BABALIK İZNİ ARTIK 10 GÜN!
Meclis’ten Kritik Kararlar: Babalık İzni Süresi Uzatıldı, Çocukları Korumaya Yönelik Yeni Tedbirler Alındı
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda, sosyal medyaya ve doğum izinlerine yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi‘nin 9 maddesi daha kabul edildi. Bu önemli kararla birlikte, babalık izni süresi 5 günden 10 güne çıkarılırken, çocukların korunmasına yönelik de sıkı tedbirler getirildi.
Babalık İzni ve Yeni İş Kanunu Düzenlemeleri
Meclis’te onaylanan maddeler uyarınca, İş Kanunu‘nda yapılan değişiklikle, işçilere eşlerinin doğum yapması halinde tanınan ücretli izin süresi 5 günden 10 güne yükseltildi. Bu düzenleme, babaların ailelerine daha fazla destek olabilmeleri adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Çocuk Koruma Kanunu’nda Sıkı Tedbirler
Çocuk Koruma Kanunu‘na eklenen yeni hükümlerle, belirli suçlardan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan kişilerin çocukların yoğun olarak bulunduğu alanlarda görev alması engellendi. Bu kapsamda, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, fuhuş, insan ticareti ve kasten öldürme gibi suçlardan sabıkalı kişilerin çocuk hizmet birimleri, eğitim kuruluşları, yurtlar, kreşler, okul servisleri ve internet kafeler gibi yerlerde çalışması veya bu tür iş yerlerini işletmesi mümkün olmayacak. Bu iş yerlerine ruhsat verilmeyecek ve mevcut iş yerlerinin bu kapsamdaki kişilere devri için 6 aylık bir süre tanınacak.
Ayrıca, bu iş yerlerinde çalışanların, çocuklarla çalışmaya uygun olduklarını gösteren resmi belgeyi her 6 ayda bir işverenlerine ibraz etmeleri gerekecek. Düzenlemeye aykırı davranan işverenlere ise kişi başına brüt asgari ücretin 3 katı idari para cezası uygulanacak. Cezanın tebliğinden sonraki 1 ay içinde aykırılığın giderilmemesi durumunda, ceza brüt asgari ücretin 7 katına çıkacak. Hala giderilmeyen aykırılıklarda ise ruhsatlar iptal edilecek. Uygulamaya ilişkin detaylar Adalet Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Analık Hali Süreleri ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği
Yapılan değişikliklerle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘nda da önemli düzenlemeler yapıldı. Buna göre, sigortalı kadının veya erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliği ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve engellilik hallerinin analık hali kabul edilmesinde süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Hizmet akdiyle çalışan sigortalı kadınların analığı halinde, doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede geçici iş göremezlik ödeneği verilecek. Çoğul gebelik durumunda bu süreye ek olarak 2 hafta daha eklenecek. Erken doğum yapan sigortalı kadınlar için ise doğumdan önceki kullanamadığı süreler, hekim onayıyla doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışabilme imkanı sunulacak.
Darülaceze Bağışları ve Vergi İndirimi
Teklif kapsamında, Kurumlar Vergisi Kanunu‘nda yapılan değişiklikle, Darülaceze‘ye yapılacak bağış ve yardımlar, kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Bu düzenleme, Darülaceze’ye yapılan yardımları teşvik etmeyi amaçlıyor.
Sosyal Medya Düzenlemeleri ve Çocuk Güvenliği
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun‘da da önemli güncellemeler yapıldı. Bu kapsamda, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı. Bu hizmetin sunulmaması için yaş doğrulama gibi gerekli tedbirlerin alınması zorunlu hale getirildi. Ayrıca, 15 yaşını doldurmuş çocuklara yönelik özelleştirilmiş hizmet sunulması ve ebeveyn kontrol araçlarının açık, anlaşılır ve kullanışlı olması sağlandı. Ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarlarının kontrolü, ücretli işlemler için ebeveyn izni ve kullanım süresinin sınırlandırılması gibi mekanizmaları içerecek.
Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar için de ek yükümlülükler getirildi. Kararların derhal ve en geç 1 saat içinde uygulanması, içerik kaldırma veya erişim engelleme kararlarına uyulması zorunlu hale geldi. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, reklam verme yasakları ve BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) Başkanı’nın başvurusuyla internet trafiği bant genişliğinin %50 ve hatta %90’a kadar daraltılması gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Bu düzenlemeler, yayım tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.
Oyun Platformlarına İlişkin Düzenlemeler
Teklifle birlikte oyun platformlarına yönelik de düzenlemeler yapıldığı belirtildi. Bu kapsamda, oyun platformlarının usulüne uygun olarak derecelendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Finans Hattı Yorum:
TBMM’de kabul edilen son kanun teklifi, hem iş gücü piyasasında hem de dijital dünyada önemli değişiklikler öngörüyor. Babalık izninin 10 güne çıkarılması, çalışma hayatında aile içi sorumlulukların paylaşımını teşvik ederek işverenler üzerinde kısa vadede ek maliyet baskısı oluşturabilir. Ancak uzun vadede çalışan bağlılığını ve memnuniyetini artırma potansiyeli taşıyor. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için bazı planlama gereksinimleri doğurabilir.
Sosyal medya düzenlemeleri ve çocuk güvenliğine yönelik getirilen yeni tedbirler, özellikle “Big Tech” olarak adlandırılan küresel sosyal ağ sağlayıcıları için önemli operasyonel ve uyumluluk zorlukları yaratacaktır. Türkiye pazarında faaliyet gösteren bu platformlar, yaş doğrulama sistemlerini güçlendirmek, ebeveyn kontrol mekanizmalarını etkinleştirmek ve yerel düzenlemelere tam uyum sağlamak durumunda kalacaklar. Reklam gelirleri üzerinden uygulanan yaptırımlar ve bant daraltma tehdidi, bu şirketler için ciddi finansal ve itibar riskleri oluşturuyor. Bu durum, dijital reklamcılık sektöründe de dolaylı etkilere yol açabilir.
Çocukların korunmasına yönelik alınan sıkı tedbirler, toplumsal hassasiyeti yüksek bir konu olması nedeniyle olumlu karşılanacaktır. Ancak bu tedbirlerin uygulanması sırasında, ilgili sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin mevzuata uyum süreçlerini dikkatle yönetmeleri gerekmektedir. Getirilen idari para cezaları ve ruhsat iptali gibi yaptırımlar, uyumsuzluk durumunda ciddi sonuçlar doğurabilir. Yatırımcılar açısından bakıldığında, bu düzenlemeler, söz konusu sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin stratejilerini ve maliyet yapılarını yeniden gözden geçirmelerine neden olacaktır.
