Hattuşa’da Tarihi Keşif: Kadeş Antlaşması’nın Yeni Bir Bölümü Ortaya Çıktı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Çorum’daki Hitit başkenti Hattuşa’da yürütülen kazı çalışmalarında, tarihin bilinen en eski antlaşmalarından biri olan Kadeş Barış Antlaşması’nın yeni bir nüshasının keşfedildiğini duyurdu. Bulunan çivi yazılı tablet parçası, antlaşmanın sığınan insanlara yönelik muameleyi düzenleyen hükümlerini içeriyor ve binlerce yıl öncesinden günümüze önemli mesajlar taşıyor.
Anadolu’nun barış ve diplomasi alanındaki köklü mirasına ışık tutan bu önemli keşif, Büyükkale kazıları sırasında ortaya çıkarıldı. Bakan Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bulunan tablet parçasının bilimsel incelemeler sonucunda Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğunun kesinleştiğini belirtti. Parçada, bir ülkeden diğerine sığınan insanlara yönelik muamelelere dair özel hükümlerin bulunduğu vurgulandı. Özellikle, insanların evlerinin tahrip edilmemesi gerektiğine dair ifadelerin, insanlık tarihinde barışın ve güvenliğin ne kadar erken bir dönemde önem kazandığının bir kanıtı olduğunu söyledi. 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyu ile paylaşılan bu buluş, Anadolu’nun sadece medeniyetlerin değil, aynı zamanda barışçıl çözümlerin de beşiği olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Bakan Ersoy, bu anlamlı keşfin, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu derinden hatırlattığını ifade etti. Konuşmasında Filistin’de yaşanan insanlık dramına da değinen Ersoy, bu tarihi mirasın, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek için bir umut ışığı olması dileğini paylaştı. Keşifte emeği geçen tüm kazı ekibi üyelerini ve bilim insanlarını tebrik ederek, başarılarının devamını diledi.
Bir Yıl Süren Detaylı İncelemeler Sonucu Doğrulandı
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, tablet parçası, Hattuşa’daki Büyükkale bölgesinde yer alan “E” binası civarındaki kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarıldı. Tek bir yüzü korunmuş halde bulunan bu önemli çivi yazılı parça üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca titizlikle bilimsel incelemeler yürütüldü. Bu detaylı çalışmalar neticesinde, parçanın Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında M.Ö. 1274 yılında imzalanan Kadeş Barış Antlaşması’nın bilinen nüshalarından birine ait olduğu tespit edildi.
Yeni keşfedilen metin bölümünde, antlaşmanın özellikle 12 ila 20. maddeleri arasında yer alan ve tarafların kendi topraklarından kaçıp diğer tarafa sığınan insanlara karşı nasıl bir tutum sergileyeceklerini belirleyen hükümlerine ait satırlar bulunuyor. Metnin okunabilen kısımlarında, hem Mısır hem de Hitit topraklarından kaçan kişilerden bahsediliyor. Ayrıca, bu kişilerin evlerinin zarar görmemesi gerektiğine dair vurgular dikkat çekiyor. Bu tür detaylar, o dönemin diplomatik metinlerinde bile insancıl yaklaşımların varlığına işaret ediyor.
Hattuşa’daki Kadeş Tabletleri Koleksiyonuna Değerli Bir Katkı
Kadeş Barış Antlaşması, tarihin ilk büyük uluslararası antlaşması olarak kabul ediliyor. Antlaşmanın Mısırca metni, Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle kazınmış durumda. Antlaşmanın Akadca yazılmış kil tablet nüshalarına ait parçalar ise daha önceki dönemlerde, özellikle 1906-1912 yılları arasındaki kazılarda Hattuşa’da bulunmuştu. Bu parçalar günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin’deki Önasya Müzesi ve St. Petersburg’daki Ermitaj Müzesi gibi önemli müzelerin koleksiyonlarında sergileniyor. Bu yeni buluntu, Hattuşa’da bulunan Kadeş Antlaşması’na ait kil tablet nüshalarının eksik parçalarının tamamlanması yönündeki çalışmalara önemli bir katkı sağlıyor. Büyükkale’deki arkeolojik kazıların devam etmesiyle, antlaşmanın henüz bulunamamış diğer parçalarının da gün ışığına çıkarılması hedefleniyor. Bu tür güncel şirket haberleri ve tarihi keşifler, geçmişin izlerini günümüze taşıyarak kültür mirasımıza değer katmaya devam ediyor.
