ABD Başkanı Donald Trump tarafından İran’a yönelik önümüzdeki iki ila üç haftalık süreçte çok daha kararlı askeri hamlelerin yapılabileceğine dair gelen açıklamalar, petrol piyasalarında volatil bir yükseliş dalgası yarattı. Beyaz Saray’dan gelen bu mesajlar, küresel enerji arzına yönelik endişeleri tırmandırırken fiyatların yukarı yönlü hareketini hızlandırdı.
Enerji Piyasalarında Sert Fiyat Hareketleri
Trump’ın açıklamalarının ardından ABD ham petrolü (WTI) vadeli kontratları yüzde 4,1 oranında bir değer kazanarak varil başına 104,21 dolar seviyesine tırmandı. Aynı süreçte, küresel bir gösterge kabul edilen Brent petrol vadeli işlemleri de yüzde 5’lik bir sıçramayla 106,42 dolar bandına ulaştı. Piyasalar, jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte yeni fiyat seviyelerini test etmeye devam ediyor.
| Petrol Türü | Artış Oranı | Varil Fiyatı (USD) |
|---|---|---|
| ABD Ham Petrolü (WTI) | %4,1 | 104,21 $ |
| Brent Petrol | %5,0 | 106,42 $ |
Trump: “Bu İşi Çok Hızlı Bitireceğiz”
Başkan Trump, petrol fiyatlarındaki bu tırmanışı doğrudan Tahran yönetiminin eylemlerine dayandırdı. Trump, artışı “İran rejiminin ticari petrol tankerlerine ve çatışmayla ilgisi olmayan komşu ülkelere yönelik akıl dışı terör saldırıları başlatmasına” bağladı. Çarşamba günü gerçekleştirdiği ulusa sesleniş konuşmasında, ABD’nin iki ila üç hafta içinde İran’a karşı “son derece sert” bir müdahale gerçekleştireceğini vurgulayan Trump, olası bir savaşın uzun sürmeyeceği öngörüsünde bulundu.
Diplomatik kanalların tamamen kapanmadığını ve Tahran ile temasların sürdüğünü de belirten Trump, “Bu işi bitireceğiz ve çok hızlı bitireceğiz” ifadesini kullanarak kararlılık mesajı verdi.
Hürmüz Boğazı’nda Lojistik Kriz Derinleşiyor
Dünya genelindeki petrol ve doğalgaz arzının yaklaşık yüzde 20’sinin sevk edildiği kritik nokta olan Hürmüz Boğazı‘nda trafik durma noktasına gelmiş durumda. 28 Şubat tarihinde başlayan ABD-İsrail ve İran arasındaki gerilim, boğazdaki geçişleri neredeyse tamamen felç etti. Bu tıkanıklık, küresel ölçekte bir enerji krizinin eşiğine gelindiği korkusunu artırıyor.
Oxford Analytica bünyesinde siyasi risk analisti olarak görev yapan Giles Alston, bölgedeki tanker trafiğinin yakın zamanda normale dönmesini beklemediğini ifade etti. Alston duruma ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan petrolün nasıl çıkarılıp taşınacağı konusundaki tutumundan büyük ölçüde elini çektiği giderek daha net hale geliyor. Bu artık petrolü bu boğazdan geçirenlerin kendi çözmesi gereken bir mesele,”
Ateşkes İçin Tek Şart: Güvenli Sevkiyat
İran’ın yeni rejim başkanının Washington’dan ateşkes talebinde bulunduğunu iddia eden Donald Trump, bu talebin değerlendirilmesi için Hürmüz Boğazı’nın “açık, serbest ve güvenli” bir hale getirilmesi şartını koştu. Trump, bu şartın yerine getirilmemesi durumunda baskının artacağını belirterek, “O zamana kadar İran’ı yok edeceğiz ya da onların deyimiyle Taş Devri’ne geri göndereceğiz!” şeklinde sert bir uyarıda bulundu.
