Temassız Ödemeler Yaygınlaşıyor, Nakit Kullanımı Azalıyor
Mayıs ayı verilerine göre, Türkiye’de kartlı ödeme sistemlerinde önemli bir değişim yaşanıyor. Kredi kartı, banka kartı ve ön ödemeli kartlarla yapılan toplam ödeme tutarı, yıllık bazda %32 artışla 2 trilyon 633,6 milyar liraya ulaşırken, mağaza içi ödemelerde nakit kullanımının belirgin şekilde azaldığı gözlemlendi. Bu eğilim, dijitalleşen ödeme alışkanlıklarının bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından açıklanan verilere göre, Mayıs ayında toplam kredi kartı sayısı 149 milyon, banka kartı sayısı 216,6 milyon ve ön ödemeli kart sayısı 99,1 milyon olarak kaydedildi. Yıllık bazda kredi kartı sayısındaki %11’lik artış dikkat çekerken, banka kartlarında %2’lik bir yükseliş yaşandı. Ön ödemeli kart sayısında ise %3’lük bir düşüş görüldü. Toplam kart sayısı ise %3 artışla 464,7 milyona ulaştı.
Mayıs ayında kartlarla yapılan toplam ödemelerde 2 trilyon 212,9 milyar lira kredi kartları, 412,8 milyar lira banka kartları ve 7,9 milyar lira ön ödemeli kartlarla gerçekleşti. Bu tutarların geçen yılın aynı dönemine göre sırasıyla %30, %50 ve %59’luk değişim göstermesi, kart türlerine göre farklılaşan bir eğilimi ortaya koyuyor.
Kartlı ödeme adedi ise %7 artışla 1,9 milyara yükseldi. Kredi kartları 1 milyar 114,3 milyon, banka kartları 775,5 milyon ve ön ödemeli kartlar 34,5 milyon adet işlemle bu rakama katkı sağladı. Özellikle kredi kartlarındaki %9’luk ve banka kartlarındaki %12’lik işlem adedi artışı, bireylerin dijital ödeme platformlarını daha aktif kullandığını gösteriyor. Buna karşılık, ön ödemeli kartlarla yapılan ödeme adetlerinde %55’lik bir düşüş yaşanması dikkat çekici.
İnternetten yapılan kartlı ödemeler de hız kesmeden büyümeye devam etti. Mayıs ayında yıllık bazda %19 artan bu tutar 740,4 milyar liraya ulaşırken, toplam kartlı ödemeler içindeki payı %28 oldu. İnternetten yapılan kartlı ödeme adedi ise %2’lik artışla 254,6 milyona yükseldi.
En dikkat çekici gelişmelerden biri, temassız ödeme sistemlerindeki büyüme oldu. Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı %8 artışla 1 milyar 298,1 milyona ulaşırken, bu ödemelerin tutarı %50 artarak 961,8 milyar liraya yükseldi. Mayıs ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4’ünün temassız gerçekleşmesi, tüketicilerin nakit yerine temassız ödeme yöntemlerini tercih ettiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu durum, hızlı ve pratik ödeme çözümlerinin popülerliğinin altını çiziyor. Bu kapsamda, Canlı Döviz ve diğer emtia fiyatlarındaki değişimlerin de bu ödeme eğilimleri üzerinde dolaylı bir etkisi olabileceği öngörülmektedir.
Finans Hattı Yorum:
Mayıs ayı BKM verileri, Türkiye’de ödeme sistemlerinin hızla nakitsiz bir ekonomiye doğru evrildiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Özellikle mağaza içi işlemlerde temassız ödemelerin hakimiyet kurması, pandemi sonrası değişen tüketici davranışlarının kalıcı hale geldiğini gösteriyor. Bu durum, hem finansal teknoloji şirketleri hem de perakende sektörü için önemli fırsatlar barındırırken, geleneksel ödeme yöntemlerinin payının zamanla daha da azalacağına işaret ediyor. Elektronik paranın artan kullanımı, aynı zamanda küresel finansal eğilimlerle de paralellik gösteriyor.
Yatırımcılar açısından bakıldığında, bu trend, dijital ödeme altyapısı sunan, temassız ödeme teknolojilerini benimseyen ve e-ticaret platformları ile entegrasyonunu güçlendiren şirketlere olan ilgiyi artırabilir. Kredi kartı ve banka kartı harcamalarındaki yüksek büyüme, enflasyonist ortamın da etkisiyle tüketici harcamalarının canlı kaldığını gösterse de, aynı zamanda borçlanma eğilimlerinin de arttığına işaret edebilir. Bu durum, kredi kartı portföy yönetimi yapan bankaların karlılıklarını olumlu etkileyebilirken, bireysel borçluluk risklerini de izlemek gerekliliğini ortaya koyuyor.
Geleceğe yönelik olarak, temassız ve dijital ödeme yöntemlerinin daha da yaygınlaşması bekleniyor. Bu süreçte, olası bir siber güvenlik ihlali veya teknolojik altyapı sorunları, sistemin güvenilirliğine darbe vurabilir ve nakit kullanımını geçici olarak artırabilir. Ayrıca, ön ödemeli kartlardaki düşüş trendinin devam edip etmeyeceği ve bunun sektöre etkileri de yakından takip edilmelidir. Tüketicilerin dijitalleşmeye olan adaptasyon hızı, bu dönüşümün hızını belirleyecek ana faktörlerden biri olacaktır.
