Küresel Silahlanma Yarışı Kızıştı: Türkiye’nin Yeri Belli Oldu
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI) tarafından açıklanan son verilere göre, küresel askeri harcamalar 2025 yılında 11. yıl üst üste artış göstererek rekor seviyeye ulaştı. Hükümetler, toplamda 2,9 trilyon doları gemi, uçak, füze ve diğer silah sistemlerine yatırdı.
Asya ve Okyanusya’da Rekor Harcama
Rapora göre, Orta Doğu hariç Asya ve Okyanusya’daki ülkelerin toplam askeri harcaması 2025‘te 681 milyar dolara yükseldi. Bu rakam, küresel askeri harcamaların önemli bir bölümünü, yani yüzde 24‘ünü oluştururken, tüm alt bölgelerde kayda değer bir artış gözlemlendi.
ABD’nin Harcamaları Azaldı, Türkiye 18. Sırada
Avrupa’nın aksine, ABD askeri harcamalarını 2025‘te 954 milyar dolara indirerek bir önceki yıla göre yüzde 7,5‘lik bir azalma kaydetti. Bu düşüşün temel nedeni olarak, ABD Kongresi’nin önceki yılların aksine 2025‘te Ukrayna için ek bir askeri yardım paketi onaylamaması gösterildi. Türkiye ise, 2025‘te en çok askeri harcama yapan ülkeler sıralamasında 18. sırada yer aldı.
Türkiye’nin Savunma Bütçesi Yüzde 7,2 Arttı
Türkiye’nin askeri harcamaları, 2025‘te 30 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıl olan 2024‘e göre yüzde 7,2‘lik, 2016‘ya kıyasla ise yüzde 94‘lük bir artışı temsil ediyor. Türkiye’nin Irak, Somali ve Suriye’deki mevcut askeri varlığı harcamalardaki artışa katkıda bulunurken, asıl belirleyici faktörün yerli savunma sanayisine yapılan yatırımlar olduğu belirtildi. Türk savunma sanayisini desteklemeye yönelik özel fonlara aktarılan kaynak, yıllık yüzde 25 artışla 2025‘te toplam askeri harcamaların yüzde 22‘sini buldu.
Çin ve Hindistan’da Yükseliş Devam Ediyor
Dünyanın en büyük ikinci askeri bütçesine sahip olan Çin, harcamalarını yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı. Çin’in askeri harcamaları, son 31 yıldır kesintisiz artış gösterirken, son 10 yılda ise yüzde 62‘lik bir büyüme kaydetti. Hindistan‘ın savunma harcamaları yüzde 8,9 artışla 92,1 milyar dolara ulaşırken, bu artışta Pakistan ile yaşanan gerilim ve özellikle hava kuvvetlerine yapılan yatırımlar öne çıktı. Pakistan‘ın harcamaları da yüzde 11 artışla 11,9 milyar dolara yükseldi.
Japonya, Güney Kore ve Tayvan’da Dikkat Çeken Artışlar
Japonya‘nın askeri bütçesi yüzde 9,7 artarak 62,2 milyar dolara yükseldi ve milli gelire oranı 1958‘den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Güney Kore ise yüzde 2,6 artışla 47,8 milyar dolarlık savunma harcaması gerçekleştirdi. Çin ile egemenlik gerilimi yaşayan Tayvan‘ın askeri harcamaları ise yüzde 14 artarak 18,2 milyar dolara çıktı. Bu artış, 1988‘den bu yana kaydedilen en hızlı yükseliş olarak kayıtlara geçti.
ABD’nin Çekincesi Bölgesel Silahlanmayı Tetikliyor
SIPRI uzmanlarına göre, bölgedeki ABD müttefikleri, Washington’un desteğine yönelik artan belirsizlik nedeniyle savunma bütçelerini artırma yoluna gidiyor. Bu durumun, Asya-Pasifik bölgesinde silahlanma yarışını daha da hızlandırabileceği öngörülüyor.
Finans Hattı Yorum:
SIPRI‘nin son raporu, küresel askeri harcamalardaki artış trendinin devam ettiğini ve bunun altında yatan nedenlerin giderek karmaşıklaştığını ortaya koyuyor. Özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki jeopolitik gerilimler ve ABD’nin dış politika stratejilerindeki değişimlerin, ülkeleri savunma harcamalarını artırmaya ittiği görülüyor. Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artışta yerli savunma sanayisine yapılan yatırımların kritik rol oynaması, ülkenin savunma bağımsızlığı ve teknolojik kabiliyetlerini güçlendirme stratejisinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu durum, Türkiye ekonomisi üzerinde de doğrudan ve dolaylı etkiler yaratma potansiyeli taşıyor. Öte yandan, ABD’nin askeri harcamalarını azaltma eğilimi, küresel askeri dengelerde olası değişimlere işaret edebilir. Bölgesel çatışmaların ve istikrarsızlığın devam etmesi, önümüzdeki dönemde de askeri harcamaların artış eğilimini sürdüreceği öngörüsünü güçlendiriyor.
