İran’da Savaş Lüks Eti Vurdu
Lüks Et Tüketimi Yüzde 50 Geriledi
İran’da devam eden savaş ortamı, kırmızı et piyasasında lüks ürün segmentini derinden etkiledi. Normalde karaborsa tabir edilen antrikot, bonfile, kontrfile, kuzu pirzola ve kafes gibi özel kesim etlerin tüketiminde %50’ye varan bir düşüş yaşandığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, savaşın başlamasının ardından otel ve restoranların bu ürünleri büyük ölçüde sipariş etmeyi durdurduğunu, bu durumun yalnızca perakende satış yapan kasaplarda da benzer bir etki yarattığını vurguluyor.
Genel Bir Durgunluk Hissediliyor
Eski İstanbul Perakendeci Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Aydın Tüfekci, genel bir pazar durgunluğu yaşandığını ifade ederek, özellikle antrikot ve bonfile gibi özel ürünlerde bu durgunluğun daha fazla hissedildiğini dile getirdi. Tüfekci, savaş sonrası dönemde genel olarak %30’a yakın bir iş kaybı yaşandığını, ancak özel ürün grubundaki tüketimin yaklaşık %50 oranında azaldığını belirtti.
Et Fiyatlarındaki Değişimler
Kırmızı et fiyatlarına da değinen Aydın Tüfekci, fiyatlarda az da olsa bir gerileme olduğunu ancak geçtiğimiz hafta dana karkas kilogram fiyatına 20 TL zam yapıldığını aktardı. Kuzu karkas fiyatlarında ise 30 TL’lik bir artış kaydedildiği bilgisini veren Tüfekci, şu anda kuzu karkasın kilogram fiyatının kıvırcık kuzuda 730 TL ile 740 TL civarında seyrettiğini, dana karkasın ise 630 TL seviyelerinde bulunduğunu belirtti.
Kasapların Satış Zorlukları
Piyasada normalde hızla tükenen antrikot, bonfile, kontrfile, kuzu pirzola gibi ürünlerin stok yapmaya başladığını ve elde kaldığını belirten kasap Fatih Tavukçu, normal zamanlarda bu ürünleri restoranlara “yok satarak” sunduklarını ifade etti. Lüks et kesimlerinin sınırlı sayıda olduğunu hatırlatan Tavukçu, geçmişte ödeme koşulları iyi olan restoranlara öncelik verdiklerini söyledi. Tavukçu, “Şu an ise hangi restoran isterse hemen yollamaya çalışıyoruz. Çünkü talep yok ve perakende satışları da çok zayıf. Perakendede Ramazan ayında iyi kötü bir iş olmuştu. Ancak şu an herkes alımlarını durdurma noktasına geldi. İkinci sebep ise savaş ortamı turizmi etkiledi ve bu yüzden oteller ürün çekmiyor. Bu düşüşte otellerin ürün çekmemesi de çok büyük bir faktör olarak öne çıktı” şeklinde konuştu.
Tarihi Benzerlikler ve Yeni Rekor
Nisan ayından bu yana birkaç kasap arkadaşının ricasıyla antrikot ve bonfile gibi ürünlerden alım yaptığını ancak artık kendisinde de stok oluştuğu için alımı kestiğini duyuran Fatih Tavukçu, piyasada herkesin elindeki ürünü satmaya çalıştığını belirtti. Tavukçu, daha önce benzer bir durgunluğu 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında yaşadıklarını ve 40 günlük bir süre zarfında yeme-içme sektörünün durmasıyla benzer bir durumla karşılaştıklarını ancak bu kez lüks grup ürünlerinde ilk defa bu kadar yüksek bir duraksamanın yaşandığını vurguladı.
Finans Hattı Yorum:
İran’daki savaşın tetiklediği bu durum, küresel çapta lüks tüketim mallarına olan talebin ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle yeme-içme sektöründe, uluslararası gerilimlerin ve ekonomik belirsizliklerin doğrudan yüksek katma değerli ürünlere olan talebi nasıl eritebileceğinin somut bir örneği yaşanıyor. Bu durum, sadece İran’daki et piyasasını değil, benzer şekilde lüks gıda ürünlerine bağımlı diğer pazarları da dolaylı olarak etkileyebilir.
Uzmanlar, bu tür olayların, sektördeki küçük ve orta ölçekli işletmeler için ciddi bir finansal baskı oluşturabileceği görüşünde. Turizm ve otelcilik sektöründeki daralmanın, doğrudan lüks et tedarik zincirini vurması, tedarikçilerin nakit akışı üzerinde olumsuz bir etki yaratacaktır. Bu durum, özellikle stok maliyetleri ve ürün sirkülasyonu hızının düşük olduğu bu tür özel kesim etlerde, maliyet artışlarına ve kar marjlarının düşmesine yol açabilir.
Yatırımcılar ve sektör profesyonelleri için bu gelişme, coğrafi risklerin ve jeopolitik gelişmelerin tedarik zinciri ve tüketici talebi üzerindeki etkilerini yakından takip etmeleri gerektiğini gösteriyor. Belirsizlik ortamlarında, dayanıklı ve temel ihtiyaçlara yönelik ürünlere odaklanan şirketlerin, lüks segmentteki dalgalanmalara karşı daha dirençli olabileceği öngörülüyor. Savaş sonrası dönemde pazarın toparlanma hızı ve tüketici güveninin yeniden inşası, lüks et piyasasındaki gelecekteki eğilimleri belirleyecektir.
