Commerzbank bünyesinde görev yapan ekonomist Tatha Ghose, Türk lirasındaki zayıflama eğiliminin mevcut çatışma ortamından önce başladığını, ancak savaşın bu süreci daha karmaşık bir yapıya sürüklediğini ifade etti. Hazırlanan analizde, piyasalarda gözlemlenen gelişmelerin yalnızca jeopolitik risk faktörleriyle izah edilmesinin eksik kalabileceği vurgulandı.
Merkez Bankası’ndan “Savunma Aksiyonu” Hamlesi
Raporda, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından döviz piyasalarındaki dalgalanmayı kontrol etmek amacıyla swap mekanizmalarının yeniden devreye alınması “savunma aksiyonu” olarak tanımlandı. Rezervlerdeki gerilemenin ardından, TCMB’nin yerel bankalarla bir yıllık aranın ardından tekrar swap ihalelerine başlaması dikkat çeken bir gelişme olarak not edildi.
Ekonomist Ghose, bu strateji çerçevesinde kullanılan temel araçları şu şekilde sıraladı:
- Döviz karşılığı Türk lirası swap ihaleleri
- Altın-döviz swap işlemleri
- TL uzlaşmalı vadeli döviz satışları
Likidite Yönetimi ve Piyasa Baskısı
Altın rezervlerinin finansal sistem içerisinde takas veya teminat aracı olarak kullanılmasının döviz likiditesine destek sağlamayı amaçladığı belirtilen raporda, vadeli döviz satışlarının ise spot piyasadaki baskıyı hafifletmek için talebi ileri tarihlere kaydırdığı ifade edildi.
Aşağıdaki tabloda, analizde öne çıkan TCMB müdahale araçları ve hedefleri özetlenmiştir:
| Müdahale Aracı | Temel Hedef |
|---|---|
| Swap İhaleleri | Döviz piyasasındaki oynaklığı sınırlamak |
| Altın-Döviz Swapları | Finansal sistemde likidite desteği sağlamak |
| Vadeli Döviz Satışları | Spot piyasa talebini ileriye ötelemek |
“Savaş Öncesi Zayıflık Unutulmamalı”
Commerzbank, gelişmekte olan piyasalardan fon çıkışlarının rezervler üzerindeki baskıyı artırdığını ve bu durumun para politikasında daha kararlı hamleler gerektirdiğinin altını çizdi. Ghose, piyasadaki tüm olumsuzlukları sadece savaşla ilişkilendirme eğilimine karşı şu uyarıda bulundu:
“Döviz piyasası bazı olumsuzlukları savaşla ilişkilendirerek göz ardı edebilir ancak liranın, savaş başlamadan çok önce de sürekli müdahale gerektiren istikrarlı bir değer kaybı patikasında olduğunu unutmamalıyız.”
Sonuç olarak analizde, Türk lirasının seyri için sadece jeopolitik gelişmelere odaklanmanın yanıltıcı olabileceği ve TCMB’nin rezerv yönetimi ile “savunma” stratejilerinin yakından izlenmesi gerektiği belirtildi.
