SGK Yurt Dışı İlaç Alımında Yeni Dönem: Usul ve Esaslar Belirlendi
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yurt dışından ilaç tedarikinde yeni bir dönemi başlattı. Cumhurbaşkanı kararıyla, yurt dışından beşeri tıbbi ürün alımları ve bunlara ilişkin hizmet alımlarına dair usul ve esaslar Resmi Gazete‘de yayımlandı.
Yurt Dışı İlaç Tedarikinde Yeni Düzenlemeler
Yayımlanan kararname ile SGK, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‘nun 3’üncü maddesinin (h) bendi kapsamında, şahsi tedavi amacıyla yurt dışından ilaç ve tıbbi ürün alımları ile ilgili hizmet alımlarında uygulanacak usul ve esasları belirledi. Bu düzenlemeler, saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, gizlilik, ihtiyaçların zamanında ve uygun şartlarda karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması prensiplerini güvence altına almayı amaçlıyor.
‘Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu’ Kuruluyor
Bu kapsamda, yurt dışından temin edilecek beşeri tıbbi ürünlerin tedaviyi aksatmayacak şekilde hastalara ulaştırılması esas alınacak. İş ve işlemleri yürütmek üzere bir ‘Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu’ kurulacak. Komisyon, dinamik alım sisteminin kurulması ve yürütülmesinin yanı sıra diğer usullere göre yapılacak tüm alımlardan sorumlu olacak. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınacak ve üyeler kararlardan sorumlu tutulacak. Alınacak ürün miktarı, hizmetin niteliği ve süresi gibi detaylar komisyon tarafından belirlenerek onayına sunulacak.
Dinamik Alım Sistemi ve Piyasa Araştırması
Komisyon, alım yöntemi seçiminde istekli sayısı, özel hak sahipliği durumu, ihtiyacın aciliyeti gibi faktörleri göz önünde bulunduracak. Eğer bir ürün için birden fazla istekli varsa, dinamik alım sistemi kullanılacak. Listede yer almayan veya alternatif ürünlerin tespiti için piyasa araştırması da yapılabilecek. Yurt dışından ilaç temin edebilecek firmalar, başvurmaları halinde ilaç temin kaynağı listesine kaydedilecek. Bu listeye kayıt için firmaların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu‘nun belirlediği kriterleri sağlaması ve geçmiş sözleşmelerinin feshedilmemiş olması gerekecek.
Dinamik Alım Sistemi Detayları
Dinamik alım sistemi, tüm potansiyel isteklilere açık olacak ve ön yeterlik değerlendirmesine dayanacak. Ön yeterlik aşamasında fiyat teklifi alınmayacak. Bir yıl içinde aynı ürün için üç kez reddedilen adaylar, aynı takvim yılı içinde yeniden başvuru yapamayacak. Her bir alım için yeterli süre verilerek teklifler alınacak ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanacak. Dinamik alım sistemi, SGK‘ya alım yapma yükümlülüğü getirmemekle birlikte, kurum bu alımları diğer usullerle de gerçekleştirebilecek.
İhale ve Doğrudan Temin Usulleri
Beşeri tıbbi ürün alımlarında açık ihale usulü veya pazarlık usulü uygulanacak. Doğal afetler, salgın hastalıklar gibi acil durumlar, kargo ve gümrük hizmetleri ve belirli parasal limitlere kadar olan alımlarda açık ihale usulü kullanılacak. İlan yapılmaksızın ve komisyonun gerekli görmesi halinde teminat alınmaksızın doğrudan da temin yapılabilecek. Doğrudan temin edilebilecek haller arasında, ihtiyacın tek bir kişi tarafından karşılanabilmesi, özel hak sahipliği, mevcut hizmetlerle uyum, stoklanması ekonomik olmayan ürünler ve yurt içinden temin edilemeyen hizmetler bulunuyor.
Geçici Teminat ve Değerlendirme
İhalelerde ve dinamik alım sistemi üzerinden yapılacak alımlarda, teklif edilen bedelin yüzde 3‘ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacak. Yapılan değerlendirme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanacak.
Finans Hattı Yorum:
SGK‘nin yurt dışından ilaç tedarikine ilişkin yayınladığı yeni usul ve esaslar, kamu alımlarında şeffaflığı ve verimliliği artırma potansiyeli taşıyor. Özellikle dinamik alım sisteminin getirilmesi, rekabeti teşvik ederek daha uygun fiyatlı ve kaliteli ürünlerin temin edilmesine olanak tanıyabilir. Kurulan Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu‘nun yetkin ve bağımsız çalışması, süreci etkin yönetmesi açısından kritik öneme sahip olacaktır. Öte yandan, belirli durumlarda uygulanan doğrudan temin yöntemlerinin suiistimale açık olup olmayacağı ve piyasa araştırması süreçlerinin ne kadar derinlemesine yapılacağı yakından takip edilmelidir. Bu düzenlemeler, özellikle nadir görülen hastalıklar için kullanılan ve yurt içinde bulunmayan ilaçların hastalarla daha hızlı buluşmasına katkı sağlayabilir. Genel olarak, bu yeni dönem, hem kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması hem de vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması açısından olumlu bir adım olarak değerlendirilebilir.
