Hanehalkı Gözüyle Ekonomik Nabız: Altın Tercihi Yükseldi, Dolar Beklentisi Artışta
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Eylül ayına ilişkin Hanehalkı Beklenti Anketi sonuçları, vatandaşların ekonomik beklentilerinde önemli değişimleri ortaya koydu. 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin yatay seyrettiği ankette, dolar/TL beklentisi artış gösterirken, yatırım tercihlerinde altın yeniden ilk sıraya yerleşti. Ankete 7-15 Eylül tarihleri arasında 3 bin 280 hanehalkı katıldı.
Enflasyon Beklentisi Yüzde 45,6’da Stabil
Ankete göre, hanehalkının gelecek 12 aya ilişkin yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre hafif bir artışla yüzde 45,60 seviyesinde sabit kaldı. Bu durum, enflasyonla mücadelede beklentilerin henüz kalıcı bir düşüş eğilimine girmediğini gösteriyor. Katılımcıların yüzde 65,2’si, önümüzdeki 12 ay sonunda enflasyonun mevcut seviyesinin üzerinde seyredeceğini öngörüyor. Bu oran geçen ay yüzde 65,5 idi.
Gıda ve Enerjide Fiyat Baskısı Sürüyor
Son bir yıllık fiyat artışlarında hanehalkının algısına göre ilk sırada gıda yer aldı. Gıdanın fiyatının en fazla arttığını düşünenlerin oranı yüzde 37,8 olarak kaydedildi, bu oran ağustos ayında yüzde 39,3 seviyesindeydi. Ancak, yakıt ve enerji grubundaki fiyat artış beklentisi yüzde 33,6’dan yüzde 36,2’ye yükselerek gıda ile arasındaki farkı kapattı. Önümüzdeki 12 ayda fiyatların en fazla artması beklenen kalemlerde de gıda yüzde 36,7 ile ilk sırada yer alırken, yakıt ve enerji yüzde 34,7 ile ikinci sırada takip etti. Bu veriler, enerji maliyetlerindeki artışın genel fiyat seviyeleri üzerinde önemli bir baskı unsuru olmaya devam ettiğini gösteriyor.
Dolar Kuru Beklentisi 55,90 TL’ye Yükseldi
Hanehalkının döviz kurlarına ilişkin beklentilerinde ise belirgin bir yükseliş göze çarpıyor. Gelecek 12 ay sonrası için dolar/TL kuru beklentisi, ağustos ayındaki 54,47 TL seviyesinden eylül ayında 1,43 TL’lik bir artışla 55,90 TL’ye ulaştı. Bu eğilim, yılın başından bu yana devam eden dolar kuru beklentisindeki yükselişin sürdüğünü teyit ediyor. Yıl başında 52,3 TL olan beklenti, eylülde 55,9 TL’ye ulaşarak hanehalkının dövizdeki oynaklıklara karşı hassasiyetini ve beklentilerini yansıtıyor.
Konut Fiyat Artışı Beklentisi Düşüşte
Gayrimenkul piyasasına yönelik beklentilerde ise farklı bir tablo hakim. Hanehalkının gelecek 12 aya yönelik konut fiyat artış beklentisi düşüşünü sürdürdü. Ağustos ayında yüzde 32,1 olan bu beklenti, eylülde 1,44 puan azalarak yüzde 30,69’a geriledi. Yılın başındaki yüzde 39,2’lik beklentiden önemli ölçüde uzaklaşan bu düşüş, konut piyasasında bir miktar normalleşme beklentisini işaret ediyor.
Yatırım Tercihlerinde Altının Ağırlığı Artıyor
Hanehalkının nakit varlıklarını değerlendirme tercihleri incelendiğinde, altının popülerliğini koruduğu ve hatta arttığı görülüyor. Mevcut nakit varlığıyla yatırım yapacak olsalar ‘altın alırım’ diyenlerin oranı, ağustos ayındaki yüzde 41,3’ten eylül ayında yüzde 43’e yükseldi. Bu durum, altının güvenli liman algısıyla birlikte belirsizlik ortamında yatırımcıların ana tercihi olmaya devam ettiğini gösteriyor. Buna karşılık, gayrimenkul yatırımı yapacağını belirtenlerin oranı 3,5 puan azalarak yüzde 33,6’ya düştü. Döviz alım tercihi yüzde 2,8’den yüzde 4,2’ye, borsada değerlendirme tercihi ise yüzde 2,4’ten yüzde 3,2’ye yükseldi. Bu değişimler, yatırımcıların risk algılarındaki ve piyasa beklentilerindeki farklılaşmaları gözler önüne seriyor.
Finans Hattı Yorum:
Merkez Bankası’nın açıkladığı hanehalkı beklenti anketinin sonuçları, Türk ekonomisindeki mevcut dinamiklere dair önemli ipuçları sunuyor. Enflasyon beklentisinin yerinde sayması, fiyat istikrarına yönelik umutların henüz tam olarak yeşermediğini gösterirken, döviz kuru beklentisindeki artış, TL’nin değer kaybına karşı duyulan endişenin devam ettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, iç talebi ve yatırım kararlarını olumsuz etkileyebilecek bir faktördür.
Yatırım tercihlerinde altının zirveye yerleşmesi, özellikle belirsizlik dönemlerinde vatandaşların güvenli liman arayışının bir göstergesi. Döviz ve borsa gibi riskli varlıklara olan ilginin artması ise, enflasyona karşı korunma güdüsüyle birlikte, yatırımcıların daha yüksek getiri potansiyeli aradığını düşündürüyor. Konut fiyatlarındaki beklenti düşüşü ise gayrimenkulün cazibesini bir miktar yitirdiğine işaret edebilir.
Önümüzdeki dönemde, enflasyonla mücadelede atılacak somut adımlar ve bu adımların hanehalkı beklentilerine yansıması kritik önem taşıyacaktır. Özellikle enerji fiyatlarındaki oynaklık ve gıda enflasyonu üzerindeki baskıların hafifletilip hafifletilmeyeceği, tüketici güveni ve genel ekonomik algı üzerinde belirleyici olacaktır. Altına olan ilginin sürmesi, dövizdeki beklentilerin yönetilememesi halinde TL’nin reel değerini koruma çabalarının zorlaşabileceğine işaret ediyor.
