Güneşte Sıçrayış: Türkiye Küresel İlk 7’de
Türkiye, güneş enerjisinden elektrik üretimindeki muazzam artışıyla uluslararası alanda büyük bir başarıya imza attı.
Londra merkezli düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan kapsamlı “Küresel Elektrik Görünümü Raporu”, 91 ülkeyi kapsayan analizleriyle küresel elektrik sistemine ışık tuttu. Raporda öne çıkan bulgulardan biri, Türkiye‘nin güneş enerjisi üretimi alanında kaydettiği sıçrama oldu.
Yenilenebilir Enerjide Tarihi Eşik Aşıldı
Rapora göre, 2025 yılı itibarıyla yenilenebilir enerji kaynakları, küresel elektrik üretiminin %33,8‘ini karşılayarak önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Bu durum, son yüz yılda ilk kez kömürün küresel elektrik üretimindeki payının aşılması anlamına geliyor. Bu tarihi yükselişin en lokomotif gücü ise güneş enerjisi oldu. Geçtiğimiz yıl, güneşten elde edilen elektrik üretimi, son 8 yılın en hızlı büyüme oranını yakalayarak %30‘luk bir artış gösterdi ve toplam üretimin %8,7‘sine ulaştı.
Güneş ve Rüzgar Enerjisinin Küresel Talep Artışındaki Rolü
Rüzgar ve güneş enerjisi, küresel elektrik talebindeki artışın neredeyse tamamını, yani %99‘unu karşılayarak yeni bir enerji çağının habercisi oldu. Özellikle güneş enerjisi, talep artışının dörtte üçünü tek başına finanse ederken, bu güçlü büyüme eğilimi fosil yakıt kaynaklı üretimdeki artış baskısını önemli ölçüde sınırladı.
Türkiye, Güneş Enerjisi Üretim Artışında Dünya 7’ncisi Oldu
Ember raporunun detaylarına göre, Türkiye geçen yıl güneşten elektrik üretimini en çok artıran ülkeler sıralamasında küresel çapta 7. sırada yer almayı başardı. Bu alanda zirvede Çin yer alırken, onu sırasıyla ABD, Hindistan, Brezilya, Pakistan ve Almanya takip etti. Türkiye’nin ardından ise İtalya bu listedeki yerini aldı. Ayrıca, Fransa ve Hollanda da en çok artış kaydeden ilk 10 ülke arasında kendilerine yer buldu.
Yenilenebilirlerin Payı Artarken Hidroelektrik Düşüşü İthalatı Tetikledi
Rapora göre, Türkiye‘nin toplam elektriğinin %22‘si rüzgar ve güneşten elde edilirken, bu oran %17 seviyesindeki dünya ortalamasını geride bıraktı. Özellikle son iki yılda güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payı iki katına çıkarak %10,5 seviyesine ulaştı. Ancak bu olumlu tabloya karşın, hidroelektrik üretiminde yaşanan sert düşüşler, fosil yakıt kullanımını artırma baskısı yarattı. Küresel ölçekte hidroelektrik üretimi durağan seyrederken, Türkiye 18 teravatsaatlik düşüşle bu alanda en çok gerileyen ikinci ülke konumuna geldi. Bu açık, doğal gaz santralleriyle kapatılmak zorunda kalındı ve bu durum yıllık ortalama 1,8 milyar dolar ek gaz ithalatına yol açtı.
“Temiz Enerji Dönüşümünde Bölgesel Liderlik Güçlenecek”
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ufuk Alparslan, “Bu yıl Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31‘e ev sahipliği yapacak olan Türkiye, elde ettiği bu ivmeyi sürdürerek temiz enerji dönüşümündeki bölgesel liderliğini pekiştirmek için oldukça avantajlı bir noktada bulunuyor.” ifadesini kullandı. Alparslan ayrıca, “Eğer bu kaynaklar hedeflendiği gibi hızla yaygınlaştırılabilirse, kurak dönemlerde hidroelektrikteki kaybı telafi edecek değerli birer tamamlayıcıya dönüşecek ve maliyetli fosil yakıt ithalatını ikame edecektir.” şeklinde konuştu.
Finans Hattı Yorum:
Türkiye‘nin güneş enerjisi üretimindeki artışla küresel sıralamada ilk 7’ye girmesi, enerji portföyünün çeşitlenmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması yolunda atılmış önemli bir adımdır. Bu başarı, özellikle yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması ve bu alandaki teknolojilerin daha yaygın hale gelmesiyle desteklenmektedir. Ancak, raporda belirtilen hidroelektrik üretimindeki düşüşün, doğal gaz ithalatını artırarak cari açık üzerindeki olumsuz etkileri de göz ardı edilmemelidir.
Bu gelişmeler, hem ulusal düzeyde enerji güvenliği hem de uluslararası arenada temiz enerji politikaları açısından önemli sinyaller vermektedir. Uzmanlar, Türkiye’nin bu ivmeyi devam ettirebilmesi için rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini artırmaya devam etmesi ve aynı zamanda enerji depolama çözümlerine yatırım yapması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, hidroelektrikteki dalgalanmaları dengeleyecek stratejik adımların atılması, ithal enerji maliyetlerinin düşürülmesi açısından kritik önem taşıyor.
Yatırımcılar açısından bakıldığında, yenilenebilir enerji sektöründeki bu pozitif trend, ilgili şirketler için yeni fırsatlar barındırmaktadır. Ancak, hidroelektrik gibi değişken kaynakların getirdiği riskler ve doğal gaz fiyatlarındaki değişimler gibi makroekonomik faktörler de portföy kararlarında dikkate alınmalıdır. Türkiye’nin temiz enerjiye geçişteki başarısı, uzun vadede ekonomik istikrar ve çevre sürdürülebilirliği açısından kilit rol oynayacaktır.
