunu gözler önüne seriyor. Bu, tam anlamıyla “iki vitesli” bir sanayi görünümüdür. Bir yanda, özellikle Avrupa pazarındaki güçlü taleple rekorlar kıran ticari araç segmenti bulunuyor. Üretimdeki %17 ve ihracattaki %29’luk artışlar, Türkiye’nin bu alandaki üretim ve rekabet gücünün altını çiziyor.
Diğer yanda ise, küresel pazarlardaki daralma, çip tedarik sorunlarının kalıntıları ve bazı modellerin üretim döngülerinin sonuna gelmesi gibi nedenlerle adet bazında gerileyen otomobil segmenti var. Ancak buradaki en kritik ve pozitif detay, otomobil ihracatının adet bazında %9 düşerken, değer bazında %6 artmasıdır. Bu durum, Türkiye’nin artık daha ucuz ve düşük segment otomobiller yerine, daha yüksek teknolojili, katma değerli ve dolayısıyla daha pahalı modelleri ihraç ettiğini gösteriyor. Bu, sektörün kârlılığı ve sürdürülebilirliği açısından son derece olumlu bir “kaliteye geçiş” sinyalidir.
İç pazarda 1 milyon adedin aşılması talebin gücünü teyit etse de, otomobil satışlarındaki yerli payının sadece %30’da kalması, Türkiye’nin kronik sorunlarından birinin devam ettiğini gösteriyor. Satılan her 10 otomobilden 7’sinin ithal olması, cari açık üzerinde baskı yaratan bir unsurdur. Sonuç olarak, sektörün ticari araçlardaki gücü ve ihraç edilen otomobillerin değerini artırma kabiliyeti, adet bazındaki düşüşleri telafi ederek otomotivin Türkiye için neden vazgeçilmez bir “döviz makinesi” olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
