Site Aidatlarına Sınır Geliyor: Torba Yasa Teklifi TBMM’de Tartışılıyor
TBMM’de görüşülen ve deprem güvenliği başta olmak üzere birçok konuyu içeren “torba kanun teklifi” kapsamında, site ve apartman yönetimlerine yönelik önemli düzenlemeler gündeme geldi. Teklif, fahiş site aidatlarının önüne geçilmesi ve site yönetimlerinin yetkilerinin sınırlandırılması gibi konuları ele alıyor.
Site Aidatlarında Keyfiliğe Son
AK Parti Hatay Milletvekili Adem Yeşildal, teklifin site aidatları konusundaki düzenlemesine dikkat çekerek, “Özellikle kalabalık ve toplu yaşamın olduğu sitelerde adeta kira bedelleri ile yarışan fahiş aidat meselesine çözüm üretilecek.” dedi. Yeni düzenlemeyle, site yöneticilerinin aidat belirleme, avans toplama ve yönetim planı oluşturma gibi yetkilerinin kat malikleri genel kuruluna onaylatma zorunluluğu getirileceği belirtildi. Bu sayede suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Kat malikleri kurulu, aidat ve avans belirleme konusunda asli unsur haline getirilecek.
Yönetim Planı Değişikliklerinde Çoğunluk Oranı Düşüyor
Toplu yapılarda yönetim planlarının değiştirilmesinde karşılaşılan zorluklara da değinen Adem Yeşildal, bu konudaki çoğunluk oranının mevcut 5’te 4’ten 3’te 2’ye indirilmesinin önerildiğini bildirdi.
Kentsel Dönüşüm ve Acele Kamulaştırma Tartışmaları
Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın projelerinin tamamlanıp tamamlanmadığının belirsiz olduğunu, 2023 Nisan’da açıklanan “Yarısı Bizden” projesinin henüz başlamadığını iddia etti. İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, “sosyal konut alanı” ilan edilerek acele kamulaştırmanın kapsamının genişletilmemesi gerektiğini vurguladı. DEM Parti Mardin Milletvekili George Aslan da belediyelerin şirket kurmasının Cumhurbaşkanı’nın onayına bağlanmasının karar almayı kısıtlayacağını savundu.
Denetim ve Uygulama Vurgusu
İYİ Parti Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, son yıllardaki yangınların denetimlerin yetersizliğini gösterdiğini belirterek, sadece kural koymanın yeterli olmadığını, kuralları uygulayacak kurumların da hazır hale getirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, deprem bölgesindeki hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilememesine ilişkin düzenlemenin yerinde olduğunu kaydetti.
Farklı Parti Görüşleri
- MHP Elazığ Milletvekili Semih Işıkver, teklifi güvenli yaşam alanları oluşturulması bakımından önemli bir reform paketi olarak değerlendirerek desteklediklerini belirtti.
- DEM Parti Siirt Milletvekili Sabahat Erdoğan Sarıtaş, teklifin afet güvenliğini öncelemediğini ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığına yönelik istisnaların vergi adaletini zedeleyeceğini savundu. Çevre denetim yetkisinin özel kuruluşlara devredileceği iddialarına da karşı çıktı.
- CHP Antalya Milletvekili Sururi Çorabatır, teklifin 14 kanunda değişiklik içerdiğini ve bu yaklaşımın yasama kalitesini düşürdüğünü söyledi. Etki analizlerinin yapılmadığını ve bazı maddelerin Anayasa’ya aykırılık taşıdığını iddia etti.
- CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, teklifin mülkiyet hakkından yerel yönetim özerkliğine kadar geniş bir alanda ciddi sonuçlar doğuracak bir metin olduğunu ve belediyeleri zayıflatmakla kentlerin güçlendirilemeyeceğini savundu.
Finans Hattı Yorum:
TBMM’de görüşülen torba kanun teklifi, gayrimenkul ve yerel yönetimler alanında önemli dönüşümlere işaret ediyor. Özellikle site aidatlarına getirilecek sınırlamalar ve site yönetimlerinin yetkilerinin kat malikleri genel kuruluna bağlanması, gayrimenkul sahipleri için önemli bir rahatlama sağlayabilir. Bu düzenleme, uzun süredir şikayet konusu olan “fahiş aidatlar” sorununun çözülmesine yönelik somut bir adım olarak görülüyor. Aidatların şeffaf bir şekilde belirlenmesi ve denetlenmesi, site yaşamındaki anlaşmazlıkları azaltarak daha düzenli bir ortam yaratabilir. Ayrıca, yönetim planı değişikliklerinde çoğunluk oranının düşürülmesi, daha hızlı kararlar alınmasına olanak tanıyarak sitelerin ihtiyaçlarına daha çabuk yanıt verilmesini sağlayabilir.
Teklifin kentsel dönüşüm, acele kamulaştırma ve yerel yönetimlerin yetkileri gibi diğer maddeleri ise farklı görüşleri beraberinde getiriyor. Sosyal konut projeleri adı altında kamulaştırma yetkisinin genişletilmesi endişeleri ve yerel yönetimlerin karar alma süreçlerinin merkezi otoriteye bağlanması eleştirileri dikkat çekiyor. Bu noktada, düzenlemenin uygulama aşamasında nasıl bir denge kurulacağı ve yerel yönetimlerin özerkliğinin korunup korunmayacağı yakından takip edilecektir. Teklifin genelinde, deprem gerçeği göz önünde bulundurularak yapı stokunun iyileştirilmesi ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulması hedefleniyor. Ancak, bu hedeflere ulaşılırken hukuki çerçevelerin ve vatandaşların temel haklarının gözetilmesi büyük önem taşıyor.
Gelecek dönemde, bu teklifin yasalaşmasıyla birlikte gayrimenkul sektöründe, özellikle kat mülkiyeti ve site yönetimi alanlarında önemli değişiklikler olması bekleniyor. Finansal etkileri açısından ise, aidatların makul seviyelere çekilmesi, konut sahiplerinin mali yükünü hafifletebilirken, site yönetimlerinin operasyonel modellerinde güncellemeler yapmasını gerektirebilir.
