Mutlu: Öncelik Tonaj Değil, Sürdürülebilir İhracat
İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (İYMSİB), 2025 yılında elde edilen başarıları ödüllendirmek amacıyla bir tören düzenledi. Törende, ülke ekonomisine katkıda bulunan birlik üyeleri ve alt sektörlerde en fazla ihracat yapan ilk 10 firma ödüle layık görüldü. İYMSİB Yönetim Kurulu Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, yaptığı konuşmada sektörün mevcut durumuna ve geleceğine dair önemli açıklamalarda bulundu.
Sektörün 2025 Performansı ve Gelecek Hedefleri
İYMSİB Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, yaş meyve ve sebze sektörünün 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 oranında artışla 3 milyar 705 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini belirtti. Meyve sebze mamulleri sektörü ise yaklaşık 2 milyar 600 milyon dolar ihracatla önemli bir paya sahip oldu. İYMSİB olarak kendi bünyelerindeki ihracatın 2025 yılında yüzde 6,3 artışla yaklaşık 627 milyon dolar seviyesine ulaştığını vurgulayan Mutlu, “Birliğimiz, yaş meyve ve sebze ihracatında ülkemizin en güçlü merkezlerinden biri olarak sektöre yön veren başlıca aktörler arasında yer almaktadır” dedi.
İklim Değişikliğinin Ekonomik Etkileri ve Sürdürülebilirlik
Geçtiğimiz yıl yaşanan zirai don ve kuraklığın üretim miktarı ve kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Mutlu, iklim değişikliğinin artık sadece çevresel bir sorun olmadığını, aynı zamanda fiyat istikrarı, arz güvenliği ve ihracat planlaması açısından doğrudan ekonomik bir risk unsuru haline geldiğini ifade etti. Mutlu, “2026 hedefimiz daha yüksek katma değerli ve sürdürülebilir bir ihracat yapısına ulaşmaktır. Ancak bu hedef, iklim kaynaklı risklerin yönetilebilir düzeyde kalmasına bağlıdır. Sektörün geleceğinde sadece büyümenin yeterli değil, ‘dayanıklılık’ ve ‘sürdürülebilirliğin’ artık bir zorunluluk haline geldi” şeklinde konuştu. Küresel pazarda rekabetçiliğin tanımının değiştiğini belirten Mutlu, artık temel sorunun ihracat miktarından ziyade ihracatın niteliği olduğunu vurguladı. “Küresel ticarette artık temel soru ‘ne kadar ihracat yaptığınız’ değil; ne kadar sürdürülebilir, ne kadar katma değerli ve ne kadar dirençli olduğunuzdur. Bu nedenle stratejik önceliğimiz tonaj artışı değil; birim fiyatı yükselten, markalaşmış ve sürdürülebilir bir ihracat modelidir.”
Türkiye’nin Rekabet Avantajları ve Hammadde Arzının Önemi
Türkiye’nin bu dönüşümü gerçekleştirebilecek potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Mutlu, lojistik avantajların ve esnek üretim kapasitesinin küresel rekabette Türkiye’yi bir adım öne çıkardığını belirtti. Mutlu, bu gücün korunması için hammadde arzının hayati önem taşıdığına dikkat çekti. Bitkisel üretime dayalı ihracatın sürdürülebilirliği için üretimin ilk halkasına odaklanılması gerektiğini ifade eden Mutlu, “Bitkisel üretime dayalı ihracatın en kritik unsuru hammadde arzıdır. Sürdürülebilir bir model için hammadde güvenliği önemlidir.” şeklinde konuştu. 2026 yılının ilk çeyrek rakamlarına göre yaş meyve sebze sektörü, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 34.6 oranında artışla 1 milyar 305 milyon dolar, mamul sektörünün ise yaklaşık 584 milyon dolar tutarında ihracatı ile yeni yıla hızlı bir giriş yaptığı bilgisi de paylaşıldı.
2025 Yılı İhracat Liderleri
2025 yılında gerçekleştirdiği ihracatla birlik genelinde ilk sırayı Döhler Gıda alırken, Anadolu Etap Penkon Gıda ve İçecek Ürünleri ikinci, Mey İçki ise üçüncü sırada yer aldı. Onları sırasıyla, Tat Gıda ve Tunay Gıda takip etti. Alt sektörel dağılıma bakıldığında; Alkollü İçecekler grubunda 2025 yılının lideri Mey İçki olurken, Alkolsüz İçeceklerde Döhler Gıda, Dondurulmuş ürünlerde Besler Gıda, Yaş Meyve Sebze grubunda AEP Anadolu Etap Penkon Gıda, Konserve Ürünler grubunda ise Tat Gıda ilk sırada yer aldı.
İYMSİB’in Yeni Başkanı Cevdet Çekok Oldu
TİM’in Yenibosna’daki Dış Ticaret Kompleksi’nde gerçekleştirilen Seçimli Olağan Genel Kurul’da, tek liste ile seçime giren Cevdet Çekok, İYMSİB Yönetim Kurulu Başkanlığı’na seçildi. Birlik yeni yönetim kurulu; Başkan Cevdet Çekok (Çekok Gıda), Cherry Valley Gıda, Kavaklıdere Şarapları, AEP Anadolu Etap Penkon Gıda, Tunay Gıda, Dimes Gıda, Tat Gıda, More Food Gıda, Sanpa Gıda, Mey İçki, Doluca Bağcılık ve Şarapçılık firmalarından oluştu.
Finans Hattı Yorum:
İYMSİB Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu‘nun açıklamaları, Türkiye’nin yaş meyve ve sebze sektöründeki stratejik yönelim değişikliğini net bir şekilde ortaya koymaktadır. Sadece niceliksel artışa odaklanmak yerine, niteliksel gelişimin, yani katma değeri yüksek, markalaşmış ve sürdürülebilir bir ihracat modelinin önceliklendirilmesi, sektörün küresel pazardaki rekabet gücünü artırma potansiyeline işaret ediyor. İklim değişikliği gibi dışsal risklerin ekonomik etkilerinin artmasıyla birlikte, hammadde güvenliği ve dayanıklılık kavramlarının öne çıkması, geleceğe dönük planlamaların ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Yeni başkan Cevdet Çekok yönetimindeki İYMSİB’in bu vizyonu ne kadar başarılı bir şekilde hayata geçireceği, önümüzdeki dönemde yakından takip edilecektir. Sektörün, lojistik ve üretim esnekliği gibi mevcut güçlü yönlerini koruyarak, sürdürülebilirlik odaklı bir büyümeyle küresel ölçekte daha iddialı bir konuma gelmesi beklenmektedir.
